បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការគ្រប់គ្រងសាលារៀនសីលធម៌ដែលខ្វះនិរន្តរភាព ដោយមានគោលបំណងស្វែងរកសមាសភាគ និងសូចនាករ ដើម្បីអភិវឌ្ឍគំរូនៃការគ្រប់គ្រងសាលារៀនសីលធម៌ប្រកបដោយចីរភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តស្រាវជ្រាវបែបចម្រុះ (Mixed Methods Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានចំនួន ២៥៤ នាក់ មកពីសាលារៀនសីលធម៌កម្រិតផ្កាយ៤ ចំនួន ១២៧ សាលា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Confirmatory Factor Analysis (CFA) ការវិភាគកត្តាបញ្ជាក់ |
អាចផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពត្រឹមត្រូវនៃគំរូទ្រឹស្តីជាមួយនឹងទិន្នន័យជាក់ស្តែងតាមរយៈវិធីសាស្ត្រស្ថិតិប្រកបដោយភាពច្បាស់លាស់។ | ទាមទារទំហំសំណាកធំគ្រប់គ្រាន់ (២៥៤ នាក់) និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិស្មុគស្មាញដែលទាមទារជំនាញខ្ពស់។ | បញ្ជាក់ថាគំរូមានភាពសอดคล้องជាមួយទិន្នន័យជាក់ស្តែង (Process & Participation មានតម្លៃ L=0.88 កម្រិតខ្ពស់ជាងគេ)។ |
| Focus Group Discussion (FGD) ការពិភាក្សាក្រុមដោយអ្នកជំនាញ |
ទទួលបានមតិយោបល់ស៊ីជម្រៅពីអ្នកជំនាញដើម្បីកែលម្អសូចនាករ និងធានាបាននូវការវាយតម្លៃដែលមានលក្ខណៈប្រាកដនិយម។ | ត្រូវការពេលវេលាច្រើនក្នុងការប្រមូលផ្តុំអ្នកជំនាញ និងអាចមានភាពលំអៀងដោយសារគំនិតរបស់អ្នកមានឥទ្ធិពលក្នុងក្រុម។ | ជួយសម្របសម្រួល និងកាត់បន្ថយសូចនាករពី ១១៣ មកត្រឹម ១០៤ សូចនាករ ក្នុង ៩ សមាសភាគ ដើម្បីភាពងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការស្រាវជ្រាវ និងការកសាងគំរូនេះទាមទារធនធានមនុស្ស ពេលវេលា និងកម្មវិធីវិភាគទិន្នន័យកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសថៃ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសាលាបឋមសិក្សាចំនួន ១២៧ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គណៈកម្មការអប់រំមូលដ្ឋាន (OBEC)។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងខ្លាំងពីបរិបទវប្បធម៌ និងព្រះពុទ្ធសាសនានៃសង្គមថៃ (រួមទាំងទស្សនវិជ្ជារបស់ព្រះមហាក្សត្រថៃ)។ នេះជារឿងសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះទោះបីជាប្រទេសយើងមានព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនាទីពឹងដូចគ្នាក៏ដោយ ក៏រចនាសម្ព័ន្ធអប់រំ និងគោលនយោបាយជាក់ស្តែងមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលមុននឹងយកមកអនុវត្ត។
គំរូនៃការគ្រប់គ្រងនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកកែច្នៃអនុវត្តបាននៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំនៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងសីលធម៌សិស្សានុសិស្សឱ្យមាននិរន្តរភាព។
ជារួម ការអនុវត្តគំរូនេះទាមទារឱ្យមានការប្តេជ្ញាចិត្តពីថ្នាក់ដឹកនាំសាលា និងការសម្របតាមបរិបទវប្បធម៌ព្រមទាំងធនធានជាក់ស្តែងរបស់សាលារៀននីមួយៗនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Confirmatory Factor Analysis (CFA) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ថាតើទិន្នន័យជាក់ស្តែង (Empirical Data) ពិតជាមានភាពសอดคล้อง និងស្របគ្នាទៅនឹងគំរូទ្រឹស្តី (Theoretical Model) ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្កើតឡើងដែរឬទេ ដោយវាជួយគណនារកទម្ងន់នៃកត្តានីមួយៗ។ | ដូចជាការយកប្លង់ផ្ទះដែលបានគូររួចដោយវិស្វករ (ទ្រឹស្តី) ទៅផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយផ្ទះដែលបានសាងសង់រួចរាល់ (ទិន្នន័យជាក់ស្តែង) ថាតើវាពិតជាសាងសង់ត្រឹមត្រូវតាមប្លង់ឬអត់។ |
| Invitational Theory | ជាទ្រឹស្តីដែលផ្តោតលើការបង្កើតបរិយាកាសស្ថាប័នប្រកបដោយការស្វាគមន៍និងលើកទឹកចិត្ត ដោយពឹងផ្អែកលើសមាសភាគ ៥ គឺ គោលនយោបាយ (Policy) ដំណើរការ (Process) កម្មវិធី (Program) ទីកន្លែង (Place) និងបុគ្គល (People) ដើម្បីទាញយកសក្តានុពលអតិបរមារបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ | ដូចជាការរៀបចំពិធីជប់លៀងមួយដោយមានកន្លែងស្អាត ម្ហូបឆ្ងាញ់ និងការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅ ដើម្បីឱ្យភ្ញៀវគ្រប់គ្នាសប្បាយចិត្តនិងបញ្ចេញសមត្ថភាពរាំលេងយ៉ាងពេញទំហឹង។ |
| Learning Organization | ជាទម្រង់ស្ថាប័នដែលជំរុញឱ្យសមាជិកទាំងអស់រៀនសូត្រជាប្រចាំ ចែករំលែកចំណេះដឹងគ្នាទៅវិញទៅមក (Knowledge Sharing) និងចេះកែប្រែខ្លួនដើម្បីសម្របទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរ និងដោះស្រាយបញ្ហាថ្មីៗប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាក្រុមបាល់ទាត់មួយដែលកីឡាករម្នាក់ៗតែងតែរៀនក្បាច់ថ្មីៗពីគ្នា និងរួមគ្នាវិភាគរាល់កំហុសក្រោយពេលប្រកួត ដើម្បីលេងកាន់តែល្អនៅការប្រកួតលើកក្រោយៗ។ |
| Mixed Methods Research | ការរចនាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់រួមបញ្ចូលគ្នានូវការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ (លេខ ទិន្នន័យស្ថិតិ) និងបែបគុណភាព (ការសម្ភាសន៍ ការសង្កេត) ក្នុងគម្រោងតែមួយ ដើម្បីទទួលបានទិន្នន័យដែលស៊ីជម្រៅ ត្រឹមត្រូវ និងទូលំទូលាយ។ | ដូចជាការពិនិត្យសុខភាពដែលគ្រូពេទ្យប្រើទាំងម៉ាស៊ីនវាស់ឈាម (ដើម្បីបានតួលេខ) និងការសាកសួរពីអាការៈជំងឺ (ដើម្បីយល់ពីអារម្មណ៍អ្នកជំងឺ) ដើម្បីព្យាបាលឱ្យចំគោលដៅ។ |
| Education for Sustainable Development (ESD) | ការរៀបចំប្រព័ន្ធអប់រំដែលមិនត្រឹមតែផ្តល់ចំណេះដឹងសម្រាប់ការរស់នៅបច្ចុប្បន្នប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបណ្តុះស្មារតីសីលធម៌ ការចូលរួម និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ដើម្បីធានាថាការអភិវឌ្ឍនេះមិនប៉ះពាល់ដល់សង្គមនិងបរិស្ថានសម្រាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ។ | ដូចជាការបង្រៀនកសិករមិនត្រឹមតែឱ្យចេះដាំស្រូវបានផលច្រើននៅឆ្នាំនេះទេ តែត្រូវចេះថែរក្សាគុណភាពដីនិងទឹក ឱ្យនៅល្អសម្រាប់កូនចៅធ្វើស្រែនៅឆ្នាំក្រោយៗទៀត។ |
| Focus Group Discussion | ការប្រមូលផ្តុំអ្នកជំនាញ ឬអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់ក្នុងប្រធានបទណាមួយជាក្រុមតូច (ឧទាហរណ៍ ៧ ទៅ ១០ នាក់) ដើម្បីពិភាក្សា វែកញែក និងផ្តល់យោបល់ស៊ីជម្រៅ ក្នុងគោលបំណងវាយតម្លៃ និងកែលម្អគំរូ ឬសូចនាករណាមួយឱ្យកាន់តែសុក្រឹតមុននឹងយកទៅអនុវត្ត។ | ដូចជាការហៅចុងភៅចំណានៗ ៥ នាក់មកអង្គុយជុំគ្នាភ្លក់មុខម្ហូបមួយមុខ ហើយជជែកគ្នាប្រាប់ពីរបៀបថែមថយគ្រឿងផ្សំដើម្បីឱ្យម្ហូបនោះកាន់តែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ឥតខ្ចោះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
