បញ្ហា (The Problem)៖ សាលារៀននៅតំបន់ដាច់ស្រយាលក្នុងគម្រោងព្រះរាជតម្រិះជួបប្រទះបញ្ហាសមិទ្ធផលសិក្សាទាប និងកង្វះខាតសម្ភារៈសិក្សា ដោយសារភាពខុសគ្នានៃភូមិសាស្ត្រ ដែលទាមទារឱ្យមានគំរូគ្រប់គ្រងកិច្ចការសិក្សាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ (Mixed Methods) ដោយបែងចែកជា៣ដំណាក់កាលរួមមាន ការសិក្សាទ្រឹស្តី ការបង្កើតគំរូ និងការវាយតម្លៃភាពសមស្រប។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Academic Administration ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលកិច្ចការសិក្សាតាមបែបប្រពៃណី |
ងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់បុគ្គលិកដែលមានស្រាប់ ដោយមិនទាមទារការសម្របសម្រួលច្រើនពីសហគមន៍ខាងក្រៅ។ | ខ្វះភាពបត់បែននិងមិនសូវឆ្លើយតបទៅនឹងបរិបទសាលារៀននៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ដែលនាំឱ្យសិស្សមានលទ្ធផលសិក្សាទាប (ដូចជាពិន្ទុ O-NET ទាបជាដើម)។ | សិស្សមានលទ្ធផលសិក្សាទាបជាងមធ្យមភាគជាតិ និងខ្វះខាតការចូលរួមពីសហគមន៍។ |
| Proposed Academic Affairs Administration Model (PDCA + Participatory) គំរូរដ្ឋបាលកិច្ចការសិក្សាដែលបានស្នើឡើង (ផ្អែកលើ PDCA និងការចូលរួម) |
លើកកម្ពស់ការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីសហគមន៍ និងមានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់ (PDCA) ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងនៅតាមតំបន់ជនបទ។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការសម្របសម្រួល និងការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ពីថ្នាក់ដឹកនាំសាលា និងភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។ | ទទួលបានការវាយតម្លៃភាពសមស្របក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុត (មធ្យមភាគ = ៤.៥៣) ពីអ្នកគ្រប់គ្រងនិងគ្រូបង្រៀនចំនួន ២២៦ នាក់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគំរូរដ្ឋបាលនេះទាមទារការវិនិយោគខ្លាំងលើធនធានមនុស្ស ពេលវេលា និងការសម្របសម្រួលសហគមន៍ ជាជាងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតសំខាន់លើសាលារៀនចំនួន ២៥ ក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាលនៃគម្រោងព្រះរាជតម្រិះ ក្នុងខេត្តសាកុនណាខន (Sakon Nakhon) ប្រទេសថៃ។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅនឹងបរិបទភូមិសាស្ត្រ និងរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលអប់រំរបស់ប្រទេសថៃ ប៉ុន្តែវាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការទាញយកមេរៀនបទពិសោធន៍ ដើម្បីអនុវត្តនៅតាមសាលារៀនជនបទដាច់ស្រយាលដូចជានៅខេត្តរតនគិរី ឬមណ្ឌលគិរីជាដើម។
គំរូនៃការគ្រប់គ្រងនេះមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកសម្របសម្រួលអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់វិស័យអប់រំនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទ។
ជារួម របកគំហើញនេះផ្តល់នូវក្របខ័ណ្ឌការងារដ៏រឹងមាំមួយ ដែលអាចជួយអ្នកធ្វើគោលនយោបាយ និងអ្នកគ្រប់គ្រងសាលានៅកម្ពុជា ក្នុងការលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Academic Affairs Administration | ដំណើរការចាត់ចែង និងគ្រប់គ្រងកិច្ចការបង្រៀននិងរៀននៅក្នុងសាលា រួមមានការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សា ការវាស់ស្ទង់លទ្ធផល ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងការត្រួតពិនិត្យ ដើម្បីធានាថាសិស្សទទួលបានការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព។ | ដូចជានាយកក្រុមហ៊ុនរៀបចំផែនការផលិតកម្ម ដើម្បីឱ្យផលិតផលចេញមកមានគុណភាពល្អ និងត្រូវតាមតម្រូវការទីផ្សារ។ |
| PDCA Cycle | វដ្តនៃការគ្រប់គ្រងគុណភាពជាបន្តបន្ទាប់ដែលមាន ៤ ដំណាក់កាល៖ ការរៀបចំផែនការ (Plan) ការអនុវត្ត (Do) ការត្រួតពិនិត្យ (Check) និងការកែលម្អ (Act) ដែលជួយឱ្យការងារអប់រំដំណើរការកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការសាកល្បងដាំដំណាំ៖ យើងរៀបចំដី (Plan) ដាំគ្រាប់ពូជ (Do) មើលថាវាលូតលាស់ល្អឬទេ (Check) ហើយប្តូរជីបើសិនជាវាមិនសូវធំធាត់ (Act)។ |
| Participatory Management | ទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងដែលអនុញ្ញាតឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដូចជាអ្នកគ្រប់គ្រង គ្រូបង្រៀន មាតាបិតាសិស្ស និងសហគមន៍ មានសិទ្ធិចូលរួមក្នុងការសម្រេចចិត្ត អនុវត្ត និងវាយតម្លៃដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហារបស់សាលារៀន។ | ដូចជាការធ្វើម្ហូបជុំគ្នាក្នុងគ្រួសារ ដែលម្នាក់ៗជួយចេញគំនិតថាគួរធ្វើម្ហូបអ្វី និងជួយគ្នាធ្វើទាល់តែឆ្អិន។ |
| Educational Quality Assurance | យន្តការវាយតម្លៃ និងតាមដានគុណភាពអប់រំនៅក្នុងសាលារៀន ដើម្បីធានាថាសាលាបានអនុវត្តតាមស្តង់ដារជាតិ និងអាចផ្តល់សេវាអប់រំដែលគួរឱ្យទុកចិត្តបានសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស។ | ដូចជាការត្រួតពិនិត្យគុណភាពម្ហូបអាហារនៅក្នុងភោជនីយដ្ឋានដោយមន្ត្រីសុខាភិបាល ដើម្បីធានាថាវាមានអនាម័យនិងសុវត្ថិភាព។ |
| Index of Item Objective Congruence (IOC) | រូបមន្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតនៃភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា រវាងសំណួរក្នុងកម្រងសំណួរ និងគោលបំណងនៃការស្រាវជ្រាវ ដោយផ្អែកលើការវាយតម្លៃយល់ព្រម ឬមិនយល់ព្រមរបស់អ្នកជំនាញជាច្រើននាក់។ | ដូចជាការឱ្យជាងជួសជុលរថយន្ត ៣ នាក់ មកពិនិត្យមើលថាតើគ្រឿងបន្លាស់នេះពិតជាត្រូវនឹងម៉ាស៊ីនរថយន្តនេះមែនឬអត់ មុននឹងយកវាទៅបំពាក់។ |
| Cronbach's Alpha Coefficient | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់បញ្ជាក់ពីភាពជឿជាក់ (Reliability) នៃកម្រងសំណួរ ដោយវាស់ថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងនោះផ្តល់ចម្លើយដែលស្របគ្នាឬទេ ពេលយកទៅសួរមនុស្សខុសៗគ្នា ឬសួរច្រើនដង។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់នៅលើជញ្ជីងតែមួយ ៣ ដង បើជញ្ជីងនោះល្អ វាត្រូវតែបង្ហាញទម្ងន់ដូចគ្នាទាំង ៣ ដង។ |
| Stratified Random Sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសក្រុមសំណាកដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (Stratum) ទៅតាមលក្ខណៈណាមួយ (ឧ. នាយកសាលា ប្រធានផ្នែក និងគ្រូបង្រៀន) រួចទើបចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងចេញពីក្រុមនីមួយៗនោះដើម្បីឱ្យបានសមាមាត្រត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការចង់ភ្លក់រស់ជាតិសម្លមួយឆ្នាំងធំ យើងត្រូវកូរឱ្យសព្វ រួចដួសយកទឹកសម្លបន្តិច សាច់បន្តិច និងបន្លែបន្តិច មកភ្លក់ ដើម្បីដឹងរស់ជាតិរួមពិតប្រាកដ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
