បញ្ហា (The Problem)៖ សាលារៀននៅក្នុងក្រុមអភិវឌ្ឍន៍គុណភាពអប់រំម៉ែតែង១ ប្រឈមនឹងបញ្ហាគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលសិក្សា ជាពិសេសលើការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងបច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ការសិក្សា។ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីបញ្ហាទាំងនោះ និងបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយដោយផ្អែកលើទស្សនវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ (Mixed Methods) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកពាក់ព័ន្ធចំនួន ៣០នាក់ មកពីសាលារៀនចំនួន ៥។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Current Academic Administration (Baseline) ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលសិក្សាបច្ចុប្បន្ន (មុនពេលអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រ) |
ដំណើរការតាមទម្រង់រដ្ឋបាលទូទៅដែលធ្លាប់អនុវត្តកន្លងមកងាយស្រួលយល់សម្រាប់បុគ្គលិកចាស់ៗ។ | ប្រឈមនឹងបញ្ហាខ្ពស់ ជាពិសេសកង្វះខាតបច្ចេកវិទ្យា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សាមិនទាន់ឆ្លើយតបនឹងបរិបទសហគមន៍។ | ពិន្ទុបញ្ហាប្រឈមមធ្យមមានកម្រិតខ្ពស់ (X̄ = 3.72, S.D. = 0.71)។ |
| SEP-Based Academic Administration Strategy យុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលសិក្សាផ្អែកលើទស្សនវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់ (SEP) |
ជួយដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតដោយប្រើប្រាស់ធនធានក្នុងស្រុក លើកកម្ពស់ការចូលរួមពីសហគមន៍ និងបង្កើតនិរន្តរភាពក្នុងការអប់រំ។ | ទាមទារការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិត ពេលវេលាក្នុងការរៀបចំផែនការថ្មី (TOWS Matrix) និងការបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិកបន្ថែម។ | ទទួលបានការវាយតម្លៃភាពសមស្របក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ពិសេសលើភាពសមស្របនឹងបរិបទសាលារៀន (X̄ = 4.80)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រនេះមិនទាមទារឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាថ្លៃៗនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារការវិនិយោគពេលវេលា ធនធានមនុស្ស និងការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតគ្រប់គ្រង។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាលារៀនចំនួន ៥ ស្ថិតក្នុងស្រុកម៉ែតែង ខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ដែលមានបរិបទភូមិសាស្ត្រនិងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមជាក់លាក់។ ទោះបីជាបរិបទវប្បធម៌អាចមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចពីកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមរបស់សាលារៀននៅតំបន់ជាយក្រុង ឬជនបទ (ដូចជាកង្វះខាតធនធាន និងបច្ចេកវិទ្យា) គឺមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាខ្លាំង ដែលធ្វើឲ្យការសិក្សានេះមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅកម្ពុជា។
ទស្សនវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់ (Sufficiency Economy Philosophy) អាចយកមកកែច្នៃ និងអនុវត្តយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងសាលារៀននៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រនេះនឹងជួយលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំនៅកម្ពុជា តាមរយៈការគ្រប់គ្រងធនធានដែលមានកម្រិតឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងជំរុញការចូលរួមពីសហគមន៍។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Sufficiency Economy Philosophy | ទស្សនវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់ គឺជាគោលការណ៍ណែនាំក្នុងការរស់នៅនិងគ្រប់គ្រង ដែលផ្តោតលើភាពសមហេតុផល ភាពល្មម (មិនតិចពេក មិនច្រើនពេក) និងការមានប្រព័ន្ធការពារហានិភ័យល្អ ដោយផ្អែកលើចំណេះដឹងនិងសីលធម៌។ ក្នុងការគ្រប់គ្រងសាលា វាមានន័យថាការប្រើប្រាស់ធនធានដែលមានស្រាប់ឱ្យអស់សក្តានុពល និងពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯងជាជាងការរង់ចាំតែជំនួយក្រៅ។ | ដូចជាការបើកបររថយន្តក្នុងល្បឿនមធ្យម មិនលឿនពេកនាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ មិនយឺតពេកនាំឱ្យខាតពេល ហើយមានពាក់ខ្សែក្រវាត់ការពារជានិច្ចទោះមានអ្វីកើតឡើងក៏ដោយ។ |
| Strategic Management | ការគ្រប់គ្រងជាយុទ្ធសាស្ត្រ គឺជាដំណើរការនៃការកំណត់ចក្ខុវិស័យ បេសកកម្ម និងគោលដៅរបស់ស្ថាប័ន រួចរៀបចំផែនការ និងអនុវត្តសកម្មភាពនានា ដើម្បីឱ្យស្ថាប័ននោះអាចដើរដល់គោលដៅប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងអាចឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរនៃមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញបានទាន់ពេលវេលា។ | ដូចជាអ្នកលេងអុកដែលត្រូវគិតទុកជាមុន ៣ ទៅ ៤ ជំហាន ហើយចេះផ្លាស់ប្តូរទម្រង់លេងតាមស្ថានការណ៍ជាក់ស្តែង ដើម្បីយកឈ្នះគូប្រកួត។ |
| TOWS Matrix | គឺជាឧបករណ៍វិភាគយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលយកលទ្ធផលពីការវិភាគ SWOT (ចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ ឱកាស និងការគំរាមកំហែង) មកផ្គូផ្គងគ្នាដើម្បីបង្កើតជាជម្រើសយុទ្ធសាស្ត្រជាក់ស្តែង។ ឧទាហរណ៍ ការយកចំណុចខ្លាំងរបស់សាលាទៅទាញយកប្រយោជន៍ពីឱកាសខាងក្រៅ ឬយកចំណុចខ្លាំងដើម្បីទប់ទល់នឹងបញ្ហាប្រឈម។ | ដូចជាការយកគ្រឿងផ្សំដែលមានស្រាប់នៅក្នុងផ្ទះបាយ (ចំណុចខ្លាំង) មកច្នៃធ្វើជាម្ហូបតាមអ្វីដែលអតិថិជនកំពុងតែចង់ញ៉ាំ (ឱកាស) ដើម្បីលក់ឱ្យដាច់។ |
| Academic Administration | រដ្ឋបាលសិក្សា ឬការគ្រប់គ្រងការសិក្សាធិការ គឺជាកិច្ចការចម្បងរបស់សាលារៀនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា ការគ្រប់គ្រងការបង្រៀននិងរៀន ការវាយតម្លៃសិស្ស ការច្នៃប្រឌិតប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពគ្រូបង្រៀន ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពសិស្សានុសិស្សឱ្យស្របតាមស្តង់ដារជាតិ។ | ដូចជាបេះដូងនិងសរសៃឈាមនៅក្នុងរាងកាយ ដែលចាំបាច់ត្រូវតែមានចង្វាក់ដើរល្អ ដើម្បីបញ្ជូនឈាម (ចំណេះដឹង) ទៅចិញ្ចឹមសរីរាង្គ (សិស្សានុសិស្ស) ឱ្យលូតលាស់រឹងមាំ។ |
| Mixed Methods Research | ការស្រាវជ្រាវវិធីសាស្ត្រចម្រុះ គឺជាការស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រប្រមូលនិងវិភាគទិន្នន័យទាំងបែបបរិមាណ (ដូចជាកម្រងសំណួរមានតួលេខ និងស្ថិតិ) និងបែបគុណភាព (ដូចជាការសម្ភាសន៍ និងការពិភាក្សាស៊ីជម្រៅ) នៅក្នុងការសិក្សាតែមួយ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលដែលច្បាស់លាស់ ជាក់លាក់ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយបំផុត។ | ដូចជាការពិនិត្យសុខភាពអ្នកជំងឺដោយការវាស់សម្ពាធឈាមជាតួលេខផង (បរិមាណ) និងការសាកសួរពីអាការៈឈឺចាប់ដែលអ្នកជំងឺមានអារម្មណ៍ (គុណភាព) ផង ទើបគ្រូពេទ្យអាចដឹងរោគវិនិច្ឆ័យបានត្រឹមត្រូវ។ |
| Focus Group Discussion | ការពិភាក្សាក្រុមគោលដៅ គឺជាវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យបែបគុណភាព ដោយប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូច (ជាទូទៅ ៦ ទៅ ១០ នាក់ដែលមានជំនាញ ឬបទពិសោធន៍ពាក់ព័ន្ធ) ឱ្យមកជួបជុំគ្នាដើម្បីពិភាក្សា ផ្លាស់ប្តូរយោបល់ និងផ្តល់មតិយោបល់លើប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ ឬការឯកភាពគ្នាមួយ។ | ដូចជាការហៅមេភូមិ ចាស់ទុំ និងអ្នកភូមិមួយចំនួនមកអង្គុយជុំគ្នានៅសាលាឆទាន ដើម្បីពិភាក្សាគ្នាថាតើគួរធ្វើផ្លូវចូលភូមិរបៀបណាឱ្យល្អ និងជាប់បានយូរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
