បញ្ហា (The Problem)៖ និក្ខេបបទនេះសិក្សាអំពីការតាំងទីលំនៅ ការវិវឌ្ឍប្រវត្តិសាស្ត្រ របៀបរស់នៅ ប្រពៃណី ពិធីសាសនា និងជំនឿរបស់ក្រុមជនជាតិថៃ-ខ្មែរ (Thai-Khmer) នៅស្រុកប៉ុងណាំរ៉ន (Pongnamron) ខេត្តចាន់ថាបុរី (Chanthaburi) ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបគុណវិស័យ ដោយផ្អែកលើការប្រមូលទិន្នន័យផ្នែកប្រពៃណីវប្បធម៌ និងរឿងព្រេង (Folklore) នៅក្នុងសហគមន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Qualitative Folklore Research វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបគុណវិស័យលើរឿងព្រេង និងប្រពៃណី |
ផ្តល់ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីជំនឿ ការរស់នៅ និងប្រពៃណីពិតប្រាកដរបស់សហគមន៍ តាមរយៈការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយផ្ទាល់។ | ត្រូវការពេលវេលាយូរក្នុងការចុះស្រាវជ្រាវផ្ទាល់ (Fieldwork) និងអាចមានភាពលម្អៀងពីអ្នកផ្តល់ព័ត៌មាននៅក្នុងតំបន់។ | រកឃើញយន្តការ ៣ នៃការរស់រាននៃវប្បធម៌៖ ការអភិរក្សនិងកែសម្រួល ការនៅសល់ត្រឹមជារឿងនិទាន និងការបង្កើតថ្មី។ |
| Historical Development Analysis ការវិភាគការវិវឌ្ឍប្រវត្តិសាស្ត្រ |
ជួយភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបំបែកទឹកដី និងការផ្លាស់ប្តូរអត្តសញ្ញាណជាតិពន្ធុរវាងកម្ពុជា និងថៃ។ | ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រមូលដ្ឋានអាចមានកម្រិត ឬមិនបានកត់ត្រាលម្អិតពីរបៀបរស់នៅរបស់ជនជាតិភាគតិច។ | បញ្ជាក់ថាជនជាតិថៃ-ខ្មែរនៅចាន់ថាបុរី មានប្រភពតែមួយជាមួយប្រជាជនខ្មែរនៅកម្ពុជា និងសហគមន៍ខ្មែរឥសានខាងត្បូង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវផ្នែកនរវិទ្យានេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើធនធានមនុស្ស ពេលវេលាចុះមូលដ្ឋាន និងជំនាញភាសា។
ទិន្នន័យត្រូវបានប្រមូលផ្តុំតែនៅក្នុងតំបន់ជាក់លាក់មួយគឺ ស្រុកប៉ុងណាំរ៉ន ខេត្តចាន់ថាបុរី ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើសហគមន៍ថៃ-ខ្មែរ។ ការរស់នៅក្រោមបរិបទសង្គម-នយោបាយ និងវប្បធម៌ថៃ អាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលនៃការវិវឌ្ឍប្រពៃណីមានលក្ខណៈដោយឡែកពីខ្មែរក្នុងប្រទេស។ ទោះជាយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការយល់ដឹងពីរបៀបដែលអត្តសញ្ញាណខ្មែរត្រូវបានរក្សា និងប្រែប្រួលនៅតាមតំបន់ព្រំដែន និងក្រៅប្រទេស។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការសិក្សាសង្គមវិទ្យា និងការអភិរក្សវប្បធម៌នៅកម្ពុជា។
ជាសរុប ការសិក្សានេះផ្តល់ជាគំរូស្រាវជ្រាវដ៏ល្អមួយក្នុងការតាមដាន និងរក្សាឯកសារពីការវិវឌ្ឍនៃវប្បធម៌ខ្មែរនៅក្នុងបរិបទនៃការផ្លាស់ប្តូរសង្គមទំនើប។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Qualitative research in folklore | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលផ្តោតលើការប្រមូលទិន្នន័យដោយការចុះសម្ភាសន៍ សង្កេត និងស្តាប់រឿងរ៉ាវប្រពៃណី ជំនឿ និងរបៀបរស់នៅរបស់សហគមន៍ ជាជាងការប្រើប្រាស់តួលេខទិន្នន័យ។ | ដូចជាការអង្គុយស្តាប់ចាស់ទុំនិទានរឿងប្រវត្តិភូមិ ដើម្បីយល់ពីជម្រៅនៃការរស់នៅនិងផ្នត់គំនិតអ្នកភូមិ ជាជាងការរាប់ចំនួនប្រជាជន។ |
| Thai-Khmer ethnic group | ជាសហគមន៍មនុស្សដែលមានដើមកំណើតជាជនជាតិខ្មែរ ប៉ុន្តែរស់នៅលើទឹកដីប្រទេសថៃ (ដូចជានៅខេត្តចាន់ថាបុរី) ដោយនៅតែរក្សាភាសា និងវប្បធម៌ខ្មែរលាយឡំជាមួយរបៀបរស់នៅបែបថៃ។ | ដូចជាបងប្អូនសាច់ញាតិរបស់យើងដែលបានទៅតាំងទីលំនៅនិងបង្កើតគ្រួសារនៅប្រទេសជិតខាង ប៉ុន្តែនៅតែនិយាយភាសានិងប្រារព្ធពិធីបុណ្យដូចយើង។ |
| San Na Ta | សំដៅលើ "សាលអ្នកតា" ដែលជាទីសក្ការៈបូជាតំណាងឱ្យវិញ្ញាណក្ខន្ធបុព្វបុរស ឬម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដី ដែលសហគមន៍សាងសង់ឡើងនៅកណ្តាលភូមិសម្រាប់គោរពបូជា និងសុំសេចក្តីសុខ។ | ដូចជាកន្លែងសក្ការៈ ឬខ្ទមរានទេវតាប្រចាំភូមិ ដែលអ្នកភូមិជឿថាមានបារមីចាំយាមកាមនិងការពារសេចក្តីសុខសាន្តរបស់ពួកគេ។ |
| Kru Kamnurd | មានន័យថា "គ្រូកំណើត" ដែលជាជំនឿមួយជឿថា មនុស្សគ្រប់រូបដែលកើតមកតែងតែមានទេវតា ឬព្រលឹងស័ក្តិសិទ្ធិប្រចាំខ្លួន ដែលតាមថែរក្សានិងការពារពួកគេតាំងពីថ្ងៃចាប់បដិសន្ធិ។ | ដូចជាអង្គរក្សផ្ទាល់ខ្លួនមើលមិនឃើញ ដែលតែងតែដើរតាមការពារយើងពីគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗតាំងពីយើងកើតមកម្ល៉េះ។ |
| Ooj Pua | ជាឈ្មោះហៅពិធីព្យាបាលជំងឺតាមបែបបុរាណប្រចាំតំបន់ ដោយប្រើប្រាស់កម្តៅនៃភ្លើង (អុច ឬ ដុត) មកធ្វើជាឧបករណ៍សម្រាប់ព្យាបាលអាការៈរោគផ្សេងៗ។ | ដូចជាការស្អំទឹកក្តៅ ឬស្អំអង្កាមពេលយើងឈឺសាច់ដុំ ប៉ុន្តែនេះគឺជាការប្រើកម្តៅភ្លើងតាមក្បួនអបិយជំនឿដើម្បីបណ្តេញរោគ។ |
| Kae Krua | សំដៅលើពិធី "កែគ្រោះ" ឬរំដោះគ្រោះ ដែលធ្វើឡើងដើម្បីបណ្តេញឧបទ្រពចង្រៃ និងលើករាសីឱ្យជីវិតមានភាពសិរីសួស្តីឡើងវិញ។ | ដូចជាការយកកុំព្យូទ័រទៅ Scan មេរោគ (Virus) ចេញ ដើម្បីឱ្យដំណើរការរលូនឡើងវិញ ឯការកែគ្រោះគឺការជម្រះសំណាងអាក្រក់ចេញពីជីវិត។ |
| Norms of society | ជាបទដ្ឋាន ច្បាប់ទម្លាប់ ឬក្បួនខ្នាតប្រចាំសង្គម ដែលមិនបានសរសេរជាច្បាប់រដ្ឋ ប៉ុន្តែមនុស្សក្នុងសហគមន៍ទាំងអស់យល់ព្រមគោរពតាម ដើម្បីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ តាមរយៈជំនឿ និងពិធីសាសនា។ | ដូចជាច្បាប់វិន័យប្រចាំថ្នាក់រៀន ដែលសិស្សគ្រប់គ្នាដឹងថាមិនត្រូវស្រែកឡូឡា ទោះបីជាគ្មានសរសេរលើក្តារខៀនក៏ដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
