បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សា និងប្រៀបធៀបមតិយោបល់របស់ភ្ញៀវទេសចរជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលមានចំពោះកត្តាពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យទេសចរណ៍នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា ខេត្តជុនបុរី ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះគឺជាការស្រាវជ្រាវបរិមាណវិស័យ (Quantitative Research) ដែលប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកគោលដៅសម្រាប់ការវិភាគតាមបែបស្ថិតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics ស្ថិតិពិពណ៌នា (Descriptive Statistics) |
ងាយស្រួលយល់ និងផ្តល់រូបភាពជារួមយ៉ាងច្បាស់លាស់អំពីទិន្នន័យប្រជាសាស្ត្រ និងកម្រិតនៃការពេញចិត្ត។ | មិនអាចប្រើដើម្បីសន្និដ្ឋាន ឬស្វែងរកទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅរវាងអថេរផ្សេងៗគ្នាបានទេ។ | បានបង្ហាញថា ការវាយតម្លៃជារួមរបស់ភ្ញៀវទេសចរមានកម្រិតខ្ពស់ (មធ្យមភាគ ៣.០៨) ដោយកត្តាគ្រឿងបរិក្ខារទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេបំផុត។ |
| Inferential Statistics (t-test, ANOVA) ស្ថិតិអនុមាន (Inferential Statistics - t-test, ANOVA) |
អាចធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម និងស្វែងរកភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់ខាងស្ថិតិរវាងក្រុមប្រជាសាស្ត្រខុសៗគ្នា។ | ទាមទារលក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹងនៃទិន្នន័យ (ដូចជាការចែកចាយបែប Normal) និងត្រូវការចំណេះដឹងស្ថិតិខ្ពស់ដើម្បីបកស្រាយ។ | បានរកឃើញភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់ខាងស្ថិតិ (p < 0.05) នៃមតិយោបល់របស់អ្នកទេសចរផ្អែកលើកម្រិតសិក្សា មុខរបរ ប្រាក់ចំណូល និងប្រភេទនៃការធ្វើដំណើរ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានតិចតួចផ្នែករឹង (Hardware) ប៉ុន្តែត្រូវការកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិ និងកម្លាំងពលកម្មក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកគោលដៅធំ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើសំណាកជាភ្ញៀវទេសចរជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី (ប្រទេសដែលមានប្រជាជនម៉ូស្លីមច្រើនជាងគេ) តែមួយគត់។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះការយល់ដឹងពីអាកប្បកិរិយា និងតម្រូវការរបស់ទេសចរអាស៊ាន ជួយសម្រួលដល់ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រទាក់ទាញទីផ្សារនេះ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកតែលើទេសចរលោកខាងលិច ឬចិន។
វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ និងក្របខណ្ឌនៃកត្តាទេសចរណ៍ក្នុងឯកសារនេះ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការវាយតម្លៃ និងកែលម្អវិស័យទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តតាមក្របខណ្ឌនៃការវាយតម្លៃកត្តាទេសចរណ៍នេះ នឹងជួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់កម្ពុជាក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយត្រូវនឹងតម្រូវការទីផ្សារ និងបង្កើនការប្រកួតប្រជែងក្នុងតំបន់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| One-way ANOVA | វាគឺជាវិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិ (Analysis of Variance) ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមឯករាជ្យចាប់ពី ៣ ឡើងទៅ ថាតើពួកវាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់ខាងស្ថិតិឬអត់ (ឧទាហរណ៍៖ ប្រៀបធៀបការពេញចិត្តរវាងក្រុមអ្នកមានប្រាក់ចំណូល៤កម្រិតផ្សេងគ្នា)។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្សមកពីថ្នាក់រៀន ៣ ផ្សេងគ្នា ដើម្បីមើលថាតើមានថ្នាក់ណាមួយពូកែជាងគេដាច់ឬអត់។ |
| t-test | ជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមចំនួនពីរ (ឧទាហរណ៍៖ ប្រៀបធៀបអ្នកដែលមកលេងលើកទី១ និងអ្នកដែលមកច្រើនដង) ដើម្បីមើលថាតើភាពខុសគ្នារបស់ពួកគេកើតឡើងដោយចៃដន្យ ឬមានអត្ថន័យពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែប៉ោមពីរថង់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាថង់មួយណាធ្ងន់ជាងយ៉ាងពិតប្រាកដ។ |
| Inferential statistics | ស្ថិតិអនុមាន គឺជាការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យដែលបានមកពីសំណាក (Sample) ដើម្បីធ្វើការសន្និដ្ឋាន ទស្សន៍ទាយ ឬទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានទូទៅទៅលើប្រជាជនគោលដៅទាំងមូល (Population)។ | ដូចជាការភ្លក់សម្លមួយស្លាបព្រា ដើម្បីដឹងពីរសជាតិនៃសម្លទាំងមូលនៅក្នុងឆ្នាំង។ |
| Push and pull factors | ជាទ្រឹស្តីនៃកម្លាំងចលករក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ដែល "Push" គឺជាកត្តាជំរុញពីខាងក្នុងឱ្យមនុស្សចង់ចេញដើរលេង (ដូចជាស្ត្រេសការងារ) ហើយ "Pull" គឺជាកត្តាទាក់ទាញពីខាងក្រៅរបស់គោលដៅទេសចរណ៍ (ដូចជាឆ្នេរខ្សាច់ស្អាត)។ | "Push" ដូចជាភាពស្អុះស្អាប់ក្នុងផ្ទះដែលរុញអ្នកឱ្យចេញក្រៅ ហើយ "Pull" គឺខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធនៅសួនច្បារដែលទាក់ទាញអ្នកឱ្យទៅទីនោះ។ |
| Likert scale | ជារង្វាស់ដែលប្រើជាទូទៅក្នុងកម្រងសំណួរស្រាវជ្រាវ ដើម្បីវាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា ឬមតិយោបល់ ដោយតម្រូវឱ្យអ្នកឆ្លើយជ្រើសរើសកម្រិតនៃការយល់ព្រមរបស់ពួកគេ (ឧទាហរណ៍៖ ពី ១ មិនយល់ព្រមខ្លាំង ដល់ ៥ យល់ព្រមខ្លាំង)។ | ដូចជាការឲ្យផ្កាយ (១ ដល់ ៥ ផ្កាយ) ពេលអ្នកវាយតម្លៃសេវាកម្មហាងកាហ្វេណាមួយ។ |
| Semantic differential scale | ជាមាត្រដ្ឋានវាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា ដែលប្រើពាក្យគុណនាមដែលមានអត្ថន័យផ្ទុយគ្នាស្រឡះនៅចុងសងខាងនៃបន្ទាត់ (ឧទាហរណ៍៖ ល្អ-អាក្រក់, ស្អាត-កខ្វក់) ដើម្បីឱ្យអ្នកចូលរួមវាយតម្លៃចំណុចកណ្តាលណាមួយ។ | ដូចជាការឲ្យពិន្ទុលើបន្ទាត់មួយដែលចុងសងខាងមានពាក្យផ្ទុយគ្នា ដូចជា "ឆ្ងាញ់" នៅចុងម្ខាង និង "អត់ឆ្ងាញ់សោះ" នៅចុងម្ខាងទៀត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
