បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការលើកកម្ពស់ជំនាញដំណើរការវិទ្យាសាស្ត្រ និងលទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្សថ្នាក់បឋមសិក្សា (ថ្នាក់ទី៤) តាមរយៈការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របង្រៀនបែបស៊ើបអង្កេតដើម្បីជំរុញការយល់ដឹងលើប្រធានបទថាមពលពន្លឺ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណដោយផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍកញ្ចប់សកម្មភាពសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រផ្អែកលើវដ្តនៃការស៊ើបអង្កេត (5Es Inquiry Cycles) និងការធ្វើតេស្តមុននិងក្រោយការសិក្សា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pre-Intervention (Traditional Learning) ការរៀនតាមបែបប្រពៃណី (មុនពេលអនុវត្តកញ្ចប់ 5Es) |
ងាយស្រួលសម្រាប់គ្រូក្នុងការរៀបចំមេរៀន និងចំណាយពេលវេលាតិចក្នុងការរៀបចំសម្ភារៈបង្រៀនផ្សេងៗ។ | សិស្សរៀនតាមបែបអកម្ម (Passive Learning) មិនមានឱកាសបញ្ចេញមតិ និងខ្វះការអភិវឌ្ឍជំនាញដំណើរការវិទ្យាសាស្ត្រជាក់ស្តែង។ | ពិន្ទុតេស្ត និងជំនាញដំណើរការវិទ្យាសាស្ត្ររបស់សិស្សស្ថិតក្នុងកម្រិតទាប មុនពេលមានការអន្តរាគមន៍។ |
| 5Es Inquiry Cycles Learning Package កញ្ចប់សកម្មភាពសិក្សាផ្អែកលើវដ្តស៊ើបអង្កេត 5Es |
ជំរុញឱ្យសិស្សចូលរួមសកម្មភាពរៀនសូត្រដោយផ្ទាល់ ជួយលើកកម្ពស់ជំនាញគិតស៊ីជម្រៅ និងការស្វែងយល់ពីវិទ្យាសាស្ត្រដោយខ្លួនឯង។ | ទាមទារឱ្យគ្រូបង្រៀនចំណាយពេលវេលាច្រើនក្នុងការរៀបចំកញ្ចប់សកម្មភាព ផែនការបង្រៀន និងតម្រូវឱ្យមានការយល់ដឹងច្បាស់ពីវិធីសាស្ត្រស៊ើបអង្កេត។ | ប្រសិទ្ធភាពកញ្ចប់សិក្សាសម្រេចបាន ៨៩.៨៦/៨៦.១០ ហើយលទ្ធផលសិក្សានិងជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រកើនឡើងយ៉ាងមានអត្ថន័យក្នុងកម្រិត .០៥។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារការរៀបចំសម្ភារៈឧបទេស ផែនការបង្រៀនយ៉ាងល្អិតល្អន់ និងពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរៀបចំសកម្មភាពថ្នាក់រៀន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងទៅលើសិស្សថ្នាក់ទី៤ តែចំនួន ៣១ នាក់ប៉ុណ្ណោះ នៅសាលាបឋមសិក្សាមួយក្នុងទីក្រុងនៃខេត្តនគរភ្នំ ប្រទេសថៃ។ ទោះបីជាបរិបទវប្បធម៌មានភាពស្រដៀងគ្នានឹងកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាលារៀន ចំនួនសិស្សក្នុងថ្នាក់ និងកម្រិតយល់ដឹងមូលដ្ឋានអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលមុនពេលយកមកអនុវត្តនៅតាមបណ្តាខេត្តនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រ 5Es នេះមានភាពស័ក្តិសម និងមានសារៈសំខាន់បំផុតសម្រាប់ប្រព័ន្ធអប់រំបឋមសិក្សានៅកម្ពុជា ដើម្បីបំបាត់ការរៀនបែបសូត្រចាំមាត់។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរមកប្រើប្រាស់កញ្ចប់សិក្សាផ្អែកលើ 5Es នឹងជួយកសាងធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជាឱ្យមានជំនាញត្រិះរិះពិចារណា និងដោះស្រាយបញ្ហាតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្របានយ៉ាងល្អប្រសើរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Inquiry Cycles (5Es) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលជំរុញឱ្យសិស្សស្វែងរកចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯង និងកសាងការយល់ដឹងជាដំណាក់កាលៗ តាមរយៈជំហានទាំង៥៖ ការទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ (Engage) ការរុករក (Explore) ការពន្យល់ (Explain) ការពង្រីកចំណេះដឹង (Elaborate) និងការវាយតម្លៃ (Evaluate)។ | ដូចជាការដើរតួជាអ្នកស៊ើបអង្កេតដែលត្រូវស្វែងរកតម្រុយ វិភាគ និងទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានដោយខ្លួនឯង ជាជាងរង់ចាំស្តាប់ចម្លើយពីអ្នកដទៃ។ |
| Science process skills | គឺជាសមត្ថភាព និងវិធីសាស្ត្រជាក់ស្តែងដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ (ឬសិស្ស) ប្រើប្រាស់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា និងស្វែងយល់ពីធម្មជាតិ ដូចជាការសង្កេត ការវាស់វែង ការចាត់ថ្នាក់ ការទស្សន៍ទាយ និងការធ្វើពិសោធន៍ជាដើម។ | ប្រៀបដូចជាប្រអប់ឧបករណ៍ (Tools) របស់ជាងឈើ ដែលសិស្សប្រើវាដើម្បី "សាងសង់" ចំណេះដឹងវិទ្យាសាស្ត្រថ្មីៗដោយខ្លួនឯង។ |
| Scientific Learning Activity Package | ជាបណ្តុំនៃឯកសារ សម្ភារៈឧបទេស និងសេចក្តីណែនាំដែលរៀបចំឡើងជាប្រព័ន្ធ ដើម្បីណែនាំសិស្សឱ្យអនុវត្តសកម្មភាពរៀនសូត្រជាជំហានៗ រហូតដល់សម្រេចបាននូវគោលបំណងមេរៀន។ | ដូចជាប្រអប់កាដូអប់រំដែលមានភ្ជាប់មកជាមួយនូវសម្ភារៈ និងសៀវភៅណែនាំលម្អិត ដែលប្រាប់ពីរបៀបលេងឬតម្លើងឧបករណ៍អ្វីមួយ។ |
| t-test (Dependent Samples) | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃពិន្ទុពីរប្រភេទ ដែលទទួលបានពីក្រុមសិស្សតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ពិន្ទុមុនពេលរៀន និងក្រោយពេលរៀន) ដើម្បីបញ្ជាក់ថាការកើនឡើងនៃពិន្ទុនោះពិតជាបណ្តាលមកពីការបង្រៀន ពុំមែនជារឿងចៃដន្យ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់មនុស្សម្នាក់មុនពេលនិងក្រោយពេលហាត់ប្រាណ រួចគណនាមើលថាតើការស្រកទម្ងន់នោះពិតជាបានមកពីការហាត់ប្រាណមែនឬអត់។ |
| Efficiency criterion (75/75) | ជារង្វាស់គណិតវិទ្យាសម្រាប់វាយតម្លៃគុណភាពនៃកញ្ចប់មេរៀន (E1/E2) ដោយលេខទីមួយ (៧៥) តំណាងឱ្យភាគរយពិន្ទុមធ្យមដែលសិស្សធ្វើបានកំឡុងពេលអនុវត្តសកម្មភាពរៀន ហើយលេខទីពីរ (៧៥) តំណាងឱ្យភាគរយពិន្ទុមធ្យមពេលប្រឡងបញ្ចប់។ | ដូចជាការកំណត់គោលដៅស្តង់ដារថា សិស្សត្រូវធ្វើកិច្ចការផ្ទះត្រូវ ៧៥% និងប្រឡងបញ្ចប់វគ្គក៏ត្រូវបាន ៧៥% ដើម្បីបញ្ជាក់ថាសៀវភៅមេរៀននោះពិតជាមានគុណភាពល្អមែន។ |
| Standard deviation | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃភាពខុសគ្នា ឬគម្លាតនៃពិន្ទុរបស់សិស្សម្នាក់ៗធៀបទៅនឹងពិន្ទុមធ្យមភាគប្រចាំថ្នាក់ ដើម្បីដឹងថាពិន្ទុទាំងនោះប្រមូលផ្តុំគ្នា ឬនៅរាយប៉ាយឆ្ងាយពីគ្នា។ | ប្រសិនបើពិន្ទុប្រឡងសិស្សក្នុងថ្នាក់ភាគច្រើនបានប្រហែលៗគ្នា (ឧ. ៧០ ដល់ ៨០) នោះគម្លាតស្តង់ដារមានទំហំតូច ដែលបង្ហាញថាសមត្ថភាពសិស្សប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ |
| Significant level of .05 | គឺជាកម្រិតនៃភាពជឿជាក់ក្នុងគណិតវិទ្យាស្ថិតិ ដែលបញ្ជាក់ថាមានឱកាសត្រឹមតែ ៥% ប៉ុណ្ណោះដែលលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវ (ឧទាហរណ៍ការកើនឡើងពិន្ទុសិស្ស) កើតឡើងដោយចៃដន្យ ដែលនេះមានន័យថាលទ្ធផលនោះមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់រហូតដល់ ៩៥%។ | ដូចជាការអះអាងថា ថ្នាំនេះពិតជាអាចព្យាបាលជំងឺបានជាសះស្បើយមែន ដោយមានភាគរយខុសឆ្គងត្រឹមតែ ៥ ក្នុងចំណោម ១០០ ករណីប៉ុណ្ណោះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
