បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងពិនិត្យមើលទំនាក់ទំនងហេតុផលរវាងអថេរនៃការជម្រុញទឹកចិត្ត និងលទ្ធផលសិក្សាក្នុងមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ ដោយមានការយល់ដឹងជាគំនិតជាអថេរសម្របសម្រួល សម្រាប់សិស្សប្រុសនិងស្រីថ្នាក់ទី៨។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបសហសម្ព័ន្ធ ដោយប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈកម្រងសំណួរ និងវិភាគទិន្នន័យដោយប្រើប្រាស់ម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Intrinsic Motivation (Variable Path) ការជម្រុញទឹកចិត្តខាងក្នុង (អថេរស្រាវជ្រាវ) |
ជំរុញឱ្យសិស្សមានការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅលើមេរៀន និងប្រឹងប្រែងដើម្បីគោលដៅផ្ទាល់ខ្លួន។ វានាំទៅរកលទ្ធផលសិក្សាល្អប្រកបដោយនិរន្តរភាពដោយមិនពឹងផ្អែកលើរង្វាន់។ | ទាមទារពេលវេលា និងវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលទាក់ទាញខ្លាំងទើបអាចបង្កើតការចាប់អារម្មណ៍ពីសិស្សបាន។ ពិបាកវាស់ស្ទង់ជាងអាកប្បកិរិយាខាងក្រៅ។ | មានឥទ្ធិពលវិជ្ជមាននិងមានអត្ថន័យទាំងផ្ទាល់និងប្រយោល (តាមរយៈការយល់ដឹងជាគំនិត) ទៅលើលទ្ធផលសិក្សាមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ។ |
| Extrinsic Motivation (Variable Path) ការជម្រុញទឹកចិត្តខាងក្រៅ (អថេរស្រាវជ្រាវ) |
ងាយស្រួលអនុវត្តដោយគ្រូបង្រៀន (តាមរយៈការផ្តល់ពិន្ទុ រង្វាន់ ឬការសរសើរ) និងអាចជំរុញសិស្សឱ្យបំពេញកិច្ចការបានលឿនក្នុងរយៈពេលខ្លី។ | មិនជួយដល់ការយល់ដឹងជាគំនិតស៊ីជម្រៅទេ (សិស្សរៀនគ្រាន់តែដើម្បីប្រឡង ឬចៀសវាងការពិន័យ) ដែលធ្វើឱ្យការចងចាំឆាប់បាត់បង់។ | មិនមានទំនាក់ទំនងជាអត្ថន័យជាមួយនឹងការយល់ដឹងជាគំនិតទេ (មេគុណត្រឹមតែ ០.១១) ដែលបង្ហាញថាមិនអាចជួយឱ្យសិស្សយល់មេរៀនស៊ីជម្រៅឡើយ។ |
| Attitude toward Science (Variable Path) អាកប្បកិរិយាចំពោះវិទ្យាសាស្ត្រ (អថេរស្រាវជ្រាវ) |
ជួយឱ្យសិស្សមានឆន្ទៈ មោទនភាព និងយកឈ្នះភាពភ័យខ្លាចក្នុងការដោះស្រាយលំហាត់វិទ្យាសាស្ត្រស្មុគស្មាញ។ | អាចងាយរងឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានពីមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញ បទពិសោធន៍មិនល្អពីមុន ឬកង្វះខាតសម្ភារៈពិសោធន៍នៅក្នុងសាលា។ | មានទំនាក់ទំនងជាវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំងជាមួយការយល់ដឹងជាគំនិត (មេគុណ ០.៥២) និងដើរតួជាកត្តាជំរុញលទ្ធផលសិក្សាដ៏សំខាន់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះជាប្រភេទការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ (Quantitative) ដែលមិនទាមទារឧបករណ៍ពិសោធន៍ស្មុគស្មាញទេ ប៉ុន្តែត្រូវការកម្មវិធីកុំព្យូទ័រផ្នែកស្ថិតិ និងការរៀបចំកម្រងសំណួរឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុង Darab ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ លើសិស្សថ្នាក់ទី៨ ដែលមានបរិបទវប្បធម៌ និងប្រព័ន្ធអប់រំខុសពីប្រទេសកម្ពុជា។ នៅកម្ពុជា កត្តាជំរុញខាងក្រៅ (ដូចជាសម្ពាធពីគ្រួសារ ឬវប្បធម៌រៀនគួរដើម្បីប្រឡងជាប់) អាចមានឥទ្ធិពលធំធេង ដែលទាមទារឱ្យមានការសិក្សាផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញថាតើវាប៉ះពាល់ដល់ការយល់ដឹងជាគំនិតយ៉ាងដូចម្តេចក្នុងបរិបទសង្គមខ្មែរ។
វិធីសាស្ត្រនិងគំរូទ្រឹស្តីនៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់គាំទ្រដល់ចក្ខុវិស័យជំរុញការអប់រំ STEM នៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការយកចិត្តទុកដាក់លើកត្តាទាំងនេះនឹងជួយគ្រូបង្រៀននៅកម្ពុជាឱ្យអាចផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតនៃការបង្រៀនពីការសូត្រចាំមាត់ ដើម្បីបានពិន្ទុល្អ ទៅជាការជំរុញការស្រឡាញ់ និងការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅក្នុងមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Intrinsic Motivation | គឺជាប្រភេទនៃការជម្រុញទឹកចិត្តដែលកើតចេញពីខាងក្នុងខ្លួនរបស់បុគ្គលផ្ទាល់ ដូចជាការចង់ចេះចង់ដឹង ការពេញចិត្ត និងការលះបង់ពេលវេលាសិក្សាដោយសារតែការស្រឡាញ់មុខវិជ្ជានោះពិតប្រាកដ ដោយមិនខ្វល់ពីរង្វាន់ពីខាងក្រៅ។ | ដូចជាសិស្សដែលចូលចិត្តអានសៀវភៅវិទ្យាសាស្ត្រនៅផ្ទះដោយខ្លួនឯង ព្រោះគេចង់ដឹងពីរបៀបដែលចក្រវាលដំណើរការ មិនមែនដោយសារតែចង់បានពិន្ទុពីគ្រូនោះទេ។ |
| Extrinsic Motivation | គឺជាការជំរុញទឹកចិត្តដែលកើតចេញពីកត្តាខាងក្រៅ ដូចជាការរំពឹងទុកចង់បានរង្វាន់ ការសរសើរ ពិន្ទុល្បី ឬដើម្បីគេចផុតពីការស្តីបន្ទោស និងទណ្ឌកម្មផ្សេងៗ។ | ដូចជាការខិតខំធ្វើលំហាត់ដើម្បីឱ្យឪពុកម្តាយទិញទូរស័ព្ទថ្មីឱ្យ ឬដើម្បីកុំឱ្យគ្រូពិន័យ តែមិនមែនដោយសារការចូលចិត្តធ្វើលំហាត់នោះទេ។ |
| Conceptual Understanding | គឺជាការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីអត្ថន័យ និងទំនាក់ទំនងនៃគោលគំនិតផ្សេងៗនៃមេរៀន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សអាចយកចំណេះដឹងនោះទៅអនុវត្តក្នុងស្ថានភាពជាក់ស្តែង ឬដោះស្រាយបញ្ហាថ្មីៗបាន ជាជាងការគ្រាន់តែទន្ទេញចាំមាត់។ | ដូចជាការយល់ពីរបៀបដែលម៉ាស៊ីនរថយន្តដំណើរការ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកអាចជួសជុលវាបានពេលខូច ជាជាងគ្រាន់តែចាំឈ្មោះគ្រឿងបន្លាស់ដោយមិនដឹងមុខងាររបស់វា។ |
| Mediated by (Mediating Variable) | ក្នុងវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ និងស្ថិតិ អថេរសម្របសម្រួល (Mediator) គឺជាអថេរដែលស្ថិតនៅចន្លោះអថេរពីរផ្សេងទៀត ដោយវាដើរតួជាអ្នកពន្យល់ពីមូលហេតុ ឬដំណើរការដែលអថេរទីមួយជះឥទ្ធិពលទៅលើអថេរទីពីរ។ | ដូចជា "ការហាត់ប្រាណ" ធ្វើឱ្យមាន "សុខភាពល្អ" តាមរយៈអថេរកណ្តាលមួយគឺ "ការបញ្ចុះទម្ងន់"។ |
| Causal relationship | គឺជាទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាពីរដែលបញ្ជាក់ថាកត្តាមួយគឺជាមូលហេតុពិតប្រាកដដែលធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរ ឬការកើតឡើងនៃកត្តាមួយទៀត (ហេតុ និងផល)។ | ដូចជាទំនាក់ទំនងរវាងការចុចកុងតាក់ (ហេតុ) និងការភ្លឺនៃអំពូលភ្លើង (ផល) គឺនៅពេលអ្នកចុចទើបអំពូលភ្លឺ។ |
| Structural equation modeling | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើប្រាស់ដើម្បីវិភាគ និងវាស់ស្ទង់ទំនាក់ទំនងដ៏ស្មុគស្មាញរវាងអថេរច្រើនក្នុងពេលតែមួយ រួមទាំងអថេរដែលមិនអាចវាស់ស្ទង់បានដោយផ្ទាល់ (ដូចជាអាកប្បកិរិយា ឬការយល់ដឹង)។ | ដូចជាការបង្កើតប្លង់ផែនទីចរាចរណ៍ដែលបង្ហាញពីរបៀបដែលផ្លូវតូចៗជាច្រើនភ្ជាប់គ្នាទៅកាន់គោលដៅធំមួយ ដើម្បីមើលថាផ្លូវណាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ។ |
| Attitude toward Science | គឺជាទស្សនៈ អារម្មណ៍ និងនិន្នាការនៃការប្រព្រឹត្តរបស់សិស្សចំពោះមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងការជឿជាក់លើតម្លៃនៃមុខវិជ្ជានេះ និងការសប្បាយចិត្តឬភាពភ័យខ្លាចក្នុងការដោះស្រាយលំហាត់។ | ដូចជាអារម្មណ៍ដែលអ្នកមានពេលឃើញមុខម្ហូបមួយ បើអ្នកគិតថាវាឆ្ងាញ់និងមានប្រយោជន៍ អ្នកនឹងញ៉ាំវាដោយក្តីរំភើបមិនមែនដោយការបង្ខំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
