បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃលទ្ធផលសិក្សាដែលនៅតែបន្តធ្លាក់ចុះទាបនៅក្នុងការប្រឡងថ្នាក់ជាតិ សម្រាប់សាលាមធ្យមសិក្សាក្នុងស្រុក Vihiga ប្រទេសកេនយ៉ា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ការរចនាការវិភាគបែបពិពណ៌នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីនាយកសាលាចំនួន ៤៤នាក់ និងគ្រូបង្រៀនចំនួន ៣៥២នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| High Frequency Internal Supervision (>80%) ការត្រួតពិនិត្យផ្ទៃក្នុងជាប្រចាំញឹកញាប់ (សាលាមានលទ្ធផលល្អ) |
ជួយធានាថាគ្រូបង្រៀនអនុវត្តតាមកម្មវិធីសិក្សាបានយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ជំរុញឱ្យការបង្រៀនមានប្រសិទ្ធភាព និងលើកកម្ពស់លទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្សឱ្យទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់។ | ទាមទារការលះបង់ពេលវេលាច្រើនពីសំណាក់នាយកសាលា និងទាមទារការសហការយ៉ាងសកម្មពីសំណាក់គ្រូបង្រៀនដែលអាចបង្កជាសម្ពាធការងារ។ | នាយកសាលានៅសាលាដែលមានលទ្ធផលល្អ ជាង ៨០% តែងតែពិនិត្យសៀវភៅមេរៀន គម្រោងបង្រៀន និងបញ្ជីវត្តមានជាប្រចាំ។ |
| Low/Average Frequency Internal Supervision (<60%) ការត្រួតពិនិត្យផ្ទៃក្នុងតិចតួច ឬមធ្យម (សាលាមានលទ្ធផលមធ្យម ឬខ្សោយ) |
ចំណាយពេលវេលាតិចលើការត្រួតពិនិត្យការងាររដ្ឋបាលនិងការបង្រៀន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យនាយកសាលាមានពេលផ្តោតលើកិច្ចការផ្សេងៗទៀត។ | ធ្វើឱ្យការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សាខ្វះប្រសិទ្ធភាព គ្រូមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ និងនាំឱ្យសាលាទទួលបានលទ្ធផលសិក្សាកម្រិតមធ្យម ឬធ្លាក់ចុះ។ | នាយកសាលាជាង ៧០.៥៩% ផ្តោតតែលើការពិនិត្យបញ្ជីវត្តមាន ខណៈតិចជាង ៦០% ប៉ុណ្ណោះដែលពិនិត្យគម្រោងបង្រៀនពិតប្រាកដ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលើធនធានបច្ចេកវិទ្យា ឬហិរញ្ញវត្ថុធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ផ្នែកធនធានមនុស្ស និងពេលវេលាសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងផ្ទៃក្នុងប្រចាំថ្ងៃ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងស្រុក Vihiga ខេត្តភាគខាងលិចនៃប្រទេសកេនយ៉ា ដោយផ្តោតលើសាលាមធ្យមសិក្សាចំនួន ៨៤ ក្នុងបរិបទដែលមានកម្រិតភាពក្រីក្រខ្ពស់ (សាលាចម្រុះ និងសាលាមិនមានសិស្សស្នាក់នៅមានចំនួនច្រើន)។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះសាលារៀននៅតាមបណ្តាខេត្តនិងតំបន់ជនបទរបស់កម្ពុជា ក៏ជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមស្រដៀងគ្នាទាក់ទងនឹងការគ្រប់គ្រងសាលារៀន គុណភាពគ្រូបង្រៀន និងកង្វះខាតធនធានគ្រួសារផងដែរ។
វិធីសាស្រ្តនៃការគ្រប់គ្រង និងត្រួតពិនិត្យរបស់នាយកសាលានេះ គឺមានប្រយោជន៍ និងងាយស្រួលអនុវត្តយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពសិក្សា។
សរុបមក ការអនុវត្តយន្តការតាមដាន និងត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់នាយកសាលា គឺជាគន្លឹះដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងចំណាយតិចបំផុត ដើម្បីជំរុញអត្រាប្រឡងជាប់របស់សិស្សកម្ពុជានៅកម្រិតវិទ្យាល័យ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Instructional supervision (ការត្រួតពិនិត្យការបង្រៀន) | ដំណើរការដែលនាយកសាលា ឬអ្នកគ្រប់គ្រង តាមដាន និងវាយតម្លៃការបង្រៀនរបស់គ្រូ ដូចជាការពិនិត្យកិច្ចតែងការបង្រៀន គម្រោងបង្រៀន និងការចុះវាយតម្លៃក្នុងថ្នាក់ ដើម្បីធានាថាការបង្រៀនមានប្រសិទ្ធភាព និងស្របតាមកម្មវិធីសិក្សា។ | ដូចជាមេចុងភៅដែលដើរភ្លក់រសជាតិម្ហូបតាមចង្ក្រាននីមួយៗ ដើម្បីធានាថាចុងភៅទាំងអស់ធ្វើម្ហូបបានឆ្ងាញ់តាមស្តង់ដារភោជនីយដ្ឋាន។ |
| Descriptive analysis (ការវិភាគបែបពិពណ៌នា) | វិធីសាស្រ្តស្រាវជ្រាវដែលប្រមូលទិន្នន័យដើម្បីពិពណ៌នាពីស្ថានភាព ឬបាតុភូតអ្វីមួយដែលកំពុងកើតឡើងនៅពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយប្រើប្រាស់តួលេខ ភាគរយ ឬប្រេកង់ (ភាពញឹកញាប់) ដើម្បីបង្ហាញពីលទ្ធផល។ | ដូចជាការថតរូបភាពមួយសន្លឹកពីទិដ្ឋភាពក្នុងថ្នាក់រៀន ដើម្បីប្រាប់គេថាមានសិស្សប៉ុន្មាននាក់កំពុងស្តាប់ និងប៉ុន្មាននាក់កំពុងងងុយដេក ដោយមិនទាន់ស្វែងរកមូលហេតុស៊ីជម្រៅនៅឡើយ។ |
| Saturated sampling technique (បច្ចេកទេសជ្រើសរើសសំណាកបែបតិត្ថិភាព) | បច្ចេកទេសជ្រើសរើសសំណាកដែលអ្នកស្រាវជ្រាវជ្រើសយកសមាជិកទាំងអស់នៃក្រុមគោលដៅណាមួយមកធ្វើការសិក្សា ដោយសារតែចំនួនប្រជាជនក្នុងក្រុមនោះមានតិចតួចពេក មិនចាំបាច់ចាប់ឆ្នោត ឬរើសតាមតំណាងឡើយ។ | ដូចជាអ្នកមានស្ករគ្រាប់តែ ៧គ្រាប់ក្នុងប្រអប់ ហើយអ្នកសម្រេចចិត្តភ្លក់វាទាំងអស់ដើម្បីដឹងរសជាតិ ជំនួសឱ្យការរើសតែ ២ ឬ ៣គ្រាប់មកភ្លក់។ |
| Stratified random sampling (ការជ្រើសរើសសំណាកចៃដន្យបែបចាត់ថ្នាក់) | វិធីសាស្រ្តជ្រើសរើសសំណាក ដោយបែងចែកប្រជាជនគោលដៅជាក្រុមៗ ឬថ្នាក់ៗ (ឧទាហរណ៍៖ សាលាល្អ មធ្យម ខ្សោយ) រួចទើបធ្វើការជ្រើសរើសដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗ ដើម្បីធានាថាក្រុមតូចៗទាំងអស់សុទ្ធតែមានតំណាងចូលរួមក្នុងការសិក្សា។ | ដូចជាការរើសកីឡាករពីគ្រប់កម្រិតថ្នាក់ (ទី១០, ទី១១, ទី១២) ដោយថ្នាក់នីមួយៗត្រូវចាប់ឆ្នោតយក២នាក់ ដើម្បីបង្កើតក្រុមបាល់ទាត់តំណាងសាលា ដោយធានាថាមិនមានថ្នាក់ណាមួយបាត់បង់ឱកាស។ |
| Formative evaluation (ការវាយតម្លៃជារបៀបវារៈ / ការវាយតម្លៃកែលម្អជាប្រចាំ) | ការវាយតម្លៃសមត្ថភាពសិស្សជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងអំឡុងពេលកំពុងសិក្សា (ដូចជាការធ្វើលំហាត់ខ្លីៗ ឬការសួរផ្ទាល់មាត់) ដើម្បីជួយគ្រូនិងសិស្សដឹងពីចំណុចខ្វះខាត និងកែលម្អការបង្រៀនទាន់ពេលវេលា មុនពេលប្រឡងធំ។ | ដូចជាការភ្លក់សម្លពេលកំពុងដាំពុះ ដើម្បីថែមថយគ្រឿងឱ្យត្រូវមាត់ មុននឹងដួសដាក់ចានជូនភ្ញៀវហូប។ |
| Management by walking around (ការគ្រប់គ្រងតាមរយៈការដើរពិនិត្យជាក់ស្តែង) | ទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងដែលអ្នកដឹកនាំ ឬនាយកសាលា ឧស្សាហ៍ដើរត្រួតពិនិត្យដោយផ្ទាល់នៅតាមថ្នាក់រៀន និងបរិវេណសាលា ដើម្បីមើលពីសកម្មភាពជាក់ស្តែង ជជែកជាមួយគ្រូ និងសិស្ស ហើយដោះស្រាយបញ្ហាភ្លាមៗ។ | ដូចជាម្ចាស់ចម្ការដែលឧស្សាហ៍ដើរចុះឡើងក្នុងចម្ការដោយផ្ទាល់ ដើម្បីមើលកូនឈើ និងសួរនាំកម្មករ ជំនួសឱ្យការអង្គុយចាំតែអានរបាយការណ៍នៅក្នុងការិយាល័យ។ |
| Induction courses (វគ្គបណ្តុះបណ្តាលតម្រង់ទិស) | កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេលខ្លី ឬការតម្រង់ទិស ដែលរៀបចំឡើងសម្រាប់បុគ្គលិក ឬគ្រូបង្រៀនថ្មី ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ពីប្រព័ន្ធការងារ គោលការណ៍សាលា និងវិធីសាស្ត្របង្រៀនថ្មីៗ មុនពេលចាប់ផ្តើមបង្រៀនពេញលេញ។ | ដូចជាការបង្រៀនពីរបៀបបើកបរ និងច្បាប់ចរាចរណ៍ដល់អ្នកទិញឡានថ្មី មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេបើកបរលើផ្លូវធំដោយខ្លួនឯង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
