បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស៊ើបអង្កេតលើបញ្ហា កម្រិតនៃការចូលរួម និងការយល់ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍ក្នុងការគ្រប់គ្រងវិស័យទេសចរណ៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាពនៅក្នុងស្រុក Khanom ខេត្ត Nakhon Si Thammarat ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកស្រុកតាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរ និងការវិភាគស្ថិតិពិពណ៌នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics (Mean & Standard Deviation) ស្ថិតិពិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និងគម្លាតស្តង់ដារ) |
ងាយស្រួលក្នុងការសង្ខេបទិន្នន័យពីកម្រងសំណួរប្រភេទរង្វាស់ប្រមាណតម្លៃ (Likert Scale) និងបង្ហាញពីកម្រិតជាមធ្យមនៃការចូលរួមបានយ៉ាងច្បាស់។ | មិនអាចពន្យល់ពីមូលហេតុស៊ីជម្រៅនៃការមិនចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបានទេ ដោយសារខ្វះទិន្នន័យគុណវិស័យ (Qualitative Data)។ | ការចូលរួមជារួមមានកម្រិតមធ្យម ដូចជាក្នុងការសម្រេចចិត្ត (Mean=2.78) ការអនុវត្ត (Mean=2.93) ផលប្រយោជន៍ (Mean=2.94) និងការវាយតម្លៃ (Mean=2.77)។ |
| Percentage Analysis ការវិភាគជាភាគរយ |
ស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការបកស្រាយព័ត៌មានប្រជាសាស្ត្រទូទៅ និងការវាស់ស្ទង់ចំណេះដឹងតាមរយៈសំណួរដែលមានជម្រើសបិទ (បាទ/ចាស ឬ ទេ)។ | មានដែនកំណត់ក្នុងការបង្ហាញពីទំនាក់ទំនង ឬឥទ្ធិពលរវាងអថេរ (Variables) ផ្សេងៗគ្នា។ | ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើន ៧៥.៧១% មានចំណេះដឹងនិងការយល់ដឹងខ្ពស់ពីវិស័យទេសចរណ៍ ពិសេសការការពារបរិស្ថាន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ពីការចំណាយនោះទេ ប៉ុន្តែដោយសារវាជាការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណតាមរយៈកម្រងសំណួរ ការចំណាយចម្បងគឺស្ថិតលើការប្រមូលទិន្នន័យនៅទីវាល និងការវិភាគ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងស្រុក Khanom ខេត្ត Nakhon Si Thammarat ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់គំរូអ្នកស្រុកចំនួនត្រឹមតែ ១០០ នាក់ តាមរយៈការជ្រើសរើសដោយចេតនា (Purposive Sampling)។ អ្នកចូលរួមភាគច្រើនជានារី (៦៣%) យុវជនអាយុ២០-៣៥ឆ្នាំ និងជានិស្សិត ដែលអាចធ្វើឲ្យទិន្នន័យមានភាពលម្អៀង និងមិនតំណាងឲ្យប្រជាជនទូទៅទាំងមូលនោះទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីភាពលម្អៀងនេះជួយឲ្យយើងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូ (Sampling) ឲ្យបានទូលំទូលាយជាងមុន ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីសម្លេងពិតប្រាកដរបស់សហគមន៍។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃការចូលរួមរបស់សហគមន៍នេះ គឺពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ផ្អែកលើសហគមន៍ (CBT) នៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តក្របខ័ណ្ឌស្រាវជ្រាវនេះនឹងជួយជំរុញឱ្យការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍នៅកម្ពុជាកាន់តែមានបរិយាប័ន្ន កាត់បន្ថយជម្លោះផលប្រយោជន៍ និងធានាបាននូវនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Community based Tourism | ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ដែលគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំដោយប្រជាជនក្នុងសហគមន៍ផ្ទាល់ ដើម្បីធានាថាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមធ្លាក់ទៅលើអ្នកស្រុកពិតប្រាកដ ជាជាងក្រុមហ៊ុនខាងក្រៅ។ | ដូចជាការបើកភោជនីយដ្ឋានដែលសមាជិកគ្រួសារទាំងអស់ចូលរួមធ្វើម្ហូប និងចែករំលែកប្រាក់ចំណេញគ្នាយ៉ាងស្មើភាព ជំនួសឱ្យការជួលអ្នកក្រៅមកធ្វើនិងយកចំណេញទៅបាត់។ |
| Carrying capacity | សមត្ថភាពអតិបរមារបស់តំបន់ទេសចរណ៍ណាមួយក្នុងការទទួលភ្ញៀវទេសចរដោយមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន សង្គម និងគុណភាពនៃបទពិសោធន៍របស់អ្នកទេសចរឡើយ។ | ដូចជាចំណុះទូកមួយដែលអាចដាក់មនុស្សបានត្រឹមតែ ២០ នាក់ បើដាក់លើសនេះ ទូកនឹងលិច ឬធ្វើឱ្យអ្នកជិះមានអារម្មណ៍មិនសុវត្ថិភាព។ |
| Sustainable Tourism | ការអភិវឌ្ឍនិងគ្រប់គ្រងវិស័យទេសចរណ៍ដែលគិតគូរពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមទាំងពេលបច្ចុប្បន្ននិងអនាគត ដោយមិនបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ និងវប្បធម៌មូលដ្ឋាន។ | ដូចជាការបេះផ្លែឈើហូបដោយរក្សាទុកមែកនិងដើមឱ្យនៅរស់រានមានជីវិត ដើម្បីឱ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយមានផ្លែឈើហូបបន្តទៀត។ |
| Empowerment | ការផ្តល់អំណាច សិទ្ធិ និងឱកាសដល់ប្រជាជនមូលដ្ឋានក្នុងការចូលរួមធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត និងគ្រប់គ្រងធនធានរបស់ពួកគេដោយខ្លួនឯង ដើម្បីផ្តាច់ការពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើរដ្ឋ។ | ដូចជាការបង្រៀនកូនឱ្យចេះជិះកង់ដោយខ្លួនឯង និងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេជ្រើសរើសផ្លូវទៅសាលារៀនដោយខ្លួនឯង ជាជាងការជូនពួកគេទៅរាល់ថ្ងៃ។ |
| Ecotourism | ការធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ធម្មជាតិប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ដើម្បីសិក្សា ស្វែងយល់ ព្រមទាំងចូលរួមអភិរក្សបរិស្ថាន និងលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាជនសហគមន៍នៅទីនោះ។ | ដូចជាការចូលទស្សនាផ្ទះរបស់អ្នកដទៃដោយការគោរព មិនប៉ះពាល់ឬបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ និងជួយទិញឥវ៉ាន់ម្ចាស់ផ្ទះដើម្បីជាការគាំទ្រដល់ជីវភាពពួកគេ។ |
| Stakeholders | បុគ្គល ក្រុមមនុស្ស ឬស្ថាប័នទាំងឡាយណាដែលមានឥទ្ធិពល ឬទទួលរងផលប៉ះពាល់ (ទាំងវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន) ពីគម្រោង ឬសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ណាមួយ។ | ដូចជាអ្នករួមភាគហ៊ុននៅក្នុងក្រុមហ៊ុនមួយ ដែលគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែមានចំណែកនៃផលចំណេញ និងទទួលរងហានិភ័យនៃការខាតបង់ដូចៗគ្នា។ |
| Likert Scale | វិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់ទិន្នន័យបរិមាណនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកឆ្លើយជ្រើសរើសកម្រិតនៃការយល់ស្របរបស់ពួកគេ (ឧទាហរណ៍៖ ពីយល់ស្របខ្លាំងបំផុត ដល់ មិនយល់ស្របសោះ) ដើម្បីងាយស្រួលគណនាជាលេខ។ | ដូចជាការអោយពិន្ទុវាយតម្លៃម្ហូបនៅភោជនីយដ្ឋានពី ១ ដល់ ៥ ផ្កាយ ទៅតាមកម្រិតនៃភាពឆ្ងាញ់ដែលយើងពេញចិត្ត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
