បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការវាយតម្លៃសក្តានុពល និងការរចនាបណ្តាញទេសចរណ៍ ដើម្បីជួយជំរុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន (Grassroot Economic Development) នៅក្នុងឃុំណាម្ហឺនស៊ី ខេត្តត្រាំង ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវចម្រុះ ដោយរួមបញ្ចូលទាំងការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ និងបរិមាណវិស័យ ដើម្បីវាយតម្លៃសក្តានុពលតំបន់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Qualitative Assessment (In-depth Interviews & Observation) ការវាយតម្លៃគុណវិស័យ (ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ និងការសង្កេត) |
ទទួលបានព័ត៌មានលម្អិតស៊ីជម្រៅអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងបញ្ហាប្រឈមរបស់សហគមន៍។ ជំរុញឱ្យមានការចូលរួមពីអ្នកពាក់ព័ន្ធចម្រុះ។ | ចំណាយពេលច្រើនក្នុងការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យ។ លទ្ធផលអាចរងឥទ្ធិពលពីភាពលម្អៀងរបស់អ្នកផ្តល់ព័ត៌មាន។ | កំណត់បានតំបន់សក្តានុពល និងរចនាបានផ្លូវទេសចរណ៍ 'ល្អាង-ក្រណាត់-វាលស្រែ-វត្ត' ដែលស័ក្តិសមនឹងបរិបទសហគមន៍។ |
| Quantitative Assessment (Questionnaire Survey) ការវាយតម្លៃបរិមាណវិស័យ (ការស្ទង់មតិដោយកម្រងសំណួរ) |
អាចវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរបានយ៉ាងច្បាស់លាស់តាមរយៈតួលេខស្ថិតិ។ ងាយស្រួលក្នុងការធ្វើបទបង្ហាញ និងសន្និដ្ឋាន។ | ទំហំគំរូ (Sample size) ចំនួន ៥០ នាក់គឺនៅមានកម្រិត ដែលអាចមិនទាន់តំណាងឱ្យមតិយោបល់របស់ភ្ញៀវទេសចរទូទៅទាំងស្រុង។ | ស្ទាបស្ទង់ដឹងថា ៣៨% នៃភ្ញៀវទេសចរសាកល្បងចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើតំបន់ទេសចរណ៍ ហើយ ១០០% ចង់ត្រឡប់មកវិញ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ក្នុងការអនុវត្តទេ ប៉ុន្តែទាមទារការចំណាយពេលវេលា និងកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍មូលដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅក្នុងឃុំណាម្ហឺនស៊ី ខេត្តត្រាំង ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើសក្តានុពលជាក់លាក់របស់តំបន់នោះ (ដូចជាការតម្បាញក្រណាត់ និងល្អាងភ្នំ) និងប្រើប្រាស់ទំហំគំរូភ្ញៀវទេសចរសាកល្បងត្រឹមតែ ៥០នាក់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះការចម្លងគំរូនេះមកអនុវត្តទាមទារឱ្យមានការកែច្នៃស្របតាមបរិបទវប្បធម៌ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកម្រិតត្រៀមខ្លួនរបស់សហគមន៍ជនបទនៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃសក្តានុពល និងការរចនាបណ្តាញទេសចរណ៍នេះ មានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ពិសេសក្នុងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានតាមរយៈទេសចរណ៍។
ការអនុវត្តគំរូរចនាបណ្តាញទេសចរណ៍នេះ អាចជួយកម្ពុជាពង្រីកសក្តានុពលទេសចរណ៍ទៅកាន់តំបន់ជនបទ បង្កើតប្រាក់ចំណូលផ្ទាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងអភិរក្សវប្បធម៌មូលដ្ឋានប្រកបដោយចីរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Potentiality Assessment | ដំណើរការនៃការវាយតម្លៃកម្រិតសមត្ថភាព ភាពទាក់ទាញ និងភាពរួចរាល់របស់តំបន់ណាមួយ ថាតើមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ និងស័ក្តិសមអាចអភិវឌ្ឍទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍បានកម្រិតណា។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលដីមួយកន្លែងថាតើមានជីជាតិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ដាំដំណាំអ្វីខ្លះ មុននឹងសម្រេចចិត្តដាំវា។ |
| Tourism Network | ការចងក្រង និងតភ្ជាប់រវាងគោលដៅទេសចរណ៍ សកម្មភាព និងសេវាកម្មផ្សេងៗក្នុងតំបន់មួយ ឱ្យក្លាយជាខ្សែបណ្តាញតែមួយ ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ និងបង្កើនបទពិសោធន៍ដល់ភ្ញៀវទេសចរ។ | ដូចជាការគូសខ្សែបន្ទាត់ភ្ជាប់ចំនុចនៅលើផែនទី ដើម្បីបង្កើតជាកញ្ចប់ដំណើរកម្សាន្តមួយខ្សែដែលមិនមានការដាច់កណ្តាលទី។ |
| Grassroot Economy | ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្តោតលើការលើកស្ទួយជីវភាពប្រជាជននៅថ្នាក់មូលដ្ឋានដោយផ្ទាល់ តាមរយៈការបង្កើតមុខរបរ បង្កើនប្រាក់ចំណូល និងការប្រើប្រាស់ធនធានក្នុងសហគមន៍ខ្លួនឯង។ | ដូចជាការបង្រៀនអ្នកភូមិឱ្យចេះត្បាញកញ្ច្រែងលក់ខ្លួនឯង ជាជាងរង់ចាំជំនួយពីខាងក្រៅ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់អាចឈរជើងដោយខ្លួនឯងបាន។ |
| Convergent Cycle | ការរចនាផ្លូវធ្វើដំណើរទេសចរណ៍ជារង្វិលជុំ ដែលភ្ញៀវទេសចរអាចចេញដំណើរពីចំណុចមួយ ហើយត្រលប់មកវិញតាមផ្លូវមួយទៀតដោយមិនបាច់ជាន់ដានចាស់ តែនៅតែអាចមកជួបគ្នានៅចំណុចកណ្តាល ឬចំណុចចាប់ផ្តើមដដែល។ | ដូចជាការដើរទិញអីវ៉ាន់ក្នុងផ្សារទំនើបជារង្វង់ ដោយមិនបាច់ដើរត្រលប់ក្រោយតាមផ្លូវដដែល តែក៏អាចមកដល់ច្រកចេញវិញបាន។ |
| Community-Based Tourism | ទម្រង់នៃទេសចរណ៍ដែលគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំដោយសហគមន៍មូលដ្ឋានផ្ទាល់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកភូមិជាអ្នកទទួលបានផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចពីទេសចរណ៍ផ្ទាល់ និងរួមគ្នាការពារវប្បធម៌ បរិស្ថាន។ | ដូចជាការដែលអ្នកភូមិរួមគ្នាធ្លាយផ្ទះរបស់ខ្លួនជាកន្លែងស្នាក់នៅ និងធ្វើម្ហូបទទួលភ្ញៀវ រួចយកលុយចំណេញមកចែកគ្នា និងអភិវឌ្ឍភូមិ។ |
| Descriptive Statistics | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់សង្ខេប និងរៀបរាប់ពីលក្ខណៈទូទៅនៃទិន្នន័យដែលប្រមូលបាន (ដូចជាការរកមធ្យមភាគ ភាគរយ ប្រេកង់) ដើម្បីឱ្យងាយស្រួលយល់ពីទិន្នន័យ។ | ដូចជាការរាប់ពិន្ទុសិស្សក្នុងថ្នាក់ ហើយប្រកាសថាសិស្សប៉ុន្មាននាក់ជាប់ ប៉ុន្មាននាក់ធ្លាក់ និងមធ្យមភាគពិន្ទុប្រចាំថ្នាក់ ដើម្បីឱ្យដឹងស្ថានភាពរួម។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
