បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះពិនិត្យមើលពីតួនាទីរបស់ប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គមក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅក្នុងតំបន់ Metlaoui ប្រទេសទុយនីស៊ី ដោយផ្តោតលើរបៀបដែលគ្រួសារក្រីក្រដោះស្រាយជាមួយនឹងហានិភ័យសេដ្ឋកិច្ច ដូចជាជំងឺ ឬការបាត់បង់ប្រាក់ចំណូល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់ទិន្នន័យស្ទង់មតិពីគ្រួសារក្រីក្រចំនួន ២០០ និងបានអនុវត្តគំរូសេដ្ឋកិច្ចមាត្រ ដើម្បីវិភាគពីផលប៉ះពាល់នៃសន្តិសុខសង្គមទៅលើយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយហានិភ័យរបស់គ្រួសារ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Social Security Coverage (Formal Insurance) ការគ្របដណ្តប់ដោយសន្តិសុខសង្គម (ការធានារ៉ាប់រងផ្លូវការ) |
ជួយកាត់បន្ថយភាពងាយរងគ្រោះចំពោះហានិភ័យ និងកាត់បន្ថយតម្រូវការក្នុងការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬខ្ចីប្រាក់នៅពេលមានវិបត្តិ។ | នៅមានកម្រិត និងខ្វះទំនុកចិត្តពីប្រជាពលរដ្ឋ ដែលតម្រូវឱ្យគ្រួសារនៅតែបន្តសន្សំប្រាក់ ឬប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងទៀតដើម្បីបំពេញបន្ថែម។ | កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការប្រើប្រាស់ (Consumption Risk) យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពជាងក្រុមដែលគ្មានការធានា។ |
| Self-Insurance (No Coverage) ការធានារ៉ាប់រងដោយខ្លួនឯង (គ្មានការគ្របដណ្តប់) |
អាចឆ្លើយតបភ្លាមៗចំពោះតម្រូវការបន្ទាន់ ដោយមិនពឹងផ្អែកលើនីតិវិធីរដ្ឋបាល។ | នាំឱ្យមានការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិផលិតភាព (ដូចជាដី ឬសត្វពាហនៈ) ដែលធ្វើឱ្យគ្រួសារធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់នៃភាពក្រីក្រយូរអង្វែង។ | មានភាពងាយរងគ្រោះខ្ពស់ចំពោះការចំណាយលើសុខភាព ដែលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះចំណាយធនធានជាចម្បងលើការប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ និងការវិភាគទិន្នន័យ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅក្នុងតំបន់ Metlaoui ប្រទេសទុយនីស៊ី ដែលជាតំបន់រ៉ែ និងមានភាពតានតឹងក្រោយបដិវត្តន៍ ជាមួយនឹងទំហំសំណាកតូច (២០០ គ្រួសារ)។ លទ្ធផលនេះអាចមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពេញលេញពីស្ថានភាពនៅតំបន់កសិកម្មសុទ្ធសាធ ឬតំបន់ទីក្រុងធំៗ ប៉ុន្តែវាផ្តល់នូវការយល់ដឹងដ៏ល្អអំពីឥរិយាបថនៃគ្រួសារក្រីក្រ។
វិធីសាស្ត្រនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃមូលនិធិសន្តិសុខសង្គមជាតិ (NSSF) និងកម្មវិធីអត្តសញ្ញាណកម្មគ្រួសារក្រីក្រ (IDPoor)។
ការប្រើប្រាស់គំរូនេះនៅកម្ពុជានឹងផ្តល់ភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រ ដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Risk-sharing | យន្តការសេដ្ឋកិច្ចដែលក្រុមមនុស្ស ឬគ្រួសារជាច្រើនចូលរួមគ្នាដើម្បីចែករំលែកផលប៉ះពាល់នៃហានិភ័យ។ នៅពេលសមាជិកណាម្នាក់ជួបបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ សមាជិកផ្សេងទៀតនឹងជួយទ្រទ្រង់ ដើម្បីកុំឱ្យការប្រើប្រាស់ (Consumption) របស់សមាជិកនោះធ្លាក់ចុះខ្លាំង។ | ប្រៀបដូចជាការដែលអ្នកភូមិទាំងអស់ដាក់ស្រូវចូលឃ្លាំងរួមមួយ ដើម្បីឱ្យគ្រួសារណាដែលខូចផលដំណាំ អាចយកស្រូវនោះទៅហូបបាន។ |
| Consumption smoothing | ដំណើរការដែលគ្រួសារព្យាយាមរក្សាកម្រិតនៃការចំណាយលើការរស់នៅ (ដូចជាម្ហូបអាហារ និងសេវាសុខភាព) ឱ្យនៅថេរ ទោះបីជាប្រាក់ចំណូលរបស់ពួកគេឡើងចុះមិនទៀងទាត់ក៏ដោយ។ នេះបញ្ជាក់ថាការចាយវាយមិនប្រែប្រួលតាមចំណូលភ្លាមៗនោះទេ។ | ដូចជាការប្រើអាងស្តុកទឹកដើម្បីរក្សាទឹកទុកប្រើប្រាស់ឱ្យបានស្មើៗគ្នា ទាំងនៅរដូវភ្លៀង (ពេលមានចំណូលច្រើន) និងរដូវប្រាំង (ពេលអត់ចំណូល)។ |
| Idiosyncratic risk | ប្រភេទហានិភ័យដែលប៉ះពាល់តែលើបុគ្គល ឬគ្រួសារមួយចំនួនតូចដោយឡែកៗពីគ្នា (ដូចជា ការឈឺចាប់ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ឬការបាត់បង់ការងារផ្ទាល់ខ្លួន) ដោយមិនប៉ះពាល់ដល់សហគមន៍ទាំងមូលក្នុងពេលតែមួយ។ | ដូចជាពេលដែលកង់ម៉ូតូរបស់អ្នកបែកម្នាក់ឯង (បញ្ហាបុគ្គល) ខុសពីពេលដែលមានទឹកជំនន់លិចផ្លូវទាំងមូលដែលប៉ះពាល់គ្រប់គ្នា។ |
| Self-insurance | យុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយហានិភ័យដោយពឹងផ្អែកលើធនធានផ្ទាល់ខ្លួន ជាជាងប្រើសេវាធានារ៉ាប់រងពីខាងក្រៅ។ នេះរួមបញ្ចូលទាំងការសន្សំប្រាក់ទុក ឬការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិ (ដូចជាគោក្របី ឬដី) នៅពេលមានអាសន្ន។ | ប្រៀបដូចជាការសន្សំលុយដាក់ក្រោមខ្នើយដើម្បីទុកព្យាបាលជំងឺ ជាជាងការបង់លុយទិញកាតធានារ៉ាប់រងសុខភាព។ |
| Probit model | គំរូវិភាគស្ថិតិ (Econometric Model) ដែលប្រើសម្រាប់ប៉ាន់ប្រមាណ احتمال (Probability) នៃព្រឹត្តិការណ៍ដែលមានលទ្ធផលតែពីរជម្រើស ដូចជា "បាទ/ចាស" ឬ "លក់/មិនលក់" ដោយផ្អែកលើកត្តាផ្សេងៗ។ | ជាម៉ាស៊ីនគិតលេខពិសេសដែលអាចទស្សន៍ទាយថា តើគ្រួសារមួយនឹងសម្រេចចិត្ត "លក់ដី" ឬ "មិនលក់" នៅពេលពួកគេឈឺ ដោយផ្អែកលើស្ថានភាពជីវភាពរបស់ពួកគេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
