បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខ្វះការលើកទឹកចិត្តក្នុងការសិក្សារបស់សិស្សានុសិស្ស នៅក្នុងសង្គមដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្លាំង ដោយស្វែងយល់ពីកត្តាផ្លូវចិត្ត សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ពួកគេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះក្នុងការជ្រើសរើសនិងវាយតម្លៃសិស្សថ្នាក់ទី១២ ចំនួន ១២៧ នាក់ (សិស្សមានការលើកទឹកចិត្ត ៦៣ នាក់ និងគ្មានការលើកទឹកចិត្ត ៦៤ នាក់) តាមរយៈការឆ្លើយកម្រងសំណួរផ្សេងៗ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Discriminant Analysis ការវិភាគរើសអើងអថេរ (ដើម្បីទស្សន៍ទាយសមាជិកភាពក្រុម) |
អាចទស្សន៍ទាយក្រុម (មានការលើកទឹកចិត្ត ឬអត់) បានយ៉ាងសុក្រឹត និងបង្ហាញពីកត្តាដែលមានឥទ្ធិពលរួមគ្នាខ្លាំងជាងគេ។ | ទាមទារទិន្នន័យច្រើន និងមានការសន្មត់តឹងរ៉ឹងលើរបាយទិន្នន័យ (Data Distribution)។ ជួនកាលចាត់ទុកទិន្នន័យលំដាប់ថ្នាក់ជាទិន្នន័យចន្លោះភាគ (Interval data)។ | ម៉ូដែលដែលប្រើកត្តា៤ អាចទស្សន៍ទាយក្រុមសិស្សបានត្រឹមត្រូវរហូតដល់ ៧៥.៤%។ |
| Chi-Square Analysis ការវិភាគ Chi-Square (សម្រាប់ទិន្នន័យជាប្រភេទ) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការស្វែងរកទំនាក់ទំនងរវាងអថេរជាក្រុម (Categorical data) ដូចជាកម្រិតជីវភាព និងការលើកទឹកចិត្ត។ | មិនអាចបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងពហុអថេរ (Multivariate interaction) ឬឥទ្ធិពលរួមគ្នាក្នុងពេលតែមួយបានទេ។ | បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ៩០.៩% នៃសិស្សដែលខ្វះការលើកទឹកចិត្ត មកពីគ្រួសារដែលមានជីវភាពធូរធារខ្លាំង (លើសមធ្យម)។ |
| Kendall Coefficient of Concordance (W) មេគុណកិច្ចព្រមព្រៀង Kendall (សម្រាប់ការវាយតម្លៃឯករាជ្យ) |
ជួយធានាភាពជឿជាក់ និងភាពសុក្រឹតខ្ពស់ នៅពេលមានអ្នកវាយតម្លៃ (គ្រូបង្រៀន) ច្រើននាក់វាយតម្លៃលើសិស្សតែមួយ។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើន និងការឯកភាពគ្នាយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ទើបអាចជ្រើសរើសទិន្នន័យយកមកសិក្សាបាន។ | បានជួយចម្រាញ់យកសិស្សចំនួន ១២៧ នាក់ចុងក្រោយ (មាន ៦៣ នាក់ និងគ្មាន ៦៤ នាក់) សម្រាប់ការសិក្សាដោយភាពជឿជាក់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានទាមទារធនធានហិរញ្ញវត្ថុច្រើនសម្រាប់ការពិសោធន៍នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យតាមសាលា និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងដូហា ប្រទេសកាតា ដោយផ្តោតតែលើសិស្សជនជាតិកាតា និងដកចេញសិស្សបរទេស ដើម្បីគ្រប់គ្រងកត្តាជាតិសាសន៍។ ដោយសារកាតាជាប្រទេសសម្បូរដោយធនធាន និងមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្លាំង លទ្ធផលនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីសង្គមដែលមានភាពស្តុកស្តម្ភខ្ពស់ និងអារម្មណ៍ទាមទារសិទ្ធិ (Entitlement)។ សម្រាប់កម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ក្នុងការស្វែងយល់ពីបរិបទនៃគ្រួសារដែលមានជីវភាពធូរធារក្នុងតំបន់ទីក្រុង ដែលកូនៗអាចបាត់បង់ការលើកទឹកចិត្តដោយសារសម្ភារៈនិយម ឬភាពសុខស្រួលពេក។
ទោះបីជាបរិបទសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងកាតាមានភាពខុសគ្នាក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់អ្នករៀបចំគោលនយោបាយ និងអ្នកស្រាវជ្រាវនៅកម្ពុជា ក្នុងការវាយតម្លៃកត្តាសង្គមដែលប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សា។
ការយល់ដឹងពីឥទ្ធិពលនៃកត្តាសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច បរិយាកាសសាលា និងការចូលរួមរបស់ឪពុកម្តាយ នឹងជួយស្ថាប័នអប់រំកម្ពុជារៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រកែទម្រង់បានកាន់តែមុតស្រួច ជំនួសឱ្យការផ្តោតតែលើកម្មវិធីសិក្សាតែមួយមុខ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Discriminant analysis (ការវិភាគរើសអើងអថេរ / ការវិភាគប្រកាន់អថេរ) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីទស្សន៍ទាយថាតើបុគ្គល ឬវត្ថុណាមួយគួរតែស្ថិតនៅក្នុងក្រុមមួយណា (ឧទាហរណ៍៖ ក្រុមមានការលើកទឹកចិត្ត ឬអត់) ដោយផ្អែកលើសំណុំនៃអថេរឯករាជ្យនានា (ដូចជាជីវភាព និងការចូលរួមរបស់ឪពុកម្តាយ)។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ព័ត៌មានពីកម្ពស់ ទម្ងន់ និងល្បឿន ដើម្បីទាយថាតើមនុស្សម្នាក់ស័ក្តិសមជាកីឡាករបាល់បោះ ឬកីឡាកររត់ប្រណាំង។ |
| Locus of control (ទីតាំងនៃការគ្រប់គ្រង / ប្រភពនៃការគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយា) | ជាជំនឿរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗអំពីកម្រិតនៃការគ្រប់គ្រងដែលពួកគេមានលើលទ្ធផលឬព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងជីវិត។ អ្នកមាន Locus of control ខាងក្នុងជឿថាភាពជោគជ័យមកពីការខិតខំរបស់ខ្លួន ចំណែកអ្នកមាន Locus of control ខាងក្រៅជឿថាវាជាសំណាង ព្រហ្មលិខិត ឬកត្តាខាងក្រៅ។ | ដូចជាពេលប្រឡងធ្លាក់ សិស្សម្នាក់បន្ទោសខ្លួនឯងថាមិនបានរៀន (គ្រប់គ្រងខាងក្នុង) ឯម្នាក់ទៀតបន្ទោសថាគ្រូចេញវិញ្ញាសាពិបាក (គ្រប់គ្រងខាងក្រៅ)។ |
| Kendall Coefficient of Concordance (មេគុណកិច្ចព្រមព្រៀង Kendall) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីកំណត់កម្រិតនៃការស្របគ្នា ឬការឯកភាពគ្នារវាងអ្នកវាយតម្លៃច្រើននាក់ទៅលើក្រុមវត្ថុ ឬមនុស្សតែមួយ ថាតើពួកគេមានមតិយោបល់ទៅក្នុងទិសដៅតែមួយដែរឬទេ។ | ដូចជាការដាក់ពិន្ទុបវរកញ្ញាដោយគណៈកម្មការ ៥នាក់ ប្រសិនបើពួកគេទាំងអស់គ្នាផ្តល់ពិន្ទុឱ្យបេក្ខនារីម្នាក់ជាលេខ១ ដូចៗគ្នា នោះមានន័យថាមេគុណកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ពួកគេមានកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ |
| School milieu (បរិយាកាសសាលារៀន) | ជាបរិយាកាសទូទៅ វប្បធម៌ ទំនាក់ទំនងរវាងសិស្សនិងគ្រូ វិធីសាស្ត្របង្រៀន និងបរិបទសង្គមនៅក្នុងសាលារៀន ដែលអាចជះឥទ្ធិពលដល់អារម្មណ៍ និងការលើកទឹកចិត្តក្នុងការរៀនសូត្ររបស់សិស្ស។ | ដូចជាបរិយាកាសនៅក្នុងផ្ទះដែរ បើគ្រួសារមានភាពកក់ក្តៅនិងយោគយល់ កូនៗនឹងមានអារម្មណ៍ល្អរស់នៅ តែបើមានការឈ្លោះប្រកែក ពួកគេនឹងមានភាពតានតឹង។ |
| Attribution theory (ទ្រឹស្តីនៃការទម្លាក់ហេតុផល / ទ្រឹស្តីនៃការសន្មត) | ជាទ្រឹស្តីផ្លូវចិត្តដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលមនុស្សស្វែងរកហេតុផលដើម្បីពន្យល់ពីភាពជោគជ័យ ឬបរាជ័យរបស់ពួកគេ ថាតើវាមកពីសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួន ការខិតខំ កម្រិតលំបាកនៃកិច្ចការ ឬគ្រាន់តែជាសំណាង។ | ដូចជាកីឡាករម្នាក់ដែលរកគ្រាប់បាល់បាន រួចគិតថា "ខ្ញុំទាត់ចូលព្រោះខ្ញុំពូកែ" (ទម្លាក់ហេតុផលលើខ្លួនឯង) ឬ "ខ្ញុំទាត់ចូលព្រោះអ្នកចាំទីភ្លាត់ស្នៀត" (ទម្លាក់ហេតុផលលើអ្នកដទៃ)។ |
| Mastery and performance goals (គោលដៅនៃភាពស្ទាត់ជំនាញ និងការសម្តែង) | ក្នុងចិត្តសាស្ត្រអប់រំ គោលដៅភាពស្ទាត់ជំនាញ (Mastery goals) ផ្តោតលើការខិតខំរៀនដើម្បីឱ្យយល់ច្បាស់ និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព ចំណែកគោលដៅនៃការសម្តែង (Performance goals) ផ្តោតលើការទទួលបានពិន្ទុល្អ និងបង្ហាញភាពឆ្លាតវៃឱ្យអ្នកដទៃបានឃើញ។ | សិស្សម្នាក់រៀនកុំព្យូទ័រព្រោះចង់ចេះសរសេរកូដពិតប្រាកដ (Mastery) ឯសិស្សម្នាក់ទៀតរៀនព្រោះគ្រាន់តែចង់បានសញ្ញាបត្រទៅបង្អួតគេ (Performance)។ |
| Affluence (ភាពស្តុកស្តម្ភ / ភាពធូរធារ) | ស្ថានភាពនៃការមានទ្រព្យសម្បត្តិ លុយកាក់ ឬធនធានហិរញ្ញវត្ថុច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលនៅក្នុងការសិក្សានេះ អាចបង្កើតជាអារម្មណ៍ទាមទារសិទ្ធិ (Entitlement) សម្រាប់កូនៗ និងអាចកាត់បន្ថយការលើកទឹកចិត្តក្នុងការខិតខំរៀនសូត្រ។ | ដូចជាកូនសេដ្ឋីដែលមានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងស្រាប់ៗ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេប្រហែលជាលែងមានចំណង់ចង់ខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រដើម្បីកសាងអនាគត ព្រោះពួកគេគ្មានសម្ពាធជីវិត។ |
| Self-efficacy (ជំនឿលើសមត្ថភាពខ្លួនឯង) | យោងតាមទ្រឹស្តីរបស់ Bandura វាគឺជាការវាយតម្លៃ ឬជំនឿរបស់បុគ្គលម្នាក់ទៅលើសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនឯងក្នុងការរៀបចំនិងប្រតិបត្តិសកម្មភាពនានា ដើម្បីសម្រេចបាននូវលទ្ធផល ឬគោលដៅណាមួយដែលបានកំណត់។ | ដូចជាមុនពេលឡើងប្រឡងចម្រៀង អ្នកមានអារម្មណ៍ជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា "ខ្ញុំពិតជាអាចច្រៀងបទនេះបានយ៉ាងល្អគ្មានកំហុស ហើយខ្ញុំនឹងទទួលបានជ័យលាភី"។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
