បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យលើស្ថានភាព និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងការគ្រប់គ្រងសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុក (ជាពិសេសពលករមីយ៉ាន់ម៉ា) នៅខេត្ត Kanchanaburi ប្រទេសថៃ ក្នុងកំឡុងពេលមានវិបត្តិជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រគុណវិស័យ តាមរយៈការសម្ភាសន៍ដោយផ្ទាល់ជាមួយអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានគន្លឹះមកពីស្ថាប័នផ្សេងៗ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Current Crisis Management Approach ការគ្រប់គ្រងក្នុងស្ថានភាពវិបត្តិបច្ចុប្បន្ន (ផ្តោតលើការរឹតត្បិត) |
មានភាពឆាប់រហ័សក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺ តាមរយៈវិធានការបិទខ្ទប់ (Lockdown) និងការបិទព្រំដែនតឹងរ៉ឹង។ | គ្មានយន្តការច្បាស់លាស់សម្រាប់ជួយគាំពារពលករចំណាកស្រុក ធ្វើឱ្យពួកគេបាត់បង់ការងារ គ្មានសំណង និងខ្លាចរអាក្នុងការស្វែងរកសេវាសុខាភិបាល។ | ពលករប្រឈមហានិភ័យខ្ពស់ ងាកទៅប្រើប្រាស់ថ្នាំដោយខ្លួនឯង ដែលបង្កហានិភ័យនៃការផ្ទុះជំងឺរាតត្បាតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ |
| Integrated Management Model គំរូគ្រប់គ្រងតាមបែបសមាហរណកម្ម (គំរូដែលបានស្នើ) |
ផ្តល់ការគាំពារសិទ្ធិ និងសុខភាពដល់ពលករបានប្រសើរជាងមុន ដោយមានការចូលរួមពីសហគមន៍ វិស័យឯកជន និងរដ្ឋ។ | ទាមទារពេលវេលាយូរក្នុងការរៀបចំផែនការមេ (១០-២០ឆ្នាំ) និងត្រូវការកិច្ចសហការកម្រិតខ្ពស់រវាងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធជាច្រើន។ | ការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយចីរភាព ការកាត់បន្ថយភាពរើសអើង និងការលើកកម្ពស់សន្តិសុខជាតិ និងសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគំរូគោលនយោបាយនេះទាមទារការសហការរៀបចំប្រព័ន្ធរដ្ឋបាល និងថវិកាជាតិយ៉ាងរឹងមាំ ជាជាងការប្រើប្រាស់ធនធានបច្ចេកវិទ្យា។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្តកានចាណាបូរី (Kanchanaburi) ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតតែលើអ្នកពាក់ព័ន្ធចំនួន ២៥នាក់ និងពលករចំណាកស្រុកជនជាតិមីយ៉ាន់ម៉ាប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះមានកម្រិតដោយសារទំហំគំរូតូច និងបរិបទភូមិសាស្រ្តជាក់លាក់។ យ៉ាងណាមិញ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏មានពលករចំណាកស្រុកច្រើននៅថៃ និងជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមស្រដៀងគ្នានេះនៅតាមតំបន់ព្រំដែនអំឡុងពេលវិបត្តិ។
គំរូគោលនយោបាយ និងការគ្រប់គ្រងតាមបែបសមាហរណកម្មនេះ មានសារៈប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម និងការគ្រប់គ្រងព្រំដែន។
ការយកគំរូតាមការចូលរួមរបស់សហគមន៍ និងការសម្រួលនីតិវិធីច្បាប់ នឹងជួយកម្ពុជាធានាបាននូវសិទ្ធិពលករ ស្របពេលរក្សាបាននូវសន្តិសុខសុខភាពសាធារណៈ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Rights Management | ការរៀបចំ និងអនុវត្តគោលនយោបាយ ដើម្បីធានាថាពលករចំណាកស្រុកទទួលបានសិទ្ធិស្របច្បាប់ និងការគាំពារផ្សេងៗ ដូចជាសេវាសុខាភិបាល សន្តិសុខការងារ និងមិនរងការរើសអើង ទោះបីជាក្នុងស្ថានភាពមានវិបត្តិក៏ដោយ។ | ដូចជាការមានច្បាប់ទម្លាប់ច្បាស់លាស់ក្នុងផ្ទះ ដើម្បីធានាថាអ្នកបម្រើការងារក្នុងផ្ទះទទួលបានហូបចុកគ្រប់គ្រាន់ និងមើលថែពេលឈឺស្កាត់។ |
| Integration model | គំរូនៃការធ្វើសមាហរណកម្ម ដែលតម្រូវឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ (រដ្ឋ ឯកជន សង្គមស៊ីវិល សហគមន៍) ធ្វើការរួមគ្នាក្រោមគោលនយោបាយ និងផែនការតែមួយ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាចម្រុះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ដូចជាការលេងបាល់ទាត់ដែលកីឡាករគ្រប់តួនាទី (ខ្សែប្រយុទ្ធ ខ្សែការពារ និងអ្នកចាំទី) ត្រូវសហការគ្នាយ៉ាងស្អិតរមួតដើម្បីយកឈ្នះគូប្រកួត ជាជាងលេងរៀងៗខ្លួន។ |
| MoU (Memorandum of Understanding) | អនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងជាលាយលក្ខណ៍អក្សររវាងរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសពីរ (ឧទាហរណ៍ ថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ឬកម្ពុជា) ដើម្បីកំណត់លក្ខខណ្ឌស្របច្បាប់ក្នុងការនាំចូល គ្រប់គ្រង និងការពារសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុក។ | ដូចជាកិច្ចសន្យាព្រមព្រៀងគ្នារវាងម្ចាស់ផ្ទះពីរនាក់ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យកូនចៅចេញចូលធ្វើការនៅផ្ទះម្ខាងទៀតដោយស្របច្បាប់ និងមានសុវត្ថិភាព។ |
| Social Security Fund | បេឡាជាតិសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស) គឺជាមូលនិធិសង្គ្រោះដែលតម្រូវឱ្យនិយោជក និងកម្មកររួមចំណែកបង់ប្រាក់រៀងរាល់ខែ ដើម្បីទទួលបានការធានារ៉ាប់រងលើសេវាថែទាំសុខភាព គ្រោះថ្នាក់ការងារ និងប្រាក់សោធននិវត្តន៍នៅពេលខាងមុខ។ | ដូចជាការសន្សំប្រាក់រួមគ្នាក្នុងកូនជ្រូក ដោយមេកន្ទ្រាញ និងកូនចៅ ដើម្បីមានលុយត្រៀមបម្រុងទុកពេលមាននរណាម្នាក់ឈឺធ្ងន់ ឬជួបគ្រោះថ្នាក់។ |
| Stateless | ស្ថានភាពជាជនឥតរដ្ឋ ឬអ្នកដែលមិនមានឯកសារបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណស្របច្បាប់ទទួលស្គាល់ពីរដ្ឋាភិបាលណាមួយ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេប្រឈមនឹងការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការទទួលបានសេវាសុខាភិបាល ការងារ និងការគាំពារផ្លូវច្បាប់។ | ដូចជាសិស្សដែលចូលរៀនក្នុងថ្នាក់ដោយមិនមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីសាលា ធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការទទួលបានសញ្ញាបត្រ ឬអត្ថប្រយោជន៍ពីសាលា។ |
| Purposive sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូដោយចេតនា ក្នុងការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវកំណត់ជ្រើសរើសយកអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានគោលដៅណាដែលដឹងច្បាស់ និងមានបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ទាក់ទងនឹងប្រធានបទដែលត្រូវសិក្សា ដើម្បទទួលបានទិន្នន័យមានគុណภาพខ្ពស់។ | ដូចជាការជ្រើសរើសសួរផ្លូវអ្នកភូមិដែលរស់នៅទីនោះផ្ទាល់ និងស្គាល់ភូមិសាស្ត្រច្បាស់ ជាជាងសួរអ្នកដំណើរដែលទើបតែដើរកាត់ទីនោះ។ |
| Qualitative Research | ការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ គឺជាការសិក្សាដែលផ្តោតលើការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីអត្ថន័យ បញ្ហាប្រឈម បទពិសោធន៍ និងទស្សនៈរបស់មនុស្ស តាមរយៈការសម្ភាសន៍និងការពិពណ៌នា ជាជាងការប្រមូលទិន្នន័យជាតួលេខឬគណិតវិទ្យា។ | ដូចជាការអង្គុយនិយាយស្តាប់រឿងរ៉ាវជីវិតពិតរបស់នរណាម្នាក់ឱ្យយល់ពីជម្រៅចិត្ត និងមូលហេតុដែលគាត់យំ ជាជាងការអង្គុយរាប់ចំនួនតំណក់ទឹកភ្នែករបស់គាត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
