បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស៊ើបអង្កេតលើការចូលរួម និងតួនាទីរបស់ព្រះវិហារ Quaker ក្នុងការគ្រប់គ្រងសាលាមធ្យមសិក្សាសាធារណៈដែលខ្លួនជាអ្នកឧបត្ថម្ភនៅក្នុងស្រុក Bungoma East ប្រទេសកេនយ៉ា ដែលសាធារណជនមានការសង្ស័យចំពោះប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់ការរចនាការស្ទង់មតិបែបពណ៌នា (Descriptive survey design) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីភាគីពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗនៅក្នុងវិស័យអប់រំ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Quantitative Survey (Closed-ended Questionnaires) ការស្ទង់មតិបែបបរិមាណ (កម្រងសំណួរបិទ) |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកអ្នកចូលរួមច្រើន (នាយកសាលា គ្រូបង្រៀន) និងអាចវិភាគជាភាគរយបានលឿននិងច្បាស់លាស់។ | មិនអាចស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅពីមូលហេតុឫសគល់នៃបញ្ហា ឬជម្លោះផ្ទៃក្នុងរវាងសាលានិងព្រះវិហារបានទេ។ | បានបង្ហាញជាតួលេខច្បាស់លាស់ថា ៩១% នៃនាយកសាលាយល់ថាព្រះវិហារមិនមានឥទ្ធិពលលើការតែងតាំងនាយកសាលាទេ ហើយ ៨២% នៃនាយកសាលាអះអាងពីបញ្ហាកង្វះខាតហិរញ្ញវត្ថុ។ |
| Qualitative Interviews & Open-ended Questionnaires ការសម្ភាសន៍បែបគុណភាព និងកម្រងសំណួរបើក |
ផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិត ស៊ីជម្រៅ និងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវទាញយកប្រធានបទ (Themes) ទាក់ទងនឹងបញ្ហាស្មុគស្មាញដូចជាឥទ្ធិពលនយោបាយ និងជម្លោះផលប្រយោជន៍។ | ចំណាយពេលវេលាច្រើនក្នុងការចម្លងអត្ថបទសម្ភាសន៍ (Transcription) ការសរសេរកូដ និងការវិភាគទិន្នន័យ។ | បានរកឃើញបញ្ហាស៊ីជម្រៅដូចជា ការជ្រៀតជ្រែកដើម្បីផលប្រយោជន៍បុគ្គល ជម្លោះផ្ទៃក្នុងព្រះវិហារ និងវប្បធម៌នៃការពឹងផ្អែកដែលរារាំងដល់ការគ្រប់គ្រងសាលា។ |
| Document Analysis ការវិភាគឯកសារ |
ជួយផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានដែលទទួលបានពីការស្ទង់មតិ និងការសម្ភាសន៍ ជាមួយនឹងកំណត់ត្រាផ្លូវការរបស់សាលា។ | ឯកសារខ្លះអាចមិនត្រូវបានកត់ត្រាពេញលេញ ឬត្រូវបានលាក់បាំងដោយអ្នកគ្រប់គ្រងដើម្បីគេចវេសពីការទទួលខុសត្រូវ។ | បានគាំទ្រការរកឃើញពាក់ព័ន្ធនឹងកំណត់ត្រាហិរញ្ញវត្ថុ និងគោលការណ៍ណែនាំស្តីពីការជ្រើសរើសបុគ្គលិករបស់គណៈកម្មការសេវាគ្រូបង្រៀន (TSC)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីទំហំថវិកាដែលបានចំណាយនោះទេ ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារការវិនិយោគពេលវេលា និងកម្លាំងមនុស្សច្រើនក្នុងការចុះប្រមូលទិន្នន័យពីមនុស្សជាង ១៦០នាក់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខនៅក្នុងស្រុក Bungoma East ប្រទេសកេនយ៉ា ដោយផ្តោតតែលើសាលារៀនដែលឧបត្ថម្ភដោយព្រះវិហារ Quaker ប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យទិន្នន័យមានភាពលំអៀងទៅនឹងបរិបទសាសនា និងវប្បធម៌នៅតំបន់នោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាបរិបទសាសនាខុសគ្នា (ភាគច្រើនជាព្រះពុទ្ធសាសនា) ក៏ដោយ ក៏គំរូនៃបញ្ហានេះនៅតែមានសារៈសំខាន់ ព្រោះកម្ពុជាក៏មានសាលារៀនជាច្រើនដែលទទួលបានការឧបត្ថម្ភពីអង្គការសាសនា និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល (NGOs) ផងដែរ។
លទ្ធផល និងវិធីសាស្ត្រនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងអ្នកស្រាវជ្រាវអប់រំនៅកម្ពុជា ក្នុងការវាយតម្លៃតួនាទីរបស់អ្នកឧបត្ថម្ភក្រៅរដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងសាលារដ្ឋ។
សរុបមក ការសិក្សានេះផ្តល់ជាក្របខ័ណ្ឌដ៏រឹងមាំមួយសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជា ក្នុងការស៊ើបអង្កេតពីទំនាក់ទំនងដ៏ស្មុគស្មាញរវាងអ្នកឧបត្ថម្ភសាលារៀន និងរដ្ឋបាលសាលា ដើម្បីលើកកម្ពស់អភិបាលកិច្ចល្អក្នុងវិស័យអប់រំ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Descriptive survey design (ការរចនាការស្ទង់មតិបែបពណ៌នា) | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលប្រមូលទិន្នន័យដើម្បីពណ៌នាអំពីស្ថានភាព ឬបាតុភូតណាមួយដែលកំពុងកើតមានឡើងជាក់ស្តែង ដោយមិនមានការកែប្រែ ឬគ្រប់គ្រងអថេរ (variables) ឡើយ។ | ដូចជាការថតរូបមួយសន្លឹកដើម្បីបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពជាក់ស្តែងនៃទីកន្លែងណាមួយនៅពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយមិនបានរៀបចំវត្ថុក្នុងរូបនោះទេ។ |
| Saturated sampling technique (បច្ចេកទេសជ្រើសរើសសំណាកបែបតិត្ថិភាព ឬយកទាំងអស់) | ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកដែលអ្នកស្រាវជ្រាវយកសមាជិកទាំងអស់នៃចំនួនប្រជាជនគោលដៅ (population) មកធ្វើជាសំណាក (sample) តែម្តង ដោយសារតែចំនួនប្រជាជននោះមានទំហំតូច ឬតិចតួចពេក។ | ដូចជាអ្នកមានសិស្សតែ ៥ នាក់ក្នុងថ្នាក់ ហើយអ្នកហៅពួកគេទាំង ៥ នាក់មកសួរទាំងអស់គ្នាតែម្តង ជាជាងចាប់ឆ្នោតរើសយកតែ ២ នាក់។ |
| Pastoral programs (កម្មវិធីអប់រំសាសនា និងសីលធម៌) | ជាសកម្មភាព ឬកម្មវិធីដែលរៀបចំឡើងដោយទីភ្នាក់ងារសាសនា ឬសាលារៀនដើម្បីផ្តល់ការអប់រំផ្នែកស្មារតី សីលធម៌ ការប្រឹក្សាយោបល់ និងការពង្រឹងផ្លូវចិត្តដល់សិស្ស និងគ្រូបង្រៀន។ | ដូចជាការនិមន្តព្រះសង្ឃមកទេសនា និងអប់រំផ្លូវចិត្តដល់សិស្សានុសិស្សនៅតាមសាលារៀន ដើម្បីឱ្យពួកគេមានសីលធម៌ល្អ។ |
| Dependency Culture (វប្បធម៌នៃការពឹងផ្អែក) | ជាផ្នត់គំនិត ឬស្ថានភាពដែលបុគ្គល ឬស្ថាប័នណាមួយពឹងផ្អែកទាំងស្រុងទៅលើជំនួយពីអ្នកដទៃ (ដូចជាជំនួយបរទេស ឬអ្នកឧបត្ថម្ភ) ដោយមិនមានគំនិតផ្តួចផ្តើមរកចំណូលដោយខ្លួនឯងដើម្បីធានាការរស់រានមានជីវិតយូរអង្វែង។ | ដូចជាកូនដែលធំពេញវ័យហើយ តែនៅតែរង់ចាំលុយពីឪពុកម្តាយជារៀងរាល់ខែ ដោយមិនព្រមចេញទៅរកការងារធ្វើដើម្បីចិញ្ចឹមខ្លួនឯង។ |
| Bursary scheme (កម្មវិធីអាហារូបករណ៍ ឬមូលនិធិគាំទ្រការសិក្សា) | ជាជំនួយហិរញ្ញវត្ថុដែលផ្តល់ដោយអង្គការ ស្ថាប័ន ឬរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីជួយបង់ថ្លៃសិក្សាដល់សិស្សដែលមានជីវភាពខ្វះខាត ប៉ុន្តែមានសមត្ថភាព ឬលក្ខណៈសម្បត្តិស្របតាមលក្ខខណ្ឌ។ | ដូចជាការផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភប្រចាំខែដល់សិស្សក្រីក្រ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចទិញសៀវភៅ និងបន្តការរៀនសូត្របានដោយមិនបោះបង់ការសិក្សា។ |
| Board of Governors (ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសាលា) | ជាគណៈកម្មការផ្លូវការមួយដែលត្រូវបានតែងតាំងដើម្បីត្រួតពិនិត្យ គ្រប់គ្រង និងធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តសំខាន់ៗពាក់ព័ន្ធនឹងរដ្ឋបាល ហិរញ្ញវត្ថុ និងគោលនយោបាយរបស់សាលារៀន។ | ដូចជាគណៈកម្មការនាយកនៃក្រុមហ៊ុនមួយដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការមើលការខុសត្រូវជារួម ដើម្បីធានាថាក្រុមហ៊ុនដើរលើផ្លូវត្រូវ។ |
| Non-interference principle (គោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែក) | ជាគោលជំហរ ឬគោលការណ៍របស់ស្ថាប័នណាមួយ (ដូចជាព្រះវិហារក្នុងការសិក្សានេះ) ដែលមិនលូកដៃ ឬមិនបញ្ជាផ្ទាល់ទៅលើកិច្ចការងាររដ្ឋបាលប្រចាំថ្ងៃរបស់ស្ថាប័នមួយទៀត។ | ដូចជាម្ចាស់ផ្ទះជួលដែលទុកសិទ្ធិឱ្យអ្នកជួលរៀបចំតុបតែងក្នុងផ្ទះតាមចិត្ត ដោយមិនចូលទៅរញ៉េរញ៉ៃ ឬបញ្ជាប្រាប់គេរាល់ថ្ងៃ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
