បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃរចនាប័ទ្មគ្រប់គ្រងរបស់នាយកសាលា និងរបៀបដែលពួកគាត់រួមបញ្ចូលរចនាប័ទ្មផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីដឹកនាំ និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រចាំថ្ងៃនៅក្នុងសាលារៀនឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រពិពណ៌នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការចែកចាយកម្រងសំណួរដោយផ្ទាល់ទៅកាន់នាយកសាលាវិទ្យាល័យ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Democratic Leadership Style រចនាប័ទ្មភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបប្រជាធិបតេយ្យ |
លើកទឹកចិត្តឱ្យមានការចូលរួមពីបុគ្គលិក ជួយឱ្យពួកគេមានភាពជាម្ចាស់ការលើការងារ និងបង្កើតបរិយាកាសធ្វើការងារជាក្រុមបានល្អ។ អនុវត្តបានល្អបំផុតនៅពេលបុគ្គលិកយល់ច្បាស់ពីការងាររបស់ខ្លួន។ | ទាមទារពេលវេលាក្នុងការប្រមូលមតិយោបល់ និងធ្វើការសម្រេចចិត្តរួមគ្នា។ មិនស័ក្តិសមសម្រាប់ស្ថានភាពបន្ទាន់ ឬជាមួយបុគ្គលិកដែលមិនទាន់មានបទពិសោធន៍។ | ទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេ (៤២,១៣ ពិន្ទុ) និងជារចនាប័ទ្មចម្បងដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយនាយកសាលាប្រមាណ ៨៧,៥% នៅក្នុងការសិក្សា។ |
| Delegative Leadership Style រចនាប័ទ្មភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបប្រគល់ភារកិច្ច |
ផ្តល់សិទ្ធិអំណាច និងទំនុកចិត្តដល់បុគ្គលិកដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង ជួយសន្សំសំចៃពេលវេលានាយកសាលាដើម្បីផ្តោតលើកិច្ចការងារផ្សេងទៀត។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពទេប្រសិនបើបុគ្គលិកខ្វះសមត្ថភាព ឬខ្វះការទទួលខុសត្រូវ ព្រោះវាអាចបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើគុណភាពការងារ។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមទីពីរ (៣៨,០១ ពិន្ទុ) និងដើរតួជារចនាប័ទ្មជំនួយ ដែលមាននាយកសាលា ៦,៣% ប្រើប្រាស់ជាចម្បង។ |
| Autocratic Leadership Style រចនាប័ទ្មភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបផ្តាច់ការ |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់នៅពេលមានបុគ្គលិកថ្មីដែលមិនទាន់យល់ពីវប្បធម៌ស្ថាប័ន ឬនៅពេលដែលត្រូវការអនុវត្តនីតិវិធីថ្មីៗយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដើម្បីធានាបាននូវដំណើរការការងារត្រឹមត្រូវ។ | កម្រិតការចូលរួមរបស់បុគ្គលិក អាចធ្វើឱ្យបុគ្គលិកបាត់បង់កម្លាំងចិត្ត និងអារម្មណ៍នៃការធ្វើការងារជាក្រុម។ | ទទួលបានពិន្ទុទាបជាងគេ (៣២,៣២ ពិន្ទុ) និងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាចម្បងដោយនាយកសាលាត្រឹមតែ ៦,៣% ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែនៅតែជារចនាប័ទ្មជំនួយដែលមិនអាចខ្វះបាន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដោយសារតែនេះជាការស្រាវជ្រាវបែបពិពណ៌នាផ្នែកគ្រប់គ្រងអប់រំ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញទេ ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យមានឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ត្រឹមត្រូវ និងកម្មវិធីស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ Kragujevac នៃប្រទេសស៊ែប៊ី ដោយប្រើប្រាស់សំណាកតូចមួយ គឺនាយកសាលាវិទ្យាល័យត្រឹមតែ ១៦ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលនេះបង្ហាញពីដែនកំណត់យ៉ាងខ្លាំងលើការធ្វើទូទៅកម្ម (Generalization)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះប្រហែលជាមិនឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងស្រុងពីបរិបទវប្បធម៌ ឋានានុក្រមសង្គម និងប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជានោះទេ ហេតុនេះការធ្វើតេស្តសាកល្បងកម្រងសំណួរនេះឡើងវិញនៅក្នុងបរិបទសាលារៀនកម្ពុជាគឺជារឿងចាំបាច់។
ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាខាងវប្បធម៌ក៏ដោយ គំនិតនៃការធ្វើសមាហរណកម្មរចនាប័ទ្មភាពជាអ្នកដឹកនាំតាមស្ថានភាព គឺមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសាលារៀននៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការស្វែងយល់ពីរបៀបជ្រើសរើស និងបន្សំរចនាប័ទ្មដឹកនាំទាំងនេះ នឹងជួយសម្រួលដល់ការប្រាស្រ័យទាក់ទង ការលើកទឹកចិត្តគ្រូបង្រៀន និងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានានៅតាមសាលារៀនក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Style approach (អភិក្រមផ្អែកលើរចនាប័ទ្ម) | ទ្រឹស្តីភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលផ្តោតលើអាកប្បកិរិយាជាក់ស្តែងរបស់អ្នកដឹកនាំ (អ្វីដែលពួកគេធ្វើ និងរបៀបដែលពួកគេប្រព្រឹត្ត) ជាជាងផ្តោតលើចរិតលក្ខណៈពីកំណើតរបស់ពួកគេ ដើម្បីពន្យល់ពីរបៀបដែលពួកគេជះឥទ្ធិពលដល់អ្នកក្រោមបង្គាប់។ | ដូចជាការវាយតម្លៃចុងភៅម្នាក់ដោយមើលលើរបៀបដែលគាត់ចម្អិនម្ហូបជាក់ស្តែង ជាជាងមើលលើមុខមាត់ ឬទេពកោសល្យពីកំណើតរបស់គាត់។ |
| Autocratic style (រចនាប័ទ្មភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបផ្តាច់ការ) | ទម្រង់នៃការដឹកនាំដែលអ្នកគ្រប់គ្រងក្តោបក្តាប់អំណាចសម្រេចចិត្តតែម្នាក់ឯង កំណត់វិធីសាស្ត្រធ្វើការងារយ៉ាងតឹងរ៉ឹង និងមិនសូវផ្តល់ឱកាសឱ្យបុគ្គលិកចូលរួមបញ្ចេញមតិ ឬធ្វើការសម្រេចចិត្តឡើយ។ | ដូចជាមេបញ្ជាការយោធាដែលបញ្ជាឱ្យកូនចៅធ្វើតាមបទបញ្ជាដោយមិនមានការតវ៉ា ឬសួរដេញដោល។ |
| Democratic style (រចនាប័ទ្មភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបប្រជាធិបតេយ្យ) | ទម្រង់នៃការដឹកនាំដែលលើកទឹកចិត្តឱ្យបុគ្គលិកចូលរួមក្នុងការសម្រេចចិត្ត ពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរមតិយោបល់ និងធ្វើការងារជាក្រុម ទោះបីជាអ្នកដឹកនាំនៅតែជាអ្នករក្សាសិទ្ធិសម្រេចចិត្តចុងក្រោយក៏ដោយ។ | ដូចជាការប្រជុំគ្រួសារមួយដែលឪពុកម្តាយសួរយោបល់កូនៗជាមុនសិន មុននឹងសម្រេចចិត្តថានឹងទៅដើរលេងនៅកន្លែងណា។ |
| Delegating style / Laissez-faire (រចនាប័ទ្មភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបប្រគល់ភារកិច្ច) | ទម្រង់នៃការដឹកនាំដែលអ្នកគ្រប់គ្រងផ្តល់សេរីភាព និងអំណាចសម្រេចចិត្តស្ទើរតែទាំងស្រុងទៅឱ្យបុគ្គលិក ឬក្រុមការងារ ដើម្បីអនុវត្តការងារតាមវិធីសាស្រ្តរបស់ពួកគេផ្ទាល់ ដោយអ្នកដឹកនាំគ្រាន់តែតាមដានលទ្ធផល។ | ដូចជាគ្រូបង្រៀនដែលដាក់កិច្ចការស្រាវជ្រាវដល់សិស្ស ហើយបណ្តោយឱ្យសិស្សរៀបចំ និងបែងចែកការងារគ្នាដោយខ្លួនឯងរហូតដល់ចប់។ |
| Organizational culture (វប្បធម៌ស្ថាប័ន) | សំណុំនៃគុណតម្លៃ ជំនឿ របៀបរបបធ្វើការ និងទម្លាប់ប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នា ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ប្រកាន់ខ្ជាប់ និងអនុវត្តជាទូទៅដោយបុគ្គលិកទាំងអស់នៅក្នុងអង្គភាព ឬសាលារៀនណាមួយ។ | ដូចជាច្បាប់ទម្លាប់ និងអត្តចរិតប្រចាំគ្រួសារនីមួយៗ ដែលធ្វើឱ្យគ្រួសារមួយមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីគ្រួសារមួយទៀត។ |
| Task-oriented behavior (អាកប្បកិរិយាផ្តោតលើភារកិច្ច) | សកម្មភាពរបស់អ្នកដឹកនាំដែលសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធការងារ ការកំណត់គោលដៅ ការបែងចែកតួនាទី និងការធានាថាការងារត្រូវបញ្ចប់តាមការកំណត់។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកកីឡាដែលខ្វល់តែពីរឿងហ្វឹកហាត់កូនក្រុមយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដើម្បីឱ្យតែបានឈ្នះការប្រកួត ដោយមិនសូវខ្វល់ពីរឿងផ្សេង។ |
| Relationship-oriented behavior (អាកប្បកិរិយាផ្តោតលើទំនាក់ទំនង) | សកម្មភាពរបស់អ្នកដឹកនាំដែលផ្តោតលើការកសាងទំនុកចិត្ត ការយកចិត្តទុកដាក់លើសុខុមាលភាពបុគ្គលិក និងការជំរុញទំនាក់ទំនងល្អនៅក្នុងក្រុមការងារ ដើម្បីបង្កើនកម្លាំងចិត្ត។ | ដូចជាឪពុកម្តាយដែលចំណាយពេលស្តាប់បញ្ហារបស់កូនៗ និងលើកទឹកចិត្តពួកគេនៅពេលពួកគេមានអារម្មណ៍មិនល្អ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
