បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យមើលវិធីសាស្ត្រ និងទស្សនវិជ្ជានៃការបង្រៀនរបស់លោកគ្រូ ខុងជឺ (Confucius) ដើម្បីចងក្រងជាយុទ្ធសាស្ត្រអប់រំ និងវិធីសាស្ត្រជៀសវាងកំហុសឆ្គងនានាសម្រាប់គ្រូបង្រៀននាសម័យទំនើប។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគឯកសារ ដោយដកស្រង់ទស្សនៈពីសៀវភៅ The Analects និងអក្សរសិល្ប៍ពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ដើម្បីទាញយកគោលការណ៍បង្រៀនជាក់ស្តែង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Confucian Teaching Method (Good Teacher) វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបខុងជឺ (គ្រូបង្រៀនល្អ) |
ផ្តោតលើតម្រូវការសិស្ស ជំរុញការគិត និងការលើកទឹកចិត្តដោយខ្លួនឯង ព្រមទាំងបង្រៀនពីតម្លៃមនុស្សធម៌។ វិធីនេះធ្វើឱ្យការរៀនសូត្រក្លាយជាភាពរីករាយ និងជំរុញការប្រើប្រាស់ខួរក្បាលទាំងសងខាង។ | ទាមទារការអត់ធ្មត់ខ្ពស់ ការយល់ចិត្តសិស្សស៊ីជម្រៅ ពេលវេលាក្នុងការរៀបចំបរិយាកាស និងការទាមទារឱ្យគ្រូធ្វើជាគំរូផ្ទាល់ខ្លួន ដែលពិបាកអនុវត្តឱ្យបានល្អឥតខ្ចោះគ្រប់ពេល។ | សិស្សមានការលើកទឹកចិត្ត រៀនដោយយល់ស៊ីជម្រៅ មានការអភិវឌ្ឍទាំងចំណេះដឹងនិងសីលធម៌ និងមានទម្លាប់សិក្សាល្អតាំងពីក្មេង។ |
| Rote/Rigid Teaching Method (Bad Teacher) វិធីសាស្ត្របង្រៀនបែបសូត្រចាំមាត់/តឹងរ៉ឹង (គ្រូបង្រៀនមិនល្អ) |
ងាយស្រួលសម្រាប់គ្រូបង្រៀនក្នុងការរៀបចំមេរៀន និងអាចអនុវត្តបានលឿនក្នុងថ្នាក់រៀនដែលមានសិស្សច្រើន ដោយមិនទាមទារការយល់ដឹងពីបុគ្គលិកលក្ខណៈសិស្ស។ | ធ្វើឱ្យសិស្សធុញទ្រាន់ បាត់បង់ចំណាប់អារម្មណ៍ និងរៀនត្រឹមតែសំបកក្រៅ។ ការបង្ខំឱ្យរៀនធ្វើឱ្យសិស្សស្អប់គ្រូ និងស្អប់ការសិក្សា។ | សិស្សខ្វះការលើកទឹកចិត្ត មិនយល់ពីសារៈសំខាន់នៃមេរៀនចំពោះជីវិតជាក់ស្តែង និងមិនអាចអនុវត្តចំណេះដឹងដែលបានរៀននោះទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ បើទោះបីជាឯកសារមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលើធនធានបច្ចេកវិទ្យា ឬហិរញ្ញវត្ថុដោយផ្ទាល់ ប៉ុន្តែការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់លើការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពគ្រូបង្រៀន និងការរៀបចំបរិយាកាសសិក្សា។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើទស្សនវិជ្ជាចិនបុរាណរបស់ខុងជឺ (ដកស្រង់ពីសៀវភៅ The Analects) ដោយមិនមានទិន្នន័យពិសោធន៍ជាក់ស្តែងបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ឬការសាកល្បងលើក្រុមគោលដៅជាក់លាក់នោះទេ។ ទោះយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារវប្បធម៌អប់រំនៅកម្ពុជាមានការគោរពគ្រូបង្រៀនជាធំ ដែលស្រដៀងគ្នានឹងសង្គមអាស៊ីដទៃទៀត ធ្វើឱ្យទស្សនវិជ្ជានេះមានភាពជិតស្និទ្ធ និងងាយយកមកអនុវត្ត។
វិធីសាស្ត្របង្រៀនរបស់ខុងជឺពិតជាមានភាពស័ក្តិសម និងមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់ក្នុងការកែលម្អប្រព័ន្ធគរុកោសល្យនៅកម្ពុជា។
ការរួមបញ្ចូលទស្សនវិជ្ជាអប់រំនេះទៅក្នុងប្រព័ន្ធសិក្សាធិការជាតិនឹងជួយផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតពីការអប់រំបែបបង្ខំ ទៅជាការរៀនសូត្រដោយការត្រិះរិះពិចារណា និងមានសីលធម៌ខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Self-motivating (ការលើកទឹកចិត្តខ្លួនឯង) | ជាសកម្មភាពដែលសិស្សឬគ្រូជំរុញទឹកចិត្តខ្លួនឯងឱ្យរៀនសូត្រ ឬធ្វើការងារដោយឯករាជ្យ ដោយមិនបាច់មានការបង្ខិតបង្ខំពីខាងក្រៅ តាមរយៈការស្វែងយល់ពីតម្លៃនិងអត្ថប្រយោជន៍នៃការសិក្សានោះចំពោះខ្លួនឯង។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនដែលបញ្ឆេះនិងរត់ដោយខ្លួនឯង ដោយមិនចាំបាច់មានអ្នករុញពីក្រោយ។ |
| Yin chai se chiaw / Personalized learning (ការបង្រៀនតាមសមត្ថភាពសិស្ស) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលគ្រូត្រូវស្វែងយល់ពីចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ និងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់សិស្សម្នាក់ៗ រួចកែសម្រួលវិធីបង្រៀនឱ្យស្របទៅនឹងពួកគេ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលសិក្សាល្អបំផុត។ | ដូចជាគ្រូពេទ្យផ្សំថ្នាំព្យាបាលអ្នកជំងឺតាមអាការៈរៀងៗខ្លួន មិនមែនឱ្យថ្នាំតែមួយមុខសម្រាប់ជំងឺគ្រប់ប្រភេទនោះទេ។ |
| Right side of the brain (ខួរក្បាលផ្នែកខាងស្តាំ) | ជាផ្នែកនៃខួរក្បាលដែលគ្រប់គ្រងលើការស្រមើស្រមៃ សិល្បៈ តន្ត្រី ការយល់ដឹងពីពណ៌ និងវិចារណញាណ។ ក្នុងបរិបទអប់រំ ការជំរុញផ្នែកនេះជួយឱ្យសិស្សរៀនសូត្របានល្អតាមរយៈរូបភាព និងការគិតបែបច្នៃប្រឌិត ជាជាងការទន្ទេញមាត់។ | ដូចជាវិចិត្រករដែលប្រើពណ៌និងផ្ទាំងក្រណាត់ដើម្បីគូររូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាត ខុសពីអ្នកគណិតវិទ្យាដែលប្រើតែតួលេខ។ |
| Ren / Humanistic Values (គុណតម្លៃមនុស្សធម៌ / 仁) | ជាទស្សនវិជ្ជាស្នូលរបស់ខុងជឺដែលផ្តោតលើសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះមនុស្សទូទៅ ក្តីមេត្តាករុណា និងការយោគយល់អធ្យាស្រ័យ ដែលគ្រូបង្រៀនគួរមានដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងផ្លូវចិត្តជាមួយសិស្ស។ | ដូចជាដើមឈើធំដែលផ្តល់ម្លប់ និងផ្លែផ្កាដល់អ្នកដំណើរគ្រប់រូបដោយមិនមានការរើសអើង។ |
| SALT Framework (ស្តង់ដាររៀបចំបរិយាកាសថ្នាក់រៀន) | ជាអក្សរកាត់តំណាងឱ្យកត្តាសំខាន់៤ក្នុងការរៀបចំបន្ទប់រៀន៖ កន្លែងអង្គុយ (Seating), បរិយាកាស (Atmosphere), ពន្លឺ (Lighting), និងសីតុណ្ហភាព (Temperature) ដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសងាយស្រួល និងជំរុញអារម្មណ៍ចង់សិក្សារបស់សិស្ស។ | ដូចជាការរៀបចំផ្ទះឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ មានពន្លឺនិងខ្យល់ចេញចូលល្អ ដើម្បីឱ្យអ្នករស់នៅមានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ និងមានផាសុកភាព។ |
| Role Model (គំរូដ៏ល្អ) | ជាការដែលគ្រូបង្រៀនបង្ហាញនូវអាកប្បកិរិយា សីលធម៌ និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងដ៏ល្អប្រពៃ ដើម្បីឱ្យសិស្សមើលឃើញនិងយកតម្រាប់តាម ជាជាងការគ្រាន់តែប្រាប់ឱ្យសិស្សធ្វើតាមដោយមាត់ទទេ (ទ្រឹស្តី)។ | ដូចជាមេមាន់ដែលបង្រៀនកូនឱ្យចេះកាយចំណីតាមរយៈការធ្វើឱ្យកូនមើលដោយផ្ទាល់ភ្នែកជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ |
| Empathy (ការយល់ចិត្ត / ភាពយោគយល់) | ជាសមត្ថភាពក្នុងការដាក់ខ្លួនឯងទៅក្នុងកាលៈទេសៈរបស់អ្នកដទៃ (សិស្ស) ដើម្បីយល់ពីអារម្មណ៍ បញ្ហា និងការលំបាករបស់ពួកគេ ដែលជួយឱ្យគ្រូអាចផ្តល់ការគាំទ្រ និងការណែនាំបានចំគោលដៅ។ | ដូចជាការពាក់ស្បែកជើងរបស់អ្នកដទៃដើម្បីដឹងថាវាតឹង ឬរលុងកម្រិតណា ទើបអាចយល់ពីអារម្មណ៍របស់អ្នកពាក់។ |
| Self-awareness (ការដឹងខ្លួន / ការស្គាល់ខ្លួនឯង) | ជាការយល់ដឹងច្បាស់ពីអត្តចរិត ចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ និងអារម្មណ៍របស់ខ្លួនឯង ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះក្នុងការអភិវឌ្ឍខ្លួន ក៏ដូចជាការវាយតម្លៃខ្លួនឯងនៅក្នុងដំណើរការរៀនសូត្រ។ | ដូចជាការឆ្លុះកញ្ចក់មើលមុខខ្លួនឯង ដើម្បីដឹងថាមានប្រឡាក់ធូលីត្រង់ណា រួចអាចជូតសម្អាតបានត្រឹមត្រូវដោយខ្លួនឯង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
