បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សា និងប្រៀបធៀបកម្រិតលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់មេដឹកនាំមូលដ្ឋាន តាមរយៈទស្សនៈរបស់អ្នកមានចំណែកពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងសាលាឃុំដានសំរោង ស្រុកមឿង ខេត្តសមុទ្រប្រាកាន ផ្អែកលើកត្តាផ្ទាល់ខ្លួន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះគឺជាការស្រាវជ្រាវបែបស្ទង់មតិ (Survey Research) ដែលបានប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណពីក្រុមគោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics Analysis ការវិភាគស្ថិតិពិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និងគម្លាតស្តង់ដារ) |
ងាយស្រួលក្នុងការយល់ដឹងពីកម្រិតទូទៅនៃលក្ខណៈសម្បត្តិមេដឹកនាំមូលដ្ឋានតាមទិដ្ឋភាពនីមួយៗ និងផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពរួមបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | មិនអាចប្រាប់ពីមូលហេតុស៊ីជម្រៅ ឬភាពខុសគ្នានៃការវាយតម្លៃរវាងក្រុមប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗគ្នាបាននោះទេ។ | រកឃើញថាលក្ខណៈសម្បត្តិរួមរបស់មេដឹកនាំស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ (មធ្យមភាគ = ៤.០២) ដោយក្នុងនោះភាពស្មោះត្រង់ (Loyalty) ទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេ។ |
| Comparative Mean Analysis (t-test / ANOVA) ការវិភាគប្រៀបធៀបមធ្យមភាគ (ផ្អែកលើអថេរប្រជាសាស្ត្រ) |
ជួយកំណត់អត្តសញ្ញាណភាពខុសគ្នានៃទស្សនៈផ្អែកលើកត្តាផ្ទាល់ខ្លួន (ដូចជា យេនឌ័រ អាយុ បទពិសោធន៍) ដែលផ្តល់ទិន្នន័យជាក់លាក់សម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយ។ | ទាមទារទំហំគំរូ (Sample size) ធំគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងក្រុមនីមួយៗ ដើម្បីធានាបាននូវភាពត្រឹមត្រូវ និងអត្ថន័យនៃស្ថិតិ (Statistical significance)។ | រកឃើញថាស្ត្រី អ្នកមានអាយុក្រោម ៣០ ឆ្នាំ និងមន្ត្រីរាជការ វាយតម្លៃសមត្ថភាពមេដឹកនាំខ្ពស់ជាងក្រុមដទៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យា ឬកុំព្យូទ័រប្រតិបត្តិការខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារការចំណាយពេលវេលាលើការចុះប្រមូលទិន្នន័យដោយផ្ទាល់ពីមូលដ្ឋាន និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិស្តង់ដារ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតតែលើសាលាឃុំដានសំរោង ស្រុកមឿង ខេត្តសមុទ្រប្រាកាន ប្រទេសថៃ ដែលជាតំបន់ទីក្រុងមានការអភិវឌ្ឍលឿនជាប់ទីក្រុងបាងកក។ ទិន្នន័យនេះប្រមូលពីមន្ត្រីរាជការ និងប្រធានសហគមន៍ចំនួន ១៦៧ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចមានភាពលំអៀងទៅរកទស្សនៈរបស់អ្នកដែលធ្វើការក្នុងប្រព័ន្ធរដ្ឋស្រាប់ ជាជាងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ។ សម្រាប់កម្ពុជា នេះជាចំណុចដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍ និងវប្បធម៌រដ្ឋបាលនៅថ្នាក់ឃុំ/សង្កាត់អាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារការកែសម្រួលសូចនាករវាយតម្លៃឱ្យស្របតាមបរិបទមូលដ្ឋានពិតប្រាកដ។
វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃលក្ខណៈសម្បត្តិមេដឹកនាំនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ការវាយតម្លៃអភិបាលកិច្ចមូលដ្ឋាននៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃការធ្វើវិមជ្ឈការ។
ជារួម ការអនុវត្តគំរូវាយតម្លៃនេះនឹងជួយពង្រឹងគណនេយ្យភាព ភាពតម្លាភាព និងការដឹកនាំប្រកបដោយបរិយាបន្ននៅថ្នាក់មូលដ្ឋានក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជួយឱ្យការផ្តល់សេវាសាធារណៈកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Stakeholders | បុគ្គល ក្រុម ឬស្ថាប័នទាំងឡាយណាដែលមានផលប្រយោជន៍ ឬរងផលប៉ះពាល់ពីសកម្មភាព គម្រោង ឬការសម្រេចចិត្តណាមួយរបស់អង្គភាព ឬអាជ្ញាធរ (ក្នុងបរិបទនេះគឺមន្ត្រីរាជការ និងប្រធានសហគមន៍ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរដ្ឋបាលឃុំ)។ | ដូចជាអ្នកដំណើរ និងអ្នកបើកបរឡានក្រុង ដែលអ្នកទាំងពីរពាក់ព័ន្ធនិងមានផលប្រយោជន៍រួមគ្នាក្នុងការធ្វើដំណើរឱ្យដល់គោលដៅដោយសុវត្ថិភាព។ |
| Decentralization | ការផ្ទេរអំណាច សិទ្ធិសម្រេចចិត្ត និងការគ្រប់គ្រងធនធានពីរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់កណ្តាល ទៅឱ្យអាជ្ញាធរថ្នាក់មូលដ្ឋាន ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការប្រជាពលរដ្ឋបានលឿននិងចំគោលដៅ។ | ដូចជាថៅកែក្រុមហ៊ុនធំម្នាក់ អនុញ្ញាតឱ្យប្រធានសាខានៅតាមខេត្តមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តទិញសម្ភារៈដោយខ្លួនឯង ដោយមិនបាច់សុំការអនុញ្ញាតពីថៅកែផ្ទាល់រាល់ដង។ |
| Autocratic leadership | ទម្រង់នៃភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលបុគ្គលម្នាក់ក្តោបក្តាប់អំណាចសម្រេចចិត្តទាំងស្រុងដោយខ្លួនឯង ដោយមិនសូវបើកឱកាសឱ្យអ្នកក្រោមបង្គាប់បញ្ចេញមតិ ឬចូលរួមក្នុងការធ្វើការសម្រេចចិត្តនោះឡើយ។ | ដូចជាមេបញ្ជាការកងទ័ពដែលបញ្ជាឱ្យកូនចៅធ្វើតាមបទបញ្ជាយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ដោយមិនបាច់សួររកហេតុផល។ |
| Laissez-faire leadership | ទម្រង់ដឹកនាំបែបសេរី ដែលមេដឹកនាំផ្តល់សិទ្ធិអំណាច និងសេរីភាពពេញលេញដល់អ្នកក្រោមបង្គាប់ក្នុងការធ្វើការនិងសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង ដោយមានការអន្តរាគមន៍តិចតួចបំផុតពីថ្នាក់លើ។ | ដូចជាគ្រូបង្រៀនដែលដាក់កិច្ចការស្រាវជ្រាវឱ្យសិស្ស រួចបណ្តោយឱ្យសិស្សជ្រើសរើសប្រធានបទនិងវិធីធ្វើដោយសេរី ឱ្យតែយកលទ្ធផលមកបញ្ជូនតាមការកំណត់។ |
| Content Validity (IOC) | សន្ទស្សន៍ភាពស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងសំណួរ និងវត្ថុបំណង (Index of Item-Objective Congruence) គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើអ្នកជំនាញដើម្បីវាយតម្លៃថាតើសំណួរក្នុងកម្រងសំណួរពិតជាបានវាស់វែងត្រឹមត្រូវទៅនឹងអ្វីដែលចង់សិក្សាឬអត់។ | ដូចជាការយកកាំបិតទៅឱ្យជាងដែកពិនិត្យមើលសិន ថាតើវាពិតជាមុត និងស័ក្តិសមសម្រាប់យកទៅហាន់សាច់មែនឬអត់ មុននឹងយកទៅប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង។ |
| Standard deviation | គម្លាតស្តង់ដារ គឺជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃការបែកខ្ញែកនៃទិន្នន័យពីតម្លៃមធ្យមភាគ។ បើតម្លៃនេះតូច មានន័យថាអ្នកឆ្លើយមានមតិស្រដៀងគ្នា តែបើធំ មានន័យថាមានការយល់ឃើញខុសៗគ្នាខ្លាំង។ | ដូចជារង្វាស់ដែលប្រាប់ថាតើសិស្សក្នុងថ្នាក់មានពិន្ទុប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ឬមានអ្នកខ្លះពិន្ទុខ្ពស់កប់ពពក ហើយអ្នកខ្លះទៀតពិន្ទុទាបដល់បាត។ |
| Independent samples t-test | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមឯករាជ្យចំនួនពីរផ្សេងគ្នា (ឧទាហរណ៍ ក្រុមបុរស និងក្រុមស្ត្រី) ដើម្បីរកមើលថាតើទស្សនៈរបស់ពួកគេពិតជាខុសគ្នាជាអត្ថន័យស្ថិតិដែរឬទេ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែប៉ោមពីរថង់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាតើថង់មួយពិតជាធ្ងន់ជាងថង់មួយទៀតមែនទែន ឬគ្រាន់តែចៃដន្យ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
