បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះកំណត់គោលដៅវាយតម្លៃ និងស្វែងរកមធ្យោបាយអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងនៃអាជីវកម្មទេសចរណ៍វប្បធម៌របស់ក្រុមជនជាតិភាគតិចនៅតាមបណ្តោយទន្លេមេគង្គ ក្នុងខេត្តចំនួន៤ នៃប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណ (Quantitative Method) ដោយផ្អែកលើគំរូពេជ្ររបស់ Porter (Porter's Diamond Model) ដើម្បីប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យពីសហគមន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Accommodation/Homestay Business Sector ការវាយតម្លៃលើវិស័យអាជីវកម្មកន្លែងស្នាក់នៅ (Homestay) |
មានភាពទាក់ទាញខ្លាំងក្នុងការផ្តល់បទពិសោធន៍វប្បធម៌ និងការរស់នៅជាក់ស្តែងដល់ភ្ញៀវទេសចរ ពិសេសតាមរយៈស្ថាបត្យកម្មផ្ទះប្រពៃណី។ | ទាមទារឱ្យមានការរៀបចំស្តង់ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ អនាម័យ និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ដើម្បីអាចទាក់ទាញភ្ញៀវបានយូរអង្វែង។ | សហគមន៍ជនជាតិ ភូថៃ (Phu Thai) ទទួលបានពិន្ទុមធ្យម ៣.៥៨ និង ថៃដាំ (Tai Dam) ទទួលបាន ៣.៣៨ ដែលមានភាពលេចធ្លោជាងគេបំផុតក្នុងវិស័យនេះ។ |
| Souvenir Business Sector ការវាយតម្លៃលើវិស័យអាជីវកម្មវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ |
ជួយលើកកម្ពស់សិល្បៈហត្ថកម្មក្នុងស្រុក (ដូចជាការត្បាញ និងចម្លាក់) និងអាចបង្កើតប្រាក់ចំណូលផ្ទាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋបានយ៉ាងងាយស្រួល។ | ទាមទារការច្នៃប្រឌិតជាប់ជាប្រចាំ និងការពង្រឹងគុណភាពដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារ និងការប្រកួតប្រជែងផលិតផល។ | មានភាពលេចធ្លោខ្លាំងក្នុងចំណោមជនជាតិ ៥ ក្រុម ដោយក្រុម ថៃយ៉រ (Tai Yo) ទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេគឺ ៣.៧១ តាមពីក្រោយដោយ ថៃសូ (Tai So) ពិន្ទុ ៣.៣៨។ |
| Food and Beverage Business Sector ការវាយតម្លៃលើវិស័យអាជីវកម្មម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈ |
ងាយស្រួលក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដែលមកលេងរយៈពេលខ្លី តាមរយៈការបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណម្ហូបអាហារប្រចាំតំបន់ (Gastronomy Tourism)។ | ចាំបាច់ត្រូវផ្តោតសំខាន់លើអនាម័យ សុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងការផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើមប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ | ក្រុមជនជាតិ ថៃសែក (Tai Saek) មានភាពលេចធ្លោជាងគេបំផុត ដោយទទួលបានពិន្ទុមធ្យម ៣.៦៨ សម្រាប់អាជីវកម្មម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានច្រើនគួរសមក្នុងការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់នៅតាមសហគមន៍មូលដ្ឋាន ដោយមានការចូលរួមពីបុគ្គលិកស្រាវជ្រាវ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្តចំនួន ៤ នៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃជាប់ព្រំដែនឡាវ ដោយផ្តោតតែលើក្រុមជនជាតិភាគតិចអម្បូរថៃ (Tai Ethnic Groups) ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទវប្បធម៌ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលអាចមានភាពខុសប្លែកពីប្រទេសផ្សេង។ សម្រាប់កម្ពុជា ការយល់ដឹងពីវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះជួយជាគំរូដ៏ល្អក្នុងការយកទៅអនុវត្តផ្ទាល់ជាមួយសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនៅក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃតាមរយៈគំរូពេជ្រ (Diamond Model) នេះគឺពិតជាមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា។
ការបន្សាំគំរូនេះនៅកម្ពុជានឹងជួយប្រែក្លាយសក្តានុពលវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបទៅជាសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្តែង ព្រមទាំងធានាបាននូវការអភិរក្សប្រពៃណីរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Diamond Model | ជាគំរូវិភាគសេដ្ឋកិច្ចដែលបង្កើតឡើងដោយលោក Michael Porter ដើម្បីវាយតម្លៃពីមូលហេតុដែលប្រទេស ឬសហគមន៍មួយមានភាពប្រកួតប្រជែងខ្លាំង ដោយពឹងផ្អែកលើកត្តាធំៗចំនួន៤ (ធនធាន, តម្រូវការ, ឧស្សាហកម្មពាក់ព័ន្ធ និងយុទ្ធសាស្ត្រ)។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលសសរគ្រឹះទាំង៤នៃផ្ទះមួយ ដើម្បីដឹងថាវាអាចឈររឹងមាំបានកម្រិតណាធៀបនឹងផ្ទះអ្នកជិតខាង។ |
| Ethnic Tourism | គឺជាទម្រង់នៃទេសចរណ៍ដែលភ្ញៀវធ្វើដំណើរទៅកាន់សហគមន៍ជនជាតិភាគតិច ដើម្បីស្វែងយល់ សង្កេត និងទទួលបានបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ពីរបៀបរស់នៅ ប្រពៃណី និងវប្បធម៌ពិតប្រាកដរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការទៅលេងផ្ទះមិត្តភក្តិនៅតាមខេត្តដាច់ស្រយាល ដើម្បីរៀនពីរបៀបហូបចុក និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់គ្រួសារគេពិតៗ ជាជាងការមើលការសម្តែង។ |
| Competitive Advantage | គឺជាសមត្ថភាព ឬភាពលេចធ្លោដែលអាជីវកម្ម ឬសហគមន៍មួយមានលើសពីគូប្រជែងរបស់ខ្លួន ដែលជួយឱ្យពួកគេអាចផលិតបានថោកជាង ឬផ្តល់សេវាកម្មបានល្អជាង និងទាក់ទាញភ្ញៀវបានច្រើនជាង។ | ដូចជាសិស្សដែលមានដុងពីកំណើតខាងគូររូប ដែលតែងតែអាចគូរបានស្អាត និងលឿនជាងមិត្តរួមថ្នាក់ដទៃទៀតជានិច្ច។ |
| Derived Demand | គឺជាតម្រូវការទំនិញ ឬសេវាកម្មមួយដែលមិនមែនកើតឡើងដោយផ្ទាល់នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាលទ្ធផល ឬកើតចេញពីតម្រូវការនៃទំនិញ ឬសេវាកម្មមួយផ្សេងទៀត (ឧទាហរណ៍៖ តម្រូវការការដឹកជញ្ជូន និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍កើនឡើង ដោយសារតែមានតម្រូវការចង់មកកម្សាន្ត)។ | ដូចជានៅពេលដែលអតិថិជនចង់ទិញកាហ្វេកាន់តែច្រើន វានឹងធ្វើឱ្យមានតម្រូវការបញ្ជាទិញកែវជ័រ និងទុយោកាន់តែច្រើនតាមនោះដែរ។ |
| Multiple Regression Analysis | ជាវិធីសាស្ត្រគណនាផ្នែកស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីរកមើលថាតើកត្តាផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន (អថេរឯករាជ្យ) ជះឥទ្ធិពលរួមគ្នាទៅលើលទ្ធផលតែមួយ (អថេរអាស្រ័យ) ក្នុងកម្រិតណា។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបរកមើលថាតើកត្តា 'ការអានសៀវភៅ', 'ម៉ោងគេង', និង 'ការហូបចុក' មួយណាជះឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេទៅលើ 'ពិន្ទុប្រឡង' របស់សិស្សម្នាក់។ |
| Multicollinearity | ជាបញ្ហាមួយក្នុងការវិភាគស្ថិតិ (Regression) ដែលកើតឡើងនៅពេលកត្តា ឬអថេរដែលយើងកំពុងសិក្សាមានទំនាក់ទំនងគ្នា ឬស្រដៀងគ្នាខ្លាំងពេក ដែលធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រពិបាកបែងចែកថាឥទ្ធិពលពិតប្រាកដបានមកពីកត្តាមួយណា។ | ដូចជាមានកូនភ្លោះមុខដូចគ្នាបេះបិទពីរនាក់ជួយរុញរទេះមួយ ធ្វើឱ្យយើងពិបាកវាយតម្លៃថាម្នាក់ណាជាអ្នកបញ្ចេញកម្លាំងរុញខ្លាំងជាងគេ។ |
| Authenticity | ភាពដើម ឬភាពពិតប្រាកដនៃវប្បធម៌ ឬរបៀបរស់នៅរបស់សហគមន៍មួយ ដែលត្រូវបានរក្សាទុកដូចដើម ដោយមិនមានការកែច្នៃ ឬប្រឌិតឡើងគ្រាន់តែដើម្បីបម្រើដល់ការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរនោះឡើយ។ | ដូចជាការបរិភោគមុខម្ហូបប្រពៃណីដែលចម្អិនតាមរូបមន្តដូនតាពិតៗ ដោយមិនមានការបន្ថែមម្សៅស៊ុប ឬគ្រឿងផ្សំសម័យថ្មី។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
