បញ្ហា (The Problem)៖ តើការផ្លាស់ប្តូរតំបន់ឧស្សាហកម្មប្រពៃណីទៅជាតំបន់ឧស្សាហកម្មអេកូឡូស៊ី (Eco-industrial parks) ដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចចរន្តនៅប្រទេសវៀតណាមមានស្ថានភាពជាក់ស្តែង និងបញ្ហាប្រឈមអ្វីខ្លះនៅតំបន់ Cai Mep?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យចំនួនពីរផ្សេងគ្នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីប្រភពចម្រុះជាច្រើននៅក្នុងតំបន់ឧស្សាហកម្ម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Decree No.35/2022/ND-CP Eco-industrial Park Criteria ការវាយតម្លៃតាមអនុក្រឹត្យថ្នាក់ជាតិលេខ 35/2022/ND-CP |
ជាស្តង់ដារផ្លូវច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ងាយស្រួលក្នុងការតម្រង់ទិសគោលនយោបាយ និងស្របតាមច្បាប់បរិស្ថាន។ | លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៅមានលក្ខណៈទូទៅ មិនទាន់មានសូចនាករលម្អិត ឬវិធីសាស្ត្រដាក់ពិន្ទុច្បាស់លាស់សម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតជាក់លាក់ឡើយ។ | តំបន់ឧស្សាហកម្ម Cai Mep បំពេញបាន ៧ ក្នុងចំណោម ៩ នៃលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ។ |
| Tran Thi My Dieu et al. (2012) Indicator System ប្រព័ន្ធសូចនាករវាយតម្លៃរបស់ Tran Thi My Dieu និងសហការី (២០១២) |
មានភាពលម្អិត ច្បាស់លាស់ និងមានប្រព័ន្ធដាក់ពិន្ទុត្រឹមត្រូវ (៣៨ សូចនាករ ចែកជា ៤ ក្រុម) ដែលងាយស្រួលក្នុងការវាយតម្លៃកម្រិតជាក់ស្តែង។ | ទាមទារទិន្នន័យច្រើន និងលម្អិតពីគ្រប់សហគ្រាសទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់ ដែលអាចមានការលំបាកក្នុងការប្រមូល។ | ទទួលបាន ៩៦/១០៩ ពិន្ទុ (៨៨%) ឈានដល់កម្រិតទី៣ (កម្រិតតំបន់ឧស្សាហកម្មអេកូឡូស៊ី)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការវាយតម្លៃនេះទាមទារការប្រមូលទិន្នន័យយ៉ាងទូលំទូលាយពីកម្រិតអ្នកគ្រប់គ្រងតំបន់ឧស្សាហកម្ម និងកម្រិតសហគ្រាសនីមួយៗ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ឧស្សាហកម្ម Cai Mep ក្នុងខេត្ត Ba Ria-Vung Tau ប្រទេសវៀតណាម ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសហគ្រាសសកម្មចំនួន ១២។ ដោយសារវៀតណាមជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចគ្នា បរិបទនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស (SEZ) របស់កម្ពុជា ក៏កំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាគ្រប់គ្រងបរិស្ថាន និងតម្រូវការផ្លាស់ប្តូរទៅរកការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពផងដែរ។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃ និងសូចនាករក្នុងឯកសារនេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការជំរុញតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនៅកម្ពុជាឱ្យក្លាយជាតំបន់ឧស្សាហកម្មបៃតង។
ជារួម ការសិក្សានេះផ្តល់នូវផែនទីចង្អុលផ្លូវដ៏ល្អមួយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំស្តង់ដារ និងជំរុញការតភ្ជាប់ការផ្លាស់ប្តូរសំណល់ទៅជាធនធានរវាងរោងចក្រនានា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Eco-industrial park | សហគមន៍នៃអាជីវកម្មផលិតកម្ម និងសេវាកម្មដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់តែមួយ ហើយសហការគ្នាដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពបរិស្ថាន សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម តាមរយៈការគ្រប់គ្រងធនធាន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរួមគ្នា។ | ដូចជាភូមិមួយដែលអ្នកភូមិទាំងអស់សហការគ្នាយកសំរាម ឬសំណល់របស់ផ្ទះមួយ ទៅធ្វើជាជី ឬរបស់ប្រើប្រាស់សម្រាប់ផ្ទះមួយទៀត ដើម្បីកុំឱ្យមានការខ្ជះខ្ជាយ។ |
| Industrial symbiosis | ដំណើរការដែលរោងចក្រមួយប្រើប្រាស់កាកសំណល់ ថាមពល ទឹក ឬផលិតផលបន្ទាប់បន្សំពីរោងចក្រមួយទៀត ធ្វើជាវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ចង្វាក់ផលិតកម្មរបស់ខ្លួន។ | ដូចជាការយកទឹកលាងអង្ករដែលសល់ពីការដាំបាយ ទៅស្រោចដំណាំ ឬឱ្យជ្រូកស៊ី ជាជាងចាក់ចោលទទេៗ។ |
| Circular economy | ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្តោតលើការកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយ និងការប្រើប្រាស់ធនធានឡើងវិញជាប្រចាំ តាមរយៈការរចនាផលិតផលដែលអាចកែច្នៃ ឬប្រើប្រាស់ឡើងវិញបានយូរអង្វែង។ | ដូចជាការយកដបទឹកប្លាស្ទិកចាស់ៗទៅកែច្នៃធ្វើជាសរសៃអំបោះសម្រាប់ត្បាញសម្លៀកបំពាក់ ដើម្បីកុំឱ្យក្លាយជាសំរាម។ |
| Cleaner production | ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្របរិស្ថានបង្ការជាបន្តបន្ទាប់ទៅលើដំណើរការ ផលិតផល និងសេវាកម្ម ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងកាត់បន្ថយហានិភ័យដល់មនុស្ស និងបរិស្ថាន (ឧ. ការសន្សំសំចៃថាមពល និងវត្ថុធាតុដើមនៅប្រភពដើម)។ | ដូចជាការជួសជុលទុយោទឹកដែលលេចធ្លាយនៅក្នុងផ្ទះ ដើម្បីសន្សំសំចៃទឹក និងការពារកុំឱ្យជន់លិចផ្ទះ ជាជាងចាំជូតទឹកដែលហូរចេញមក។ |
| Waste audit | ដំណើរការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃជាប្រព័ន្ធដើម្បីកំណត់បរិមាណ ប្រភព និងប្រភេទកាកសំណល់ដែលបង្កើតឡើងដោយរោងចក្រ ឬស្ថាប័នណាមួយ ដើម្បីស្វែងរកវិធីកាត់បន្ថយ ឬកែច្នៃឡើងវិញ។ | ដូចជាការកត់ត្រាចំណាយប្រចាំខែក្នុងគ្រួសារ ដើម្បីដឹងថាលុយហូរចេញទៅណាខ្លះ ហើយរកវិធីកាត់បន្ថយការចំណាយមិនចាំបាច់។ |
| Wastewater treatment plant | រោងចក្រ ឬប្រព័ន្ធហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមជ្ឈមណ្ឌល ដែលប្រមូល និងបន្សុទ្ធទឹកកខ្វក់ពីរោងចក្រនានា មុននឹងបញ្ចេញទៅក្នុងបរិស្ថានធម្មជាតិ ឬយកទៅប្រើប្រាស់ឡើងវិញ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹកបរិសុទ្ធដែលច្រោះយកមេរោគ និងកខ្វក់ចេញពីទឹកទន្លេ មុននឹងយើងយកមកផឹក ឬប្រើប្រាស់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
