ប្រធានបទ (Topic)៖ ឯកសារនេះបង្ហាញពីកម្មវិធីសិក្សាដែលដោះស្រាយតម្រូវការសម្រាប់និស្សិតសារព័ត៌មានក្នុងការយល់ដឹង និងវិភាគប្រវត្តិសាស្រ្តវប្បធម៌ពិភពលោក ដើម្បីអនុវត្តតួនាទីរបស់ពួកគេឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងបរិបទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទំនើប។
រចនាសម្ព័ន្ធ (Structure)៖ វគ្គសិក្សានេះត្រូវបានរៀបចំឡើងជា ៧ ប្រធានបទតាមលំដាប់កាលប្បវត្តិនៃប្រវត្តិសាស្រ្តវប្បធម៌ រួមជាមួយនឹងការចុះអនុវត្តផ្ទាល់នៅតាមស្ថាប័នវប្បធម៌។
ចំណុចសំខាន់ៗ (Key Takeaways)៖
បន្ទាប់ពីអានឯកសារនេះ អ្នកគួរអាច៖
កម្មវិធីសិក្សានេះបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងប្រវត្តិសាស្រ្តវប្បធម៌ពិភពលោក និងសារព័ត៌មាន។ វាផ្តល់ឱ្យនិស្សិតនូវមូលដ្ឋានគ្រឹះក្នុងការយល់ដឹងពីការវិវឌ្ឍនៃសិល្បៈ ទស្សនវិជ្ជា និងស្ថាបត្យកម្ម តាំងពីសម័យបុរាណរហូតដល់យុគសម័យសិល្បៈពហុព័ត៌មានទំនើប (Modern multimedia) ដើម្បីយកទៅអនុវត្តក្នុងការសរសេរ និងវិភាគព័ត៌មានកម្រិតអាជីព។
| គោលគំនិត (Concept) | ការពន្យល់ (Explanation) | ឧទាហរណ៍ (Example) |
|---|---|---|
| Sociocultural Dynamics of Journalism ថាមវន្តសង្គម-វប្បធម៌នៃសារព័ត៌មាន (Sociocultural Dynamics of Journalism) |
សារព័ត៌មានមិនត្រឹមតែជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាផលិតផល និងជាភ្នាក់ងារផ្លាស់ប្តូរបរិយាកាសវប្បធម៌ផងដែរ។ វាជួយកែប្រែប្រព័ន្ធគុណតម្លៃសង្គម ទិសដៅនយោបាយ និងការយល់ដឹងរបស់មហាជន។ | ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ (Mass media) ដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ដែលជួយផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិត និងអាកប្បកិរិយារបស់សង្គមចំពោះសិល្បៈ។ |
| Cultural Syncretism ភាពរលាយចូលគ្នានៃវប្បធម៌ (Cultural Syncretism) |
ការច្របាច់បញ្ចូលគ្នានូវទម្រង់សិល្បៈ ជំនឿ និងប្រពៃណីផ្សេងៗគ្នា។ ក្នុងបរិបទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទំនើប វាសំដៅលើការរួមបញ្ចូលគ្នានូវប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចម្រុះ (Multimedia) ដើម្បីបង្កើតទម្រង់ថ្មីនៃការទំនាក់ទំនង។ | ការបង្កើតមាតិកាព័ត៌មានដែលរួមបញ្ចូលអត្ថបទ រូបភាព វីដេអូ និងក្រាហ្វិកអន្តរកម្ម (Interactive media) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសហវិជ្ជាវប្បធម៌នៅយុគសម័យទំនើប។ |
| Media Convergence and Virtualization ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងរូបនីយកម្មនិម្មិត (Media Convergence and Virtualization) |
ដំណើរការដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយប្រពៃណីវិវឌ្ឍទៅជាទម្រង់ឌីជីថលពហុព័ត៌មាន។ វាក៏រួមបញ្ចូលនូវការប្រែក្លាយវប្បធម៌ទៅជាទម្រង់និម្មិត (Virtual culture) នៅក្នុងសង្គមព័ត៌មានបច្ចុប្បន្ន។ | ការផ្លាស់ប្តូរពីកាសែតបោះពុម្ព ទៅជាគេហទំព័រព័ត៌មានអន្តរកម្ម ឬការតាំងពិព័រណ៍សិល្បៈតាមប្រព័ន្ធ Virtual Reality (VR) ដែលអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវរាយការណ៍ និងវាយតម្លៃ។ |
| Formal and Content Analysis of Art ការវិភាគទម្រង់ និងខ្លឹមសារនៃសិល្បៈ (Formal and Content Analysis of Art) |
ការស្វែងយល់ពីស្នាដៃសិល្បៈដោយមិនត្រឹមតែមើលឃើញថាជាវត្ថុស្រស់ស្អាតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាបាតុភូតដែលមានភាសា និងរចនាសម្ព័ន្ធផ្ទាល់ខ្លួន ដែលជួយដល់ការសរសេររិះគន់ស៊ីជម្រៅ។ | អ្នកសារព័ត៌មានវាយតម្លៃស្នាដៃស្ថាបត្យកម្ម (ឧទាហរណ៍ រចនាបថកូតធិក - Gothic ឬ Baroque) ដោយពន្យល់ពីអត្ថន័យសង្គម និងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់វាទៅកាន់អ្នកអាន។ |
ការសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្រ្តវប្បធម៌សកល និងសារព័ត៌មានគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីជួយអ្នកសារព័ត៌មានជំនាន់ក្រោយក្នុងការលើកកម្ពស់បេតិកភណ្ឌជាតិ និងជំរុញការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌។
ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការអប់រំវប្បធម៌ និងសារព័ត៌មាន ផ្តល់ឱ្យនិស្សិតកម្ពុជានូវមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំក្នុងការផ្សារភ្ជាប់គម្លាតរវាងវប្បធម៌ប្រពៃណី និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសកល (Globalized media)។
លំហាត់ និងសកម្មភាពសិក្សាដើម្បីពង្រឹងការយល់ដឹង៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស (English) | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cultural Syncretism | ការច្របាច់បញ្ចូលគ្នានៃទម្រង់សិល្បៈ ជំនឿ និងប្រពៃណីផ្សេងៗគ្នា។ នៅក្នុងបរិបទសារព័ត៌មាន វាសំដៅលើការរួមបញ្ចូលគ្នានៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងទម្រង់សិល្បៈផ្សេងៗដើម្បីបង្កើតទម្រង់ទំនាក់ទំនង ឬការនិទានរឿងថ្មីមួយ។ | ដូចជាការធ្វើម្ហូបដែលលាយគ្រឿងផ្សំពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នាដើម្បីបង្កើតរសជាតិថ្មីមួយ — វាគឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃធាតុវប្បធម៌ចម្រុះ។ |
| Media Convergence | ដំណើរការដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយប្រពៃណី (ដូចជា កាសែតបោះពុម្ព វិទ្យុ ទូរទស្សន៍) រួមបញ្ចូលគ្នាទៅជាទម្រង់ឌីជីថលពហុព័ត៌មានតែមួយ។ នេះតម្រូវឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានមានជំនាញផលិតមាតិកាចម្រុះ។ | ដូចជាស្មាតហ្វូនមួយដែលអាចថតរូប ស្តាប់ចម្រៀង និងអានព័ត៌មានបានក្នុងឧបករណ៍តែមួយ — វាគឺជាការរួមបញ្ចូលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយច្រើនចូលគ្នា។ |
| Virtualization of Culture | ការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ និងសកម្មភាពវប្បធម៌ពីពិភពរូបវន្តទៅកាន់ពិភពឌីជីថល ឬប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ ក្នុងសង្គមព័ត៌មានទំនើប អ្នកសារព័ត៌មានជារឿយៗត្រូវធ្វើការជាមួយព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ដែលកើតឡើងនៅលើលំហនិម្មិត។ | ដូចជាការទស្សនាសារមន្ទីរអង្គរតាមរយៈប្រព័ន្ធ 3D នៅលើកុំព្យូទ័រជាជាងការដើរមើលផ្ទាល់ — វាគឺជាការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ទៅជាទម្រង់ឌីជីថល។ |
| Sociocultural Dynamics | ដំណើរការនៃការផ្លាស់ប្តូរ និងការអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់នៃសង្គម និងវប្បធម៌ដោយសារឥទ្ធិពលផ្សេងៗ។ សារព័ត៌មានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកែប្រែ និងជំរុញថាមវន្តនៃប្រព័ន្ធគុណតម្លៃសង្គមទាំងនេះ។ | ដូចជាការផ្លាស់ប្តូរស្ទីលសម្លៀកបំពាក់ និងការស្តាប់តន្ត្រីពីជំនាន់ឪពុកម្តាយមកជំនាន់កូន — វាគឺជាការវិវឌ្ឍនៃវប្បធម៌សង្គមតាមពេលវេលា។ |
| Simultaneity | បាតុភូតដែលព្រឹត្តិការណ៍ សកម្មភាព ឬទម្រង់សិល្បៈជាច្រើនកើតឡើង និងត្រូវបានបង្ហាញក្នុងពេលតែមួយ។ ក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទំនើប វាសំដៅលើការផ្តល់ព័ត៌មានភ្លាមៗ និងទូលំទូលាយតាមរយៈមាតិកាពហុព័ត៌មាន។ | ដូចជាការមើលទូរទស្សន៍ដែលមានផ្ទាំងអក្សរព័ត៌មានរត់ខាងក្រោម ខណៈពេលដែលអ្នកកំពុងស្តាប់អ្នកអានព័ត៌មាន និងមើលរូបភាពវីដេអូ — គឺការទទួលបានព័ត៌មានច្រើនទម្រង់ក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Global Cultural Communication | ការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាន គំនិត និងគុណតម្លៃវប្បធម៌ឆ្លងកាត់ព្រំដែនជាតិ ដែលត្រូវបានជំរុញដោយសកលភាវូបនីយកម្ម និងការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ | ដូចជាការដែលយុវជនកម្ពុជាអាចយល់ដឹងពីសិល្បៈ K-pop របស់កូរ៉េ ឬភាពយន្តហូលីវូដតាមរយៈអ៊ីនធឺណិត — វាគឺជាការផ្លាស់ប្តូរ និងរៀនសូត្រវប្បធម៌ជាសកល។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
