Original Title: การศึกษาศักยภาพงานศิลปกรรมตลาดน้ำดอนหวายเพื่อพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมโดยชุมชนมีส่วนร่วม
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការសិក្សាពីសក្តានុពលសិល្បៈនៅផ្សារបណ្តែតទឹកដនវ៉ាយដើម្បីអភិវឌ្ឍជាតំបន់ទេសចរណ៍វប្បធម៌ដោយមានការចូលរួមពីសហគមន៍

ចំណងជើងដើម៖ การศึกษาศักยภาพงานศิลปกรรมตลาดน้ำดอนหวายเพื่อพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมโดยชุมชนมีส่วนร่วม

អ្នកនិពន្ធ៖ Somchai Thespluem (Burapha University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2013

វិស័យសិក្សា៖ Art and Cultural Administration

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃសក្តានុពលសិល្បៈ និងវត្ថុបុរាណនៅផ្សារបណ្តែតទឹកដនវ៉ាយ (Donwai Floating Market) ដើម្បីអភិវឌ្ឍទីតាំងនេះទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍វប្បធម៌ដោយមានការចូលរួមពីសហគមន៍។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ រួមមានការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យតាមរយៈការសម្ភាសន៍មេដឹកនាំសហគមន៍ និងបរិមាណវិស័យតាមរយៈការស្ទង់មតិភ្ញៀវទេសចរ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Quantitative Research (Tourists Survey)
ការស្រាវជ្រាវបរិមាណវិស័យ (ការស្ទង់មតិទេសចរ)
ផ្តល់ទិន្នន័យដែលអាចវាស់វែងបានច្បាស់លាស់តាមរយៈស្ថិតិ និងបង្ហាញពីកម្រិតការពេញចិត្តរួមបានយ៉ាងងាយស្រួល។ មិនអាចស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅពីមូលហេតុ ឬបរិបទផ្លូវចិត្តនៅពីក្រោយការពេញចិត្តរបស់ទេសចរនោះទេ។ រកឃើញថាទេសចរមានការពេញចិត្តកម្រិតខ្ពស់ (មធ្យមភាគ ៣.៨៣/៥.០០) លើការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍វប្បធម៌។
Qualitative Research (In-depth Interviews)
ការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ (ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ)
ផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ រចនាសម្ព័ន្ធសហគមន៍ និងបញ្ហាប្រឈមជាក់ស្តែងដែលមិនអាចវាស់វែងជាលេខបាន។ ទិន្នន័យមានលក្ខណៈអត្តនោម័ត (Subjective) និងផ្អែកលើមតិបុគ្គលសំខាន់ៗមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ។ កំណត់អត្តសញ្ញាណវត្ថុបុរាណសំខាន់ៗ និងរកឃើញចំណុចខ្សោយនៃរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងសហគមន៍។
Community-Based Tourism (CBT) Approach
អភិក្រមទេសចរណ៍ផ្អែកលើសហគមន៍
ជួយពង្រឹងអំណាចសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន លើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់ប្រជាជន និងរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌។ ទាមទារពេលវេលាយូរក្នុងការកសាងភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងអាចជួបបញ្ហាប្រសិនបើខ្វះប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរឹងមាំ។ សហគមន៍អាចបង្កើតប្រាក់ចំណូលបន្ថែម តែនៅខ្វះរចនាសម្ព័ន្ធគណៈកម្មការច្បាស់លាស់។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យនៅទីតាំងផ្ទាល់ និងការវិភាគស្ថិតិ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតសំខាន់តែលើផ្សារបណ្តែតទឹកដនវ៉ាយ ក្នុងខេត្តនគរបឋម ប្រទេសថៃ ដោយក្រុមគោលដៅភាគច្រើនជាភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុកដែលមានអាយុចន្លោះពី ២៥ ទៅ ៣៥ ឆ្នាំ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ក្នុងការស្វែងយល់ពីចំណូលចិត្តរបស់ទេសចរក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែចាំបាច់ត្រូវមានការសម្រួលមធ្យោបាយទាំងនេះឱ្យស្របនឹងបរិបទវប្បធម៌ និងប្រជាសាស្ត្រជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

គំរូនៃការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍វប្បធម៌តាមសហគមន៍នេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលសម្បូរទៅដោយតំបន់វប្បធម៌ វត្តអារាមបុរាណ និងសហគមន៍តាមដងទន្លេ។

ជារួម ការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធសហគមន៍ឱ្យបានរឹងមាំ គឺជាកត្តាគន្លឹះដើម្បីប្រែក្លាយសក្តានុពលសិល្បៈវប្បធម៌ និងកេរដំណែលប្រវត្តិសាស្ត្រ ទៅជាប្រភពចំណូលសេដ្ឋកិច្ចដ៏មាននិរន្តរភាពសម្រាប់សហគមន៍មូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះពីការស្រាវជ្រាវចម្រុះ (Mixed Methods Research): រៀនពីរបៀបបង្កើតកម្រងសំណួរសម្រាប់ស្ទង់មតិ និងសំណួរសម្ភាសន៍ដោយប្រើប្រាស់ Google FormsKoboToolbox ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីទេសចរ។
  2. ការប្រមូលទិន្នន័យ និងកត់ត្រាសិល្បៈវប្បធម៌មូលដ្ឋាន (Cultural Mapping): ចុះស្រាវជ្រាវនៅតំបន់សហគមន៍គោលដៅ (ឧទាហរណ៍ វត្តអារាមបុរាណ) ដើម្បីធ្វើកាតាឡុក (Cataloging) កត់ត្រាវត្ថុបុរាណដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធី QGIS សម្រាប់សម្គាល់ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងឧបករណ៍ថតរូបឌីជីថល។
  3. ការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ (Statistical Analysis): ប្រើប្រាស់កម្មវិធី SPSSMicrosoft Excel ដើម្បីវិភាគកម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរ ដោយស្វែងរកមធ្យមភាគ (Mean) គម្លាតស្តង់ដារ (Standard Deviation) និងភាគរយ (Percentage)។
  4. ការរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍សហគមន៍ (CBT Planning): រៀបចំផែនការសកម្មភាពទេសចរណ៍ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យដែលរកឃើញ រួចបង្កើតគំរូអាជីវកម្មខ្នាតតូចដោយប្រើ Business Model Canvas ដើម្បីធានានិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ចសហគមន៍។
  5. ការផ្សព្វផ្សាយ និងទំនាក់ទំនង (Marketing & PR): បង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយតំបន់ទេសចរណ៍វប្បធម៌តាមរយៈបណ្តាញសង្គម ដោយប្រើប្រាស់ Canva សម្រាប់ការរចនា Poster ទាក់ទាញ ឬផលិតវីដេអូខ្លីៗបង្ហាញពីសក្តានុពលសហគមន៍។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Cultural Tourism ការធ្វើដំណើរទេសចរណ៍ដោយមានគោលបំណងចម្បងក្នុងការស្វែងយល់ ការប៉ះពាល់ និងការរៀនសូត្រពីប្រវត្តិសាស្ត្រ សិល្បៈ ស្ថាបត្យកម្ម របៀបរស់នៅ និងប្រពៃណីរបស់សហគមន៍គោលដៅ។ ដូចជាការទៅលេងផ្ទះមិត្តភក្តិដើម្បីស្វែងយល់ពីរបៀបធ្វើម្ហូប និងប្រពៃណីរបស់គ្រួសារគេ មិនមែនគ្រាន់តែទៅថតរូបលេងនោះទេ។
Community Approach អភិក្រមអភិវឌ្ឍន៍ ឬការស្រាវជ្រាវដែលផ្តោតលើការចូលរួមយ៉ាងសកម្មរបស់ប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋានក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ការរៀបចំផែនការ និងការទាញយកផលប្រយោជន៍ពីគម្រោងណាមួយ (ពិសេសក្នុងវិស័យទេសចរណ៍)។ ដូចជាការប្រគល់សិទ្ធិឱ្យអ្នកភូមិជាអ្នករៀបចំពិធីបុណ្យភូមិដោយខ្លួនឯង ជាជាងឱ្យអ្នកខាងក្រៅមករៀបចំជំនួស។
Fine Arts សិល្បៈវិចិត្រ (ដូចជា គំនូរ ចម្លាក់ ស្ថាបត្យកម្ម) ដែលបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងចម្បងដើម្បីបង្ហាញពីសោភ័ណភាព អារម្មណ៍ និងគំនិតច្នៃប្រឌិត ជាជាងផ្តោតលើអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ ដូចជាផ្ទាំងគំនូរដ៏ស្រស់ស្អាតនៅលើជញ្ជាំង ដែលយើងទិញមកសម្រាប់តែព្យួរមើលឱ្យសប្បាយភ្នែក មិនមែនសម្រាប់យកទៅប្រើប្រាស់អ្វីផ្សេងទេ។
Applied Arts សិល្បៈអនុវត្ត ឬសិល្បៈដែលមានមុខងារប្រើប្រាស់ពិតប្រាកដ (ឧទាហរណ៍ សិប្បកម្ម ក្អមឆ្នាំង គ្រឿងសង្ហារិម) ដែលរួមបញ្ចូលការរចនាសោភ័ណភាពទៅក្នុងរបស់របរប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ ដូចជាកែវទឹកដែលមានរចនាក្បូរក្បាច់យ៉ាងស្អាត ដែលអ្នកមិនត្រឹមតែអាចមើលសោភ័ណភាពរបស់វាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងអាចយកវាទៅផឹកទឹកបានទៀតផង។
Methodological Triangulation វិធីសាស្ត្រផ្ទៀងផ្ទាត់ទិន្នន័យក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយប្រើប្រាស់ប្រភព ឬវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យច្រើនជាងមួយ (ដូចជាការប្រើប្រាស់ការសម្ភាសន៍គុណវិស័យ គួបផ្សំជាមួយការស្ទង់មតិបរិមាណវិស័យ) ដើម្បីធានាភាពត្រឹមត្រូវ និងកាត់បន្ថយភាពលំអៀង។ ដូចជាការសួរផ្លូវទៅកាន់ទីតាំងមួយពីមនុស្ស៣នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីឱ្យប្រាកដថាអ្នកមិនដើរវង្វេងផ្លូវ។
Descriptive Analysis ការវិភាគទិន្នន័យបែបពិពណ៌នា ដែលប្រើប្រាស់ស្ថិតិសាមញ្ញ (ដូចជាមធ្យមភាគ ភាគរយ និងគម្លាតស្តង់ដារ) ដើម្បីសង្ខេប និងបង្ហាញពីលក្ខណៈទូទៅនៃសំណុំទិន្នន័យដែលប្រមូលបានដោយមិនទាន់ធ្វើការសន្និដ្ឋានទៅលើប្រជាជនទូទៅ។ ដូចជាការសង្ខេបប្រាប់មិត្តភក្តិពីចំនួនសិស្សប្រុស សិស្សស្រី និងពិន្ទុមធ្យមប្រចាំថ្នាក់ ដើម្បីឱ្យគេងាយស្រួលមើលឃើញរូបភាពរួម។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖