បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការកើនឡើងនូវអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យ និងការខ្វះវិន័យរបស់សិស្សនៅក្នុងសាលារៀនប្រទេសបុតស្វាណា (Botswana) ដែលបណ្តាលមកពីការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងវប្បធម៌ប្រពៃណី និងបទប្បញ្ញត្តិវិន័យរបស់សាលា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រសម្ភាសន៍បែបបាតុភូតវិទ្យាដើម្បីស្វែងយល់ពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់គ្រូបង្រៀនពាក់ព័ន្ធនឹងបទប្បញ្ញត្តិវិន័យសាលារៀន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Modern School Discipline Regulations (Government Policy) បទប្បញ្ញត្តិវិន័យសាលារៀនសម័យទំនើប (គោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាល) |
ការពារសិទ្ធិសិស្ស និងទប់ស្កាត់ការរំលោភបំពានលើរាងកាយ ព្រមទាំងមានដំណើរការច្បាស់លាស់តាមឋានានុក្រម (ឧទាហរណ៍ នាយកសាលាទៅរដ្ឋលេខាធិការ)។ | ធ្វើឱ្យគ្រូបង្រៀនបាត់បង់អំណាច ដំណើរការរដ្ឋបាលមានភាពយឺតយ៉ាវ និងធ្វើឱ្យសិស្សបានចិត្តមិនខ្លាចរអែង ព្រោះដឹងថាគ្រូគ្មានសិទ្ធិដាក់វិន័យដោយផ្ទាល់។ | បណ្តាលឱ្យមានការកើនឡើងនូវការប្រព្រឹត្តខុសរបស់សិស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងធ្វើឱ្យគ្រូមានអារម្មណ៍អស់សង្ឃឹម ឬភ័យខ្លាចចំពោះសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ |
| Traditional/Cultural Disciplinary Strategies (Corporate-ness) យុទ្ធសាស្ត្រដាក់វិន័យតាមបែបប្រពៃណី ឬវប្បធម៌សហគមន៍ |
មានការចូលរួមពីសហគមន៍ទាំងមូល (មនុស្សធំគ្រប់រូបមានសិទ្ធិអប់រំកុមារ) ការកែតម្រូវមានភាពរហ័ស និងជំរុញការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នាក្នុងការអប់រំ។ | អាចផ្ទុយនឹងក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ទំនើប និងសិទ្ធិកុមារ ហើយអាចមានហានិភ័យនៃការរំលោភបំពានដោយអចេតនាប្រសិនបើគ្មានការកំណត់ព្រំដែនច្បាស់លាស់។ | ជំរុញឱ្យមានការគោរពវិន័យ និងអាកប្បកិរិយាល្អតាំងពីវ័យកុមារ តាមរយៈការរួបរួមគ្នារបស់សហគមន៍ ដែលស្របតាមពាក្យស្លោក "Botho"។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះជាប្រភេទស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ (Qualitative Research) ដែលមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលា និងជំនាញស៊ីជម្រៅក្នុងការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យពីបទសម្ភាសន៍។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសបុតស្វាណា ដោយផ្តោតលើគ្រូបង្រៀននៅសាលាបឋម និងមធ្យមសិក្សាចំនួន ២០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលចំនួនសំណាកនេះតូចអាចមានកម្រិតក្នុងការតំណាងឱ្យប្រព័ន្ធអប់រំទាំងមូល។ ទោះយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏កំពុងឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរពីការអប់រំបែបប្រពៃណី (គ្រូជាឪពុកម្តាយទីពីរ) មកជាការអនុវត្តវិន័យសាលារៀនបែបទំនើប ដែលជារឿយៗបង្កើតឱ្យមានការប៉ះទង្គិចវប្បធម៌ស្រដៀងគ្នានេះ។
ការរកឃើញពីការសិក្សានេះមានតម្លៃយ៉ាងធំធេងក្នុងការជួយកែលម្អគោលនយោបាយអប់រំ និងវិធីសាស្ត្រគ្រប់គ្រងវិន័យសិស្សនៅកម្ពុជា។
ការដាក់បញ្ចូលគុណតម្លៃវប្បធម៌ទៅក្នុងបទប្បញ្ញត្តិសាលារៀន នឹងជួយលើកកម្ពស់សីលធម៌សិស្ស កាត់បន្ថយសម្ពាធលើគ្រូ និងបង្កើតបរិយាកាសសិក្សាប្រកបដោយសុវត្ថិភាពឡើងវិញ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Phenomenological interviewing (ការសម្ភាសន៍បែបបាតុភូតវិទ្យា) | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវគុណវិស័យដែលអ្នកស្រាវជ្រាវធ្វើការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ ដោយបើកចំហរ ដើម្បីស្វែងយល់ពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ និងអត្ថន័យដែលបុគ្គលម្នាក់ៗផ្តល់ឱ្យចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ ឬស្ថានភាពណាមួយក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការស្តាប់មិត្តភក្តិរៀបរាប់ពីអារម្មណ៍ពិត និងរឿងរ៉ាវលម្អិតដែលពួកគេបានជួបប្រទះផ្ទាល់ ដើម្បីយល់ពីទស្សនៈរបស់ពួកគេ ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែសួរថា 'តើអ្នកចូលចិត្តឬអត់?'។ |
| Cultural conflict (ការប៉ះទង្គិចវប្បធម៌) | គឺជាស្ថានភាពដែលកើតឡើងនៅពេលដែលតម្លៃ ជំនឿ ឬការអនុវត្តនៃវប្បធម៌មួយ (ឧទាហរណ៍ ការអប់រំកូនរួមគ្នាក្នុងសហគមន៍) ផ្ទុយគ្នាស្រឡះជាមួយនឹងច្បាប់ បទប្បញ្ញត្តិ ឬការអនុវត្តរបស់ស្ថាប័នមួយទៀត (ដូចជាបទប្បញ្ញត្តិសាលារៀនដែលចម្លងពីលោកខាងលិច)។ | ដូចជាកីឡាករដែលធ្លាប់តែលេងកីឡាតាមច្បាប់ភូមិ តែត្រូវមកប្រកួតក្នុងកម្មវិធីអន្តរជាតិដែលមានច្បាប់តឹងរ៉ឹង ធ្វើឱ្យគាត់មានអារម្មណ៍ថាពិបាកសម្របខ្លួន និងប្រព្រឹត្តខុសដោយអចេតនា។ |
| In loco parentis (ក្នុងនាមជាមាតាបិតា) | ជាគោលការណ៍ផ្លូវច្បាប់ និងអាកប្បកិរិយាដែលគ្រូបង្រៀន ឬសាលារៀនត្រូវដើរតួជាឪពុកម្តាយទីពីរ ដើម្បីអប់រំ ថែរក្សា ការពារ និងដាក់វិន័យសិស្សនៅពេលពួកគេស្ថិតនៅក្នុងសាលារៀន ឬក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សាលា។ | ដូចជាការផ្ញើកូនឱ្យទៅនៅជាមួយអ៊ំស្រីក្នុងពេលវិស្សមកាល ដែលអ៊ំស្រីនោះមានសិទ្ធិអប់រំ និងមើលថែកូនជំនួសឪពុកម្តាយបង្កើតពេញលេញ។ |
| Zero tolerance policy (គោលនយោបាយគ្មានការលើកលែង) | ជាច្បាប់វិន័យតឹងរ៉ឹងបំផុតនៅក្នុងសាលារៀន ដែលតម្រូវឱ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរ (ដូចជាការបណ្តេញចេញ) ដោយស្វ័យប្រវត្តិភ្លាមៗចំពោះកំហុសណាមួយ ទោះបីជាតូចតាច ឬជាលើកទីមួយក៏ដោយ ដោយមិនខ្វល់ពីមូលហេតុ ឬកាលៈទេសៈឡើយ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនចាប់ល្បឿនដែលផាកពិន័យអ្នកបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិ ទោះជាលឿនជាងកំណត់ត្រឹមតែ ១គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងក៏ដោយ ដោយមិនស្តាប់ការពន្យល់ពីមូលហេតុឡើយ។ |
| Teacher disempowerment (ការបាត់បង់អំណាចរបស់គ្រូបង្រៀន) | គឺជាស្ថានភាពដែលគ្រូបង្រៀនមានអារម្មណ៍ថាគ្មានសិទ្ធិអំណាច គ្មានការគាំទ្រ ឬគ្មានឥទ្ធិពលគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការគ្រប់គ្រងថ្នាក់រៀន និងដាក់វិន័យសិស្ស ដោយសារតែរនាំងនៃច្បាប់ ឬបទប្បញ្ញត្តិដែលប្រគល់អំណាចនេះទៅឱ្យតែនាយកសាលា។ | ដូចជាអ្នកយាមទ្វារដែលត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យឃាត់ឃាំងអ្នកបំពាន ដោយអាចត្រឹមតែឈរមើល និងរាយការណ៍ទៅថ្នាក់លើប៉ុណ្ណោះ។ |
| Purposive sampling (ការជ្រើសរើសគំរូដោយមានគោលដៅ) | គឺជាបច្ចេកទេសជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយផ្អែកលើការវិនិច្ឆ័យរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ ដើម្បីជ្រើសរើសយកអ្នកដែលមានបទពិសោធន៍ ឬចំណេះដឹងជាក់លាក់ (ឧទាហរណ៍ គ្រូបង្រៀនដែលមានបទពិសោធន៍លើសពី ៨ ឆ្នាំ) ដែលអាចផ្តល់ព័ត៌មានស៊ីជម្រៅបំផុតសម្រាប់ប្រធានបទនោះ។ | ដូចជាអ្នកកាសែតដែលរើសសម្ភាសន៍តែអ្នកដែលឃើញហេតុការណ៍ផ្ទាល់ភ្នែក ដើម្បីចង់បានព័ត៌មានលម្អិតពិតប្រាកដ ជាជាងសួរមនុស្សទូទៅនៅតាមផ្លូវ។ |
| Corporal punishment (ការដាក់ទណ្ឌកម្មរាងកាយ) | គឺជាទម្រង់នៃការដាក់វិន័យដោយប្រើកម្លាំងកាយ (ដូចជាការវាយដោយរំពាត់ ឬការវាយនឹងបន្ទាត់) ដើម្បីធ្វើឱ្យអ្នកប្រព្រឹត្តខុសមានការឈឺចាប់ និងរាងចាល ដែលវិធីសាស្រ្តនេះត្រូវបានរឹតបន្តឹង ឬហាមឃាត់នៅក្នុងច្បាប់អប់រំទំនើប។ | ដូចជាការវាយដៃក្មេងនៅពេលដែលគេលូកដៃទៅចាប់ទឹកក្តៅ ដើម្បីឱ្យគេចងចាំថាវាគ្រោះថ្នាក់ ហើយមិនហ៊ានធ្វើទៀតនៅថ្ងៃក្រោយ។ |
| Enculturation (ការស្រូបយកវប្បធម៌) | គឺជាដំណើរការដែលកុមាររៀនសូត្រ និងស្រូបយកនូវទម្លាប់ ជំនឿ ច្បាប់វិន័យ និងតម្លៃសីលធម៌នៃសង្គម ឬសហគមន៍របស់ពួកគេ តាមរយៈការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយផ្ទាល់ជាមួយឪពុកម្តាយ និងមនុស្សចាស់ជុំវិញខ្លួន។ | ដូចជាអេប៉ុងដែលស្រូបយកទឹកពណ៌ដែលវាកំពុងត្រាំ ដែលធ្វើឱ្យវាមានពណ៌និងលក្ខណៈដូចទឹកនោះបេះបិទ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
