បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតទៅលើការដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះចំណេះដឹងផ្នែកច្បាប់ទម្លាប់ និងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងរបស់សមាជិកនិងគណៈកម្មការក្រុមសន្សំប្រាក់សហគមន៍នៅឃុំថាផូ ខេត្តអ៊ូថៃថានី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តឡើងដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវសកម្មភាពដោយមានការចូលរួម (Participatory Action Research) លើក្រុមគោលដៅចំនួន ១០០ នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Baseline Assessment (Pre-test) ការវាយតម្លៃស្ថានភាពដើម (មុនការអន្តរាគមន៍) |
ផ្តល់នូវទិន្នន័យមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់អំពីបញ្ហាប្រឈមរបស់សហគមន៍ ដូចជាកង្វះចំណេះដឹងផ្នែកគណនេយ្យ និងកង្វះការចូលរួមពីយុវជន។ | មិនមានសកម្មភាពជួយកែលម្អស្ថានភាពសហគមន៍ទេ គឺត្រឹមតែបង្ហាញពីចំណុចខ្សោយនិងតម្រូវការប៉ុណ្ណោះ។ | ពិន្ទុមធ្យមមុនការបណ្តុះបណ្តាល (Pre-test) គឺត្រឹមតែ ១៩.៨១ ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Participatory Action Research (PAR) & Training Intervention ការស្រាវជ្រាវសកម្មភាពដោយមានការចូលរួម (PAR) និងការបណ្តុះបណ្តាល |
ជួយបង្កើនចំណេះដឹងផ្នែកគ្រប់គ្រង លើកកម្ពស់តម្លាភាព ជំរុញការចូលរួមពីសមាជិក និងបង្កើតគោលការណ៍ច្បាស់លាស់សម្រាប់ក្រុមសន្សំ។ | ទាមទារពេលវេលា ការសម្របសម្រួលខ្ពស់ និងថវិកាសម្រាប់ការរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាល និងទស្សនកិច្ចសិក្សា។ | ពិន្ទុមធ្យមក្រោយការបណ្តុះបណ្តាល (Post-test) កើនឡើងដល់ ២៣.៨៣ ដែលមានអត្ថន័យតាមស្ថិតិនៅកម្រិត .០១ ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ថ្វីត្បិតតែឯកសារមិនបានបញ្ជាក់តួលេខថវិកាលម្អិត ប៉ុន្តែការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារធនធានចាំបាច់មួយចំនួនសម្រាប់ការចុះមូលដ្ឋាន និងការរៀបចំកម្មវិធី។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឃុំថាផូ ខេត្តអ៊ូថៃថានី ប្រទេសថៃ ដោយជ្រើសរើសសំណាកចំនួន ១០០នាក់ ពីសមាជិកសរុប ១៣៤៥នាក់ ដែលភាគច្រើនជាស្ត្រី។ លក្ខណៈប្រជាសាស្ត្រនេះមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងសហគមន៍កសិកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលស្ត្រីច្រើនដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុគ្រួសារ ហេតុនេះទម្រង់នៃការសិក្សានេះអាចយកមកប្រៀបធៀបនិងអនុវត្តបានយ៉ាងល្អ។
វិធីសាស្ត្រនៃការស្រាវជ្រាវសកម្មភាពដោយមានការចូលរួម (PAR) ដើម្បីពង្រឹងក្រុមសន្សំប្រាក់ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រ PAR រួមផ្សំនឹងការរៀបចំទស្សនកិច្ចសិក្សាឆ្លងសហគមន៍ នឹងជួយធានាបាននូវនិរន្តរភាព និងភាពរឹងមាំនៃប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុខ្នាតតូចតាមជនបទក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Participatory Action Research: PAR | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលអ្នកស្រាវជ្រាវ និងសមាជិកសហគមន៍សហការគ្នាយ៉ាងសកម្មក្នុងការកំណត់បញ្ហា រកដំណោះស្រាយ និងអនុវត្តរួមគ្នា ដើម្បីបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរ និងអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍របស់ពួកគេដោយផ្ទាល់។ | ដូចជាការហៅអ្នកភូមិទាំងអស់មកអង្គុយជុំគ្នា រកមើលថាភូមិយើងខ្វះខាតអ្វី ហើយរួមគ្នាធ្វើវាឲ្យបានសម្រេច ជាជាងចាំឲ្យអ្នកខាងក្រៅមកធ្វើឲ្យ។ |
| SWOT Analysis | ឧបករណ៍វាយតម្លៃស្ថានភាពរបស់អង្គភាពមួយ ដោយពិនិត្យមើលកត្តាខាងក្នុងគឺចំណុចខ្លាំង (Strengths) និងចំណុចខ្សោយ (Weaknesses) ព្រមទាំងកត្តាខាងក្រៅគឺឱកាស (Opportunities) និងការគំរាមកំហែង (Threats)។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលក្បាច់គុនខ្លួនឯងមុនពេលឡើងសង្វៀន ដោយមើលថាខ្លួនឯងខ្លាំងត្រង់ណា ខ្សោយត្រង់ណា មានឱកាសវាយលុករបៀបណា និងមានហានិភ័យអ្វីខ្លះពីគូប្រកួត។ |
| TOWS Matrix | ឧបករណ៍វិភាគយុទ្ធសាស្ត្រដែលបន្តពី SWOT ដោយយកកត្តាទាំង៤ (S, W, O, T) មកផ្គូផ្គងគ្នា ដើម្បីបង្កើតជាជម្រើសយុទ្ធសាស្ត្រជាក់ស្តែង ដូចជាការប្រើចំណុចខ្លាំងដើម្បីទាញយកឱកាស ឬដើម្បីកាត់បន្ថយការគំរាមកំហែងជាដើម។ | បន្ទាប់ពីដឹងថាខ្លួនឯងខ្លាំងឬខ្សោយត្រង់ណាហើយ (SWOT) TOWS គឺជាការរៀបចំផែនការប្រយុទ្ធជាក់ស្តែងថាតើត្រូវប្រើក្បាច់ណាដើម្បីយកឈ្នះ។ |
| AIC | បច្ចេកទេសសម្របសម្រួលកិច្ចប្រជុំ (Appreciation, Influence, Control) ដែលជំរុញឲ្យអ្នកចូលរួមបញ្ចេញគំនិតច្នៃប្រឌិត (យល់តម្លៃ) បញ្ចុះបញ្ចូលគ្នាទៅវិញទៅមក (ឥទ្ធិពល) និងបង្កើតផែនការសកម្មភាពរួមគ្នា (ការត្រួតពិនិត្យ និងទទួលខុសត្រូវ)។ | ដូចជាការគូរគំនូររួមគ្នាមួយផ្ទាំង ដែលមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវស្រមៃរូបភាពមុន ពិភាក្សាឯកភាពគ្នា ហើយបន្ទាប់មកចែកគ្នាគូរតាមចំណែករៀងៗខ្លួន។ |
| Paired t - test | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃទិន្នន័យពីរ ដែលបានមកពីក្រុមគោលដៅតែមួយនៅពេលវេលាពីរខុសគ្នា (ឧទាហរណ៍ ពិន្ទុធ្វើតេស្តមុន និងក្រោយការបណ្តុះបណ្តាល) ដើម្បីបញ្ជាក់ថាការផ្លាស់ប្តូរនោះពិតជាមានអត្ថន័យតាមក្បួនស្ថិតិ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់មនុស្សម្នាក់មុនពេលហាត់ប្រាណ និងក្រោយពេលហាត់ប្រាណរយៈពេល១ខែ ដើម្បីចង់ដឹងច្បាស់ថាការហាត់ប្រាណពិតជាធ្វើឲ្យស្រកទម្ងន់មែនឬអត់។ |
| Good Governance | អភិបាលកិច្ចល្អ គឺជាប្រព័ន្ធនិងរចនាសម្ព័ន្ធនៃការគ្រប់គ្រងដែលមានតម្លាភាព គណនេយ្យភាព យុត្តិធម៌ សមធម៌ និងមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាព និងផលប្រយោជន៍រួម។ | ដូចជាការធ្វើជាប្រធានថ្នាក់ដែលតែងតែស្តាប់យោបល់មិត្តភក្តិ មិនលម្អៀង ចែករំលែកព័ត៌មានច្បាស់លាស់ និងហ៊ានទទួលខុសត្រូវរាល់ទង្វើរបស់ខ្លួន។ |
| Index of Congruence: IOC | សន្ទស្សន៍វាស់ស្ទង់ភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយក្រុមអ្នកជំនាញ ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើសំណួរនីមួយៗនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ពិតជាមានភាពត្រឹមត្រូវ និងអាចវាស់ស្ទង់ទៅតាមវត្ថុបំណងនៃការស្រាវជ្រាវដែរឬទេ។ | ដូចជាការយកវិញ្ញាសាប្រឡងទៅឲ្យគ្រូផ្សេងទៀតជួយពិនិត្យមើល ថាតើសំណួរទាំងនោះពិតជាត្រូវនឹងមេរៀនដែលសិស្សបានរៀនមែនឬអត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
