បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតនិងភាពមិនច្បាស់លាស់ក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធានកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការបង្រៀន និងរៀនមុខវិជ្ជាភូមិវិទ្យានៅតាមសាលាមធ្យមសិក្សាក្នុងប្រទេសកេនយ៉ា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់ការរចនាបែបស្ទង់មតិពណ៌នា ដើម្បីប្រមូលនិងវិភាគទិន្នន័យពីគ្រូបង្រៀននិងសិស្សនៅក្នុងតំបន់គោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Classroom Teaching ការបង្រៀនតាមបែបប្រពៃណីក្នុងថ្នាក់រៀន (គ្មានការប្រើប្រាស់ ICT) |
ងាយស្រួលអនុវត្ត មិនទាមទារឧបករណ៍ថ្លៃៗ និងមិនពឹងផ្អែកលើអគ្គិសនី ឬអ៊ីនធឺណិត។ | ខ្វះការផ្សារភ្ជាប់ជាមួយពិភពលោកពិត ធ្វើឱ្យសិស្សពិបាកយល់អំពីគោលគំនិតអរូបី (Abstract concepts) និងកាត់បន្ថយការចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការសិក្សា។ | ជារបៀបបង្រៀនដែលសាលាភាគច្រើន (៩២%) ក្នុងតំបន់សិក្សាកំពុងប្រើប្រាស់ ដោយសារតែគ្មានជម្រើសកុំព្យូទ័រ។ |
| Computer Assisted Learning (CAL) & Simulations ការរៀនដោយមានជំនួយពីកុំព្យូទ័រ (CAL) និងការក្លែងធ្វើ (Simulations) |
ជួយឱ្យសិស្សយល់ច្បាស់ពីគោលគំនិតភូមិសាស្ត្រអរូបី បង្កើនការលើកទឹកចិត្ត និងអនុញ្ញាតឱ្យមានការស្រាវជ្រាវផ្ទាល់លើទិន្នន័យ។ | ទាមទារដើមទុនខ្ពស់ក្នុងការទិញកុំព្យូទ័រ កម្មវិធីកុំព្យូទ័រ ការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូ និងពឹងផ្អែកខ្លាំងលើស្ថិរភាពអគ្គិសនី។ | គ្មានសាលាណាមួយ (០%) ប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រនេះសម្រាប់ការបង្រៀនភូមិវិទ្យាជាក់លាក់នោះទេ នៅក្នុងតំបន់ដែលបានសិក្សា។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការបញ្ចូលកុំព្យូទ័រក្នុងការអប់រំទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនទាំងលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រដ្ឋបាល និងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាលាមធ្យមសិក្សានៃស្រុក Kisumu ប្រទេសកេនយ៉ា ដោយផ្តោតលើគ្រូ និងសិស្សថ្នាក់ទី៣។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលជួបប្រទះបញ្ហាភាពក្រីក្រ និងកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះសាលារៀននៅតាមបណ្តាខេត្តរបស់កម្ពុជាក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាស្រដៀងគ្នានេះដែរ ទាក់ទងនឹងការខ្វះខាតឧបករណ៍ ICT អគ្គិសនី និងគ្រូជំនាញ។
របកគំហើញនិងអនុសាសន៍នៃការសិក្សានេះ មានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការរៀបចំផែនការ និងការជំរុញការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា។
ការផ្តល់តែកុំព្យូទ័រគឺមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ ទាល់តែមានគោលនយោបាយច្បាស់លាស់ និងការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូជាប្រចាំ ទើបការវិនិយោគលើ ICT អាចបង្កើនគុណភាពអប់រំបានពិតប្រាកដ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Computer Assisted Learning (CAL) (ការរៀនដោយមានជំនួយពីកុំព្យូទ័រ) | ជាការប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រជាឧបករណ៍ជំនួយផ្ទាល់ដល់ការសិក្សានិងការបង្រៀន ជាជាងប្រើត្រឹមតែសម្រាប់ស្រាវជ្រាវទូទៅ។ វាអាចរួមបញ្ចូលកម្មវិធីបង្ហាញមេរៀន លំហាត់អនុវត្ត ឬការក្លែងធ្វើជាដើម ដែលជួយឱ្យសិស្សងាយយល់និងឆាប់ចាប់បាន។ | ដូចជាការមានគ្រូជំនួយម្នាក់ទៀតដែលប្រើប្រាស់រូបភាពចលនា និងហ្គេមអប់រំក្នុងកុំព្យូទ័រដើម្បីជួយពន្យល់មេរៀនសិស្ស។ |
| Computer simulations (ការក្លែងធ្វើតាមប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ) | ជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលបង្កើតគំរូនៃប្រព័ន្ធរូបវន្ត ឬទ្រឹស្តីណាមួយ ដើម្បីឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចសាកល្បងផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យនិងមើលឃើញលទ្ធផលជាក់ស្តែង ជួយឱ្យយល់ពីគោលគំនិតអរូបីបានកាន់តែច្បាស់ដោយចំណាយតិចនិងគ្មានហានិភ័យ។ | ដូចជាការលេងហ្គេមបើកយន្តហោះ (Flight Simulator) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យយើងរៀនបញ្ជាយន្តហោះក្នុងកុំព្យូទ័រដោយមិនបាច់ប្រថុយនឹងគ្រោះថ្នាក់ក្នុងយន្តហោះពិតប្រាកដ។ |
| Test-retest reliability (ភាពជឿជាក់ដោយការធ្វើតេស្តឡើងវិញ) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដើម្បីវាស់ស្ទង់ភាពត្រឹមត្រូវនិងស្ថិរភាពនៃកម្រងសំណួរ ឬឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវ ដោយតម្រូវឱ្យក្រុមគោលដៅដដែលធ្វើតេស្តដដែលនោះចំនួនពីរដងក្នុងចន្លោះពេលខុសគ្នា រួចប្រៀបធៀបលទ្ធផលទាំងពីរ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ខ្លួនឯងនៅលើជញ្ជីងដដែលពីរដងផ្សេងគ្នា ប្រសិនបើជញ្ជីងនោះល្អ វាត្រូវតែបង្ហាញគីឡូដូចគ្នាឬប្រហាក់ប្រហែលគ្នាខ្លាំងបំផុត។ |
| Simple random sampling (ការជ្រើសរើសគំរូចៃដន្យសាមញ្ញ) | ជាបច្ចេកទេសជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវដែលធានាថា សមាជិកម្នាក់ៗក្នុងចំណោមប្រជាជនគោលដៅសរុប មានឱកាសស្មើៗគ្នានិងឯករាជ្យក្នុងការត្រូវបានគេជ្រើសរើសយកមកសិក្សា ដោយគ្មានការលម្អៀង។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតដែលមានឈ្មោះសិស្សទាំងអស់ក្នុងថ្នាក់ដាក់ក្នុងប្រអប់ ដើម្បីរើសយកតំណាងប្រធានថ្នាក់ដោយយុត្តិធម៌បំផុត។ |
| Constructivist model of education (ម៉ូដែលអប់រំបែបស្ថាបនា) | ជាទ្រឹស្តីអប់រំដែលជឿថាសិស្សមិនមែនគ្រាន់តែជាអ្នកអង្គុយចាំទទួលព័ត៌មានពីគ្រូប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេជាអ្នកបង្កើតនិងស្ថាបនាចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯង តាមរយៈបទពិសោធន៍ ការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងការត្រិះរិះពិចារណា។ | ដូចជាការឱ្យសិស្សផ្គុំរូបឡេហ្គោ (Lego) ដោយខ្លួនឯងតាមការគិតរបស់ពួកគេ ជាជាងគ្រាន់តែអង្គុយមើលគ្រូផ្គុំឱ្យមើល។ |
| Pearson Product Moment correlation co-efficient (មេគុណសហសម្ព័ន្ធ Pearson) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់គណនាកម្រិត និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែរ (Linear relationship) រវាងអថេរពីរ ដើម្បីដឹងថាអថេរទាំងពីរនោះប្រែប្រួលស្របគ្នា ឬផ្ទុយគ្នា និងមានកម្រិតខ្លាំងប៉ុនណា។ | ដូចជាការគណនាជាតួលេខដើម្បីមើលថា តើចំនួនម៉ោងដែលយើងខំរៀន និងពិន្ទុដែលយើងប្រឡងបាន មានទំនាក់ទំនងស្របគ្នាខ្លាំងកម្រិតណា។ |
| Geographic Information Systems (GIS) (ប្រព័ន្ធព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រ) | ជាប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដែលប្រើសម្រាប់ប្រមូល រក្សាទុក វិភាគ និងបង្ហាញទិន្នន័យដែលទាក់ទងនឹងទីតាំងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់នៅលើផែនដី ដោយបញ្ចូលគ្នានូវទម្រង់ផែនទីជាមួយនឹងទិន្នន័យព័ត៌មានផ្សេងៗ។ | ដូចជាកម្មវិធី Google Maps ដែលមិនត្រឹមតែបង្ហាញផ្លូវនិងផែនទីប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងប្រាប់ពីទីតាំងភោជនីយដ្ឋាន ស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈ និងកម្រិតនៃការស្ទះចរាចរណ៍នៅតាមផ្លូវនីមួយៗទៀតផង។ |
| Asynchronous virtual tutorials (ការបង្រៀននិម្មិតមិនស្របពេល) | ជាការរៀនតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកដែលគ្រូនិងសិស្សមិនតម្រូវឱ្យអនឡាញ (Online) ក្នុងពេលតែមួយនោះទេ។ សិស្សអាចចូលមើលមេរៀន វីដេអូ ឬធ្វើលំហាត់នៅពេលណាក៏បានតាមពេលវេលាដែលពួកគេអំណោយផល។ | ដូចជាការមើលវីដេអូមេរៀនដែលគ្រូបានថតទុកបង្ហោះលើ YouTube ដែលយើងអាចមើលពេលណាក៏បាន មិនដូចការរៀនផ្ទាល់តាមម៉ោងកំណត់ក្នុង Zoom នោះទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
