បញ្ហា (The Problem)៖ និស្សិតជំនាញសិល្បៈទូរគមនាគមន៍ភាគច្រើនជួបការលំបាកក្នុងការយល់ដឹងអំពីទ្រឹស្តីពន្លឺ និងការអនុវត្តការរៀបចំពន្លឺថតរូបក្នុងស្ទូឌីយោ ដោយសារពេលវេលាសិក្សាមានកំណត់ និងខ្វះឯកសារ ឬប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសម្រាប់សិក្សាដោយខ្លួនឯង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ និងវាយតម្លៃកញ្ចប់បង្រៀន ដោយធ្វើការសាកល្បងទៅលើសំណាកគំរូជានិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន ៣៥ នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Multimedia Instructional Package (Proposed) កញ្ចប់បង្រៀនពហុព័ត៌មាន (វិធីសាស្ត្រស្នើឡើង) |
ផ្តល់ឯកសារសិក្សាគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (វីដេអូ សៀវភៅណែនាំ លំហាត់អនុវត្ត) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យនិស្សិតរៀនដោយខ្លួនឯង និងអាចរំលឹកមេរៀនឡើងវិញបានគ្រប់ពេល។ វាជួយបង្កើនការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅតាមរយៈការអនុវត្តផ្ទាល់។ | ទាមទារពេលវេលា ថវិកា និងកម្លាំងពលកម្មច្រើនក្នុងការរៀបចំផលិតកញ្ចប់បង្រៀន ដូចជាការថតវីដេអូ និងការរចនាឯកសារ។ | ទទួលបានប្រសិទ្ធភាពកម្រិត ៨៣.០០/៨៤.៧៩ និងជួយឱ្យពិន្ទុតេស្តក្រោយរៀនកើនឡើងយ៉ាងសំខាន់ (p<.05)។ |
| Traditional Lecture-based Teaching (Baseline) ការបង្រៀនបែបប្រពៃណីក្នុងថ្នាក់រៀន (វិធីសាស្ត្រដើម) |
ចំណាយពេលតិចក្នុងការរៀបចំសម្ភារៈបង្រៀន និងងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់គ្រូបង្រៀនទូទៅដោយមិនតម្រូវឱ្យមានជំនាញផ្នែកផលិតមេឌៀ។ | និស្សិតមិនសូវមានចំណាប់អារម្មណ៍ ខ្វះការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅលើការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងខ្វះឯកសារសម្រាប់រំលឹកមេរៀនដោយខ្លួនឯង។ | មិនមានការវាស់វែងជាតួលេខជាក់លាក់ក្នុងឯកសារនេះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានចង្អុលបង្ហាញថាជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យនិស្សិតរៀនមិនសូវយល់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នេះទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើឧបករណ៍ស្ទូឌីយោថតរូបពេញលេញ និងកម្មវិធីកាត់តមេឌៀសម្រាប់ការផលិតមេរៀន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខទៅលើនិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជំនាញសិល្បៈទូរគមនាគមន៍ចំនួនត្រឹមតែ ៣៥ នាក់ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Burapha ប្រទេសថៃ។ ដោយសារទំហំសំណាកគំរូតូច និងផ្តោតលើបរិបទសាកលវិទ្យាល័យតែមួយ លទ្ធផលអាចនឹងមានកម្រិតប្រសិនបើអនុវត្តនៅទីតាំងផ្សេង។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកវិធីសាស្ត្រនេះមកប្រើប្រាស់ចាំបាច់ត្រូវមានការសម្របសម្រួលភាសា និងត្រូវធានាថាសាកលវិទ្យាល័យមានបំពាក់ឧបករណ៍ស្ទូឌីយោគ្រប់គ្រាន់ជាមុនសិន។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់កញ្ចប់បង្រៀនពហុព័ត៌មាននេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់ និងអាចយកមកអនុវត្តបាននៅក្នុងវិស័យអប់រំសិល្បៈនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការអភិវឌ្ឍកញ្ចប់បង្រៀនស្រដៀងគ្នានេះ នឹងជួយកែប្រែគុណភាពនៃការអប់រំផ្នែកថតរូបនៅកម្ពុជា តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរពីការរៀនទ្រឹស្តីតែមួយមុខ ទៅជាការរៀនសូត្រផ្អែកលើការអនុវត្ត និងវីដេអូបង្ហាញផ្ទាល់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Instructional Package | កញ្ចប់ឯកសារសិក្សាដែលរួមបញ្ចូលគ្នានូវមេរៀន វីដេអូ លំហាត់អនុវត្ត និងការវាយតម្លៃ ដែលជួយឱ្យនិស្សិតអាចសិក្សាស្វែងយល់ពីប្រធានបទណាមួយដោយខ្លួនឯង ឬដោយមានការណែនាំពីគ្រូ ស្របតាមលំដាប់លំដោយ។ | ដូចជាប្រអប់ឧបករណ៍តម្លើងទូដាក់ឥវ៉ាន់ ដែលមានភ្ជាប់មកជាមួយនូវគ្រឿងបន្លាស់ សៀវភៅណែនាំ និងវីដេអូបង្ហាញពីរបៀបតម្លើងមួយជំហានម្តងៗ។ |
| 80/80 Criterion | ជាស្តង់ដារវាស់ស្ទង់ប្រសិទ្ធភាពនៃកញ្ចប់បង្រៀន ដោយតម្រូវឱ្យនិស្សិតទទួលបានពិន្ទុមធ្យមយ៉ាងហោចណាស់ ៨០% ពេលធ្វើលំហាត់កំឡុងពេលរៀន (ការវាយតម្លៃដំណើរការ) និង ៨០% ទៀតពេលប្រឡងបញ្ចប់ (ការវាយតម្លៃលទ្ធផល)។ | ដូចជាការហ្វឹកហាត់ទាត់បាល់ ដែលគ្រូបង្វឹកចង់ឱ្យកីឡាករទាត់ចូលទីយ៉ាងហោចណាស់ ៨០% កំឡុងពេលហ្វឹកហាត់ និងធ្វើបានសម្រេច ៨០% ដូចគ្នាពេលប្រកួតមែនទែន។ |
| Butterfly Lighting | បច្ចេកទេសដាក់ភ្លើងបញ្ចាំងពីផ្នែកខាងលើចំពីមុខម៉ាស៊ីនថត ដែលបង្កើតឱ្យមានស្រមោលរាងដូចមេអំបៅនៅផ្នែកខាងក្រោមច្រមុះរបស់តួអង្គ ដែលជួយរំលេចទម្រង់មុខឱ្យមើលទៅស្រស់ស្អាត (Beauty Shot)។ | ដូចជាពេលដែលយើងយកពិលមកបញ្ចាំងពីលើក្បាលយើងបន្តិចចំពីមុខ នោះវានឹងធ្លាក់ស្រមោលតូចមួយរាងដូចមេអំបៅនៅក្រោមច្រមុះយើង។ |
| Rembrandt Lighting | បច្ចេកទេសរៀបចំពន្លឺដោយដាក់ភ្លើងបញ្ចាំងពីចំហៀងប្រហែល ៤៥ដឺក្រេ ដែលបង្កើតឱ្យមានពន្លឺរាងត្រីកោណតូចមួយនៅលើថ្ពាល់ខាងងងឹត (ខាងដែលមិនត្រូវពន្លឺផ្ទាល់) ជួយឱ្យរូបភាពមានជម្រៅ និងរំលេចទម្រង់មុខធំៗឱ្យមើលទៅតូចជាងមុន។ | ដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យពេលរសៀលដែលជះចូលតាមបង្អួចមកប៉ះមួយចំហៀងមុខម៉្យាង ហើយបន្សល់ទុកពន្លឺរាងត្រីកោណបន្តិចនៅលើថ្ពាល់ម្ខាងទៀត។ |
| Broad Lighting | បច្ចេកទេសរៀបចំពន្លឺដោយបញ្ចាំងពន្លឺមេទៅលើផ្ទៃមុខចំហៀងដែលបែរមករកកាមេរ៉ា (ផ្នែកដែលធំជាង) ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់អ្នកដែលមានទម្រង់មុខតូច ឬស្គម ដើម្បីឱ្យមើលទៅឃើញពេញមានសាច់ជាងមុន។ | ដូចជាការលាបម្សៅហាយឡាយ (Highlight) លើផ្ទៃថ្ពាល់ដែលធំជាងគេនៅមុខកាមេរ៉ា ដើម្បីបន្លំភ្នែកឱ្យមុខមើលទៅមានសាច់ និងប៉ោងជាងមុន។ |
| Narrow Lighting | បច្ចេកទេសរៀបចំពន្លឺដោយបញ្ចាំងទៅលើផ្ទៃមុខចំហៀងដែលបែរចេញពីកាមេរ៉ា (ផ្នែកដែលតូចជាង) ហើយទុកផ្នែកដែលបែរមកកាមេរ៉ាឱ្យស្ថិតក្នុងស្រមោល ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់អ្នកដែលមានទម្រង់មុខធំ ឬមូល ដើម្បីឱ្យមើលទៅឃើញតូចនិងមានទម្រង់ច្បាស់។ | ដូចជាការឈរជ្រាំងខ្លួនបន្តិចហើយបញ្ចាំងភ្លើងទៅចំហៀងដែលយើងលាក់ ធ្វើឱ្យចំហៀងដែលយើងបង្ហាញកាមេរ៉ាមើលទៅតូចស្លីម។ |
| Split Lighting | បច្ចេកទេសបញ្ចាំងពន្លឺពីចំហៀង ៩០ដឺក្រេ បែងចែកផ្ទៃមុខជាពីរផ្នែកស្មើគ្នា ដែលម្ខាងភ្លឺ និងម្ខាងទៀតងងឹត ដើម្បីលាក់បាំងចំណុចខ្វះខាត ឬបង្ហាញពីអារម្មណ៍អាថ៌កំបាំង។ | ដូចជាព្រះច័ន្ទពាក់កណ្តាលរង្វង់ ដែលម្ខាងភ្លឺច្បាស់ រីឯម្ខាងទៀតងងឹតឈឹងសឹងតែមើលមិនឃើញអ្វីទាំងអស់។ |
| Incident Lighting | ជាការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វាស់ពន្លឺ (Light Meter) ដោយដាក់វានៅជិតវត្ថុ ឬតួអង្គ ដើម្បីវាស់កម្រិតពន្លឺដែលជះមកប៉ះផ្ទាល់ ជាជាងការវាស់ពន្លឺដែលចំណាំងផ្លាតចេញពីវត្ថុនោះត្រឡប់ទៅកាមេរ៉ា។ | ដូចជាការយកទែម៉ូម៉ែត្រទៅដាក់វាស់កម្តៅថ្ងៃនៅកន្លែងដែលយើងកំពុងឈរផ្ទាល់ ជាជាងការឈរមើលពីចម្ងាយថាវាក្តៅកម្រិតណា។ |
| t-Test (Dependent Sample) | រូបមន្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបពិន្ទុមធ្យមរបស់ក្រុមតែមួយនៅពេលវេលាពីរផ្សេងគ្នា ដើម្បីដឹងថាតើមានការផ្លាស់ប្តូរខុសប្លែកគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែរឬទេ (ឧទាហរណ៍ ពិន្ទុមុនរៀន និងក្រោយរៀន)។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់មនុស្សម្នាក់មុនពេលហាត់ប្រាណ និងក្រោយពេលហាត់ប្រាណ ដើម្បីប្រៀបធៀបមើលថាតើការហាត់ប្រាណពិតជាធ្វើឱ្យទម្ងន់គាត់ស្រកមែនឬអត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
