បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យមើលបញ្ហានៃការផ្លាស់ប្តូរពីការសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាទៅកាន់ទីផ្សារការងារ និងវាយតម្លៃកម្រិតនៃភាពស័ក្តិសមរវាងការងារដែលទទួលបានជាមួយនឹងកម្រិតនៃការអប់រំរបស់និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានៅប្រទេសបុតស្វាណា បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលលុបចោលគោលនយោបាយផ្តល់ការងារស្វ័យប្រវត្តិ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ ដោយរួមបញ្ចូលការវិភាគឯកសារយោង និងការចុះស្ទង់មតិផ្ទាល់ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics & Trend Analysis ស្ថិតិពិពណ៌នា និងការវិភាគនិន្នាការ |
ងាយស្រួលក្នុងការយល់ដឹង និងផ្តល់រូបភាពរួមច្បាស់លាស់អំពីស្ថានភាពទូទៅ (ឧទាហរណ៍ អត្រាការងារ រយៈពេលមធ្យមក្នុងការស្វែងរកការងារ)។ | មិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅ ឬឥទ្ធិពលរវាងអថេរ (Variables) ផ្សេងៗបានឡើយ។ | រយៈពេលមធ្យមក្នុងការស្វែងរកការងារគឺ ៤.៦ ខែ ហើយនិន្នាការនៃការទទួលបានការងារក្នុងរយៈពេល ៤ ខែដំបូងមានការធ្លាក់ចុះជាលំដាប់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ |
| Inferential Statistics (Chi-square Test) ស្ថិតិអនុមាន (ការធ្វើតេស្ត Chi-square) |
មានសមត្ថភាពក្នុងការវាយតម្លៃទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាផ្សេងៗ (ឧទាហរណ៍ ទំនាក់ទំនងរវាងយេនឌ័រ និងកម្រិតភាពស័ក្តិសមនៃការងារ)។ | ទាមទារទំហំសំណាកទិន្នន័យធំគ្រប់គ្រាន់ និងតម្រូវឱ្យមានការបកស្រាយលទ្ធផលប្រកបដោយការប្រុងប្រយ័ត្នដើម្បីជៀសវាងការសន្និដ្ឋានខុស។ | បង្ហាញថាគ្មានទំនាក់ទំនងគួរឱ្យកត់សម្គាល់រវាងយេនឌ័រនិងបរិមាណនៃការទាក់ទងនិយោជកទេ ប៉ុន្តែមានទំនាក់ទំនងច្បាស់លាស់លើការយល់ឃើញពីភាពស័ក្តិសមនៃការងារនិងកម្រិតអប់រំរបស់ពួកគេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះផ្អែកលើការប្រមូលទិន្នន័យបឋមតាមរយៈការចុះស្ទង់មតិផ្ទាល់ ដែលទាមទារធនធានមនុស្សច្រើនសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិស៊ីជម្រៅ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យបុតស្វាណា ដោយផ្តោតតែលើនិស្សិតមហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨៦ ដល់ ២០០៤។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទប្រទេសបុតស្វាណាដែលរដ្ឋធ្លាប់ផ្តល់ការងារស្វ័យប្រវត្តិ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ដើម្បីសិក្សាពីបញ្ហាគម្លាតជំនាញ (Skills Mismatch) ប៉ុន្តែលទ្ធផលផ្ទាល់មិនអាចយកមកតំណាងឱ្យទីផ្សារការងារកម្ពុជាទាំងមូលបានទេ ដោយសារភាពខុសគ្នានៃរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច។
វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃអត្រាការងារ និងការតាមដាននិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានេះ គឺមានភាពចាំបាច់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។
ការតាមដាននិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាយ៉ាងសកម្មិតាមរយៈយន្តការស្រាវជ្រាវបែបនេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយបញ្ហាគ្មានការងារធ្វើ និងជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍជំនាញដែលឆ្លើយតបចំគោលដៅទីផ្សារការងារនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Transition time (ពេលវេលាអន្តរកាល ឬ រយៈពេលស្វែងរកការងារ) | គឺជារយៈពេលដែលនិស្សិតចំណាយក្នុងការស្វែងរកការងារយ៉ាងសកម្ម គិតចាប់ពីពេលពួកគេបញ្ជប់ការសិក្សា រហូតដល់ទទួលបានការងារដំបូងជាផ្លូវការ។ វារង្វាស់មួយសម្រាប់វាយតម្លៃពីភាពងាយស្រួលក្នុងការរកការងារធ្វើក្នុងទីផ្សារ។ | ដូចជារយៈពេលដែលអ្នកត្រូវអង្គុយរង់ចាំនៅចំណតឡានក្រុង គិតចាប់ពីពេលអ្នកមកដល់ រហូតដល់ពេលមានឡានក្រុងមកទទួលអ្នក។ |
| Job search theory (ទ្រឹស្តីនៃការស្វែងរកការងារ) | ជាទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលបុគ្គលម្នាក់សម្រេចចិត្តថា តើគួរទទួលយកសំណើការងារបច្ចុប្បន្ន ឬបន្តរង់ចាំស្វែងរកការងារផ្សេងទៀតដែលល្អជាង ដោយថ្លឹងថ្លែងរវាងការខាតបង់ចំណូលពេលកំពុងរង់ចាំ និងអត្ថប្រយោជន៍នៃប្រាក់ខែខ្ពស់នៅពេលអនាគត។ | ដូចជាការដើរផ្សារទិញអាវ ដែលអ្នកត្រូវសម្រេចចិត្តថាគួរទិញអាវនៅតូបនេះឥឡូវ ឬបន្តដើររកមើលតូបផ្សេងទៀតក្រែងលោមានអាវស្អាតជាងនិងថោកជាងមុន។ |
| Reservation wage (ប្រាក់ឈ្នួលបម្រុង ឬ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាដែលអាចទទួលយកបាន) | ជាកម្រិតប្រាក់បៀវត្សរ៍ទាបបំផុត ដែលអ្នកស្វែងរកការងារម្នាក់យល់ព្រមទទួលយកសម្រាប់មុខតំណែងណាមួយ។ ប្រសិនបើនិយោជកផ្តល់ប្រាក់ខែទាបជាងកម្រិតនេះ ពួកគេនឹងបដិសេធមិនធ្វើឡើយ។ | ដូចជាតម្លៃទាបបំផុតដែលអ្នកលក់យល់ព្រមលក់ទំនិញរបស់ខ្លួនឱ្យអតិថិជន បើឱ្យទាបជាងហ្នឹងគឺសុខចិត្តទុកមិនលក់ដាច់ខាត។ |
| Stratified random sampling (ការជ្រើសរើសគំរូចៃដន្យតាមស្រទាប់) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិក្នុងការជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនសរុបជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) ផ្អែកលើលក្ខណៈដូចគ្នា (ឧទាហរណ៍ តាមដេប៉ាតឺម៉ង់) បន្ទាប់មកទើបជ្រើសរើសដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗតាមសមាមាត្រ។ | ដូចជាការភ្លក់សម្លមួយឆ្នាំងធំ ដែលអ្នកត្រូវកូរវាឱ្យសព្វ រួចដួសយកទឹកផង សាច់ផង និងបន្លែផង មកភ្លក់ ដើម្បីដឹងរស់ជាតិទាំងមូល មិនមែនដួសតែទឹកនោះទេ។ |
| Snowball technique (បច្ចេកទេសបាល់ព្រិល ឬ ការជ្រើសរើសគំរូតាមការណែនាំតៗគ្នា) | ជាវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវសួរអ្នកចូលរួមដំបូងដែលខ្លួនបានរកឃើញ ឱ្យជួយណែនាំ ឬចង្អុលបង្ហាញអ្នកផ្សេងទៀតដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចគ្នា ដើម្បីចូលរួមក្នុងការសិក្សានេះបន្តបន្ទាប់គ្នា។ | ដូចជាការសួររកផ្ទះមនុស្សម្នាក់នៅក្នុងភូមិ ដោយអ្នកត្រូវសួរអ្នកភូមិម្នាក់ រួចអ្នកនោះណែនាំបន្តបន្ទាប់គ្នា រហូតដល់អ្នករកឃើញមនុស្សដែលអ្នកចង់ជួបគ្រប់ចំនួន។ |
| Chi-square test (ការធ្វើតេស្ត Chi-square) | ជារូបមន្តធ្វើតេស្តសម្មតិកម្មស្ថិតិ ដែលប្រើសម្រាប់កំណត់ថាតើអថេរពីរ (ឧទាហរណ៍ យេនឌ័រ និង រយៈពេលទទួលបានការងារ) ពិតជាមានទំនាក់ទំនងពាក់ព័ន្ធគ្នាជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធពិតប្រាកដមែន ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តផ្ទៀងផ្ទាត់មើលថាតើទម្លាប់ញ៉ាំផ្អែម និងការកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ពិតជាមានទំនាក់ទំនងពាក់ព័ន្ធគ្នាពិតប្រាកដមែន ឬគ្រាន់តែស្របពេលគ្នា។ |
| Contingency coefficient (មេគុណនៃភាពអាស្រ័យ) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពី "កម្រិតនៃភាពខ្លាំង" នៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ ដែលជាធម្មតាត្រូវបានគណនាចេញពីលទ្ធផលនៃការធ្វើតេស្ត Chi-square។ | ប្រសិនបើ Chi-square ប្រាប់យើងថាអ្នកទាំងពីរជាមិត្តភក្តិ មេគុណនេះនឹងប្រាប់យើងថាតើពួកគេជាមិត្តភក្តិ "ស្និទ្ធស្នាល" ខ្លាំងប៉ុនណា។ |
| Skills mismatch (គម្លាតជំនាញ ឬ ភាពមិនស៊ីគ្នានៃជំនាញ) | ជាស្ថានភាពនៅក្នុងទីផ្សារការងារ ដែលចំណេះដឹង និងជំនាញដែលនិស្សិតរៀនចេះពីសាកលវិទ្យាល័យ មិនឆ្លើយតប ឬមិនត្រូវគ្នាទៅនឹងអ្វីដែលក្រុមហ៊ុន ឬនិយោជកកំពុងត្រូវការជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការទិញសំបកកង់ឡានដែលមានទំហំខុស ដែលមិនអាចយកមកបំពាក់ចូលទៅក្នុងយ៉ាន់ឡានរបស់អ្នកបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
