បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីឱកាស និងបញ្ហាប្រឈមរបស់នាយកសាលាក្នុងការអនុវត្តកម្មវិធីអប់រំអំពីជំងឺអេដស៍ (AIDS Education) នៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សានៃសាលាមធ្យមសិក្សាក្នុងស្រុក Busia, Bunyala និង Samia នៃប្រទេសកេនយ៉ា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តឡើងដោយប្រើប្រាស់ការស្រាវជ្រាវបែបស្ទង់មតិពិពណ៌នា (Descriptive survey research design) ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីនាយកសាលា គ្រូបង្រៀន និងសិស្ស។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Integration/Infusion Method (Current Approach) ការបញ្ចូលមេរៀនទៅក្នុងមុខវិជ្ជាផ្សេងៗ (វិធីសាស្ត្របច្ចុប្បន្ន) |
ងាយស្រួលអនុវត្តដោយមិនចាំបាច់បង្កើតមុខវិជ្ជាថ្មីដាច់ដោយឡែក និងមិនត្រូវការម៉ោងបង្រៀនបន្ថែម។ | គ្រូបង្រៀនចាត់ទុកជាការបង្រៀនបន្ទាប់បន្សំ ខ្វះគោលដៅច្បាស់លាស់ និងមិនមានការវាយតម្លៃត្រឹមត្រូវ។ | សិស្ស ៩០% ឆ្លើយថាសំណួរទាក់ទងនឹងមេរោគអេដស៍/ជំងឺអេដស៍កម្រមាននៅក្នុងការប្រឡង ហើយការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់សិស្សមានកម្រិតទាបបំផុត។ |
| Formal Dedicated Education & Structured Induction ការបង្រៀនជាមុខវិជ្ជាផ្លូវការ និងការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូតាមរចនាសម្ព័ន្ធ |
គ្រូទទួលបានការណែនាំច្បាស់លាស់ មានការរៀបចំកិច្ចតែងការបង្រៀនត្រឹមត្រូវ និងធ្វើការវាយតម្លៃបានតាមរយៈតេស្តសំណេរ។ | ទាមទារការចំណាយពេលវេលា ថវិកាសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាល និងកិច្ចសហការពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។ | ត្រូវបានអ្នកស្រាវជ្រាវណែនាំជាដំណោះស្រាយ ដើម្បីធានាឱ្យមានការវាយតម្លៃប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាយុវជនពិតប្រាកដ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីអប់រំនេះទាមទារនូវការគាំទ្រ និងការសម្របសម្រួលយ៉ាងសកម្មពីនាយកសាលាលើការរៀបចំធនធានមនុស្ស សម្ភារៈ និងហិរញ្ញវត្ថុ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាលាមធ្យមសិក្សាចំនួន ១៩ ក្នុងស្រុក Busia, Bunyala និង Samia ប្រទេសកេនយ៉ា ដែលជាតំបន់មានអត្រាអ្នកឆ្លងមេរោគអេដស៍ខ្ពស់។ ទិន្នន័យនេះផ្តោតខ្លាំងលើបរិបទសាលារៀននៅទ្វីបអាហ្រ្វិក និងការប្រើប្រាស់ធនធានក្នុងសហគមន៍នៅទីនោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាអត្រាឆ្លងមានការថយចុះក្តី ការបង្រៀនបញ្ចូលបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈបែបនេះនៅតែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការអប់រំយុវជននៅតាមសាលារៀន។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងកម្មវិធីសិក្សាអប់រំសុខភាពនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរពីការបង្រៀនបែប 'បញ្ជូលក្រៅផ្លូវការ' ទៅជាការបង្រៀនដែលមានការតាមដាន និងវាយតម្លៃច្បាស់លាស់ គឺជាជំហានចាំបាច់ក្នុងការលើកកម្ពស់ការអប់រំសុខភាពផ្លូវភេទនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Descriptive survey research design (ការរចនាការស្រាវជ្រាវបែបស្ទង់មតិពិពណ៌នា) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលប្រមូលទិន្នន័យដើម្បីពិពណ៌នាអំពីលក្ខណៈនៃចំនួនប្រជាជន ឬបាតុភូតដែលកំពុងសិក្សា ដោយមិនមានការកែប្រែ ឬគ្រប់គ្រងអថេរណាមួយឡើយ។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ គេប្រើវាដើម្បីពិពណ៌នាពីស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃការអនុវត្តការអប់រំជំងឺអេដស៍របស់នាយកសាលា។ | ដូចជាការថតរូបភាពមួយសន្លឹក ដើម្បីបង្ហាញប្រាប់អ្នកដទៃថាតើទិដ្ឋភាពនៅទីនោះមានសភាពបែបណាពិតប្រាកដ ដោយមិនបានរៀបចំប្លង់ ឬផ្លាស់ប្តូរវត្ថុក្នុងរូប។ |
| Stratified random sampling (ការជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យជាស្រទាប់) | បច្ចេកទេសជ្រើសរើសគំរូដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនសរុបទៅជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ ចែកតាមស្រុក ឬប្រភេទសាលា) រួចទើបជ្រើសរើសដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗនោះ ដើម្បីធានាថាសមាសភាគនីមួយៗត្រូវបានតំណាងយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការភ្លក់សម្លរមួយឆ្នាំង ដោយអ្នកត្រូវកូរវាឱ្យសព្វ រួចដួសយកសាច់បន្តិច បន្លែបន្តិច និងទឹកបន្តិច ដើម្បីដឹងថាវាមានរសជាតិយ៉ាងណា ជំនួសឱ្យការដួសតែទឹកនៅផ្នែកខាងលើ។ |
| Infused components (សមាសភាគដែលបានបញ្ចូល / ការធ្វើសមាហរណកម្ម) | ការបញ្ចូលប្រធានបទ ឬមេរៀនណាមួយ (ដូចជាការអប់រំពីជំងឺអេដស៍) ទៅក្នុងមុខវិជ្ជាដែលមានស្រាប់ (ដូចជា ជីវវិទ្យា ភាសា ឬសីលធម៌) ជាជាងការបង្កើតវាជាមុខវិជ្ជាថ្មីដាច់ដោយឡែកមួយក្នុងកម្មវិធីសិក្សា។ | ដូចជាការលាយថ្នាំវីតាមីនទៅក្នុងទឹកដោះគោឱ្យក្មេងផឹក ដើម្បីឱ្យពួកគេទទួលបានជីវជាតិដោយមិនដឹងខ្លួន ជំនួសឱ្យការបង្ខំឱ្យពួកគេលេបថ្នាំគ្រាប់ដោយផ្ទាល់។ |
| Induction programme (កម្មវិធីតម្រង់ទិស / ការបណ្តុះបណ្តាលបឋម) | វគ្គបណ្តុះបណ្តាល ឬការណែនាំដែលរៀបចំឡើងសម្រាប់បុគ្គលិក ឬគ្រូបង្រៀន ដើម្បីផ្តល់ចំណេះដឹង ជំនាញ និងព័ត៌មានចាំបាច់មុននឹងពួកគេចាប់ផ្តើមអនុវត្តការងារ ឬបង្រៀនប្រធានបទថ្មីមួយ។ | ដូចជាការផ្តល់ផែនទី និងការពន្យល់ប្រាប់ពីច្បាប់ទម្លាប់នៃការដើរព្រៃ មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមយុវជនចាប់ផ្តើមដំណើរផ្សងព្រេងរបស់ពួកគេពិតប្រាកដ។ |
| Schemes of work (កិច្ចតែងការបង្រៀនរយៈពេលវែង / គម្រោងបង្រៀន) | ផែនការលម្អិតដែលរៀបចំដោយគ្រូបង្រៀន ដែលបង្ហាញពីរបៀបដែលពួកគេនឹងបង្រៀនមេរៀននីមួយៗនៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាតាមសប្តាហ៍ ឬខែ ពេញមួយឆ្នាំសិក្សា។ ការចុះពិនិត្យឯកសារនេះជួយនាយកសាលាដឹងថា តើគ្រូមានបំណងបង្រៀនមេរៀនអេដស៍ដែរឬទេ។ | ដូចជាប្លង់មេរបស់វិស្វករដែលបង្ហាញពីជំហាននីមួយៗនៃការសាងសង់ផ្ទះតាំងពីការចាក់គ្រឹះរហូតដល់ការប្រក់ដំបូល ដើម្បីធានាថាផ្ទះនឹងសាងសង់រួចរាល់ទាន់ពេលវេលា។ |
| Continuous Assessment Tests (ការធ្វើតេស្តវាយតម្លៃជាប្រចាំ) | ការវាយតម្លៃសមត្ថភាពសិស្សជាបន្តបន្ទាប់ពេញមួយឆ្នាំសិក្សា តាមរយៈការប្រឡងប្រចាំខែ ឬកិច្ចការស្រាវជ្រាវ ជាជាងការពឹងផ្អែកលើការប្រឡងបញ្ចប់ឆមាសតែម្តង។ វាជួយវាស់ស្ទង់ថាតើសិស្សពិតជាទទួលបានចំណេះដឹងពីមេរៀនដែលបានបញ្ចូលក្នុងមុខវិជ្ជាផ្សេងៗដែរឬទេ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ និងវាស់កម្ពស់ក្មេងជារៀងរាល់ខែ ដើម្បីតាមដានការលូតលាស់របស់ពួកគេ ជាជាងរង់ចាំរហូតដល់ចុងឆ្នាំទើបវាស់ម្តង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
