ប្រធានបទ (Topic)៖ សៀវភៅនេះត្រូវបានចងក្រងឡើងដើម្បីដោះស្រាយតម្រូវការរបស់អ្នកសិក្សាភាសាអង់គ្លេស ដែលត្រូវការរៀនវាក្យសព្ទបច្ចេកទេស និងស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសិល្បៈគំនូរអឺរ៉ុបខាងលិច។
រចនាសម្ព័ន្ធ (Structure)៖ វិធីសាស្ត្រនៃការបង្រៀនគឺពឹងផ្អែកលើការរួមបញ្ចូលគ្នានូវវាក្យសព្ទទ្វេភាសា អត្ថបទអាន និងលំហាត់អនុវត្តន៍ជាក់ស្តែង។
ចំណុចសំខាន់ៗ (Key Takeaways)៖
បន្ទាប់ពីអានឯកសារនេះ អ្នកគួរអាច៖
សៀវភៅសិក្សានេះផ្តោតលើការបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសកម្រិតខ្ពស់តាមរយៈការស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសិល្បៈគំនូរអឺរ៉ុបខាងលិច។ ឯកសារនេះផ្តល់នូវបញ្ជីវាក្យសព្ទឯកទេស អត្ថបទអានអំពីជីវប្រវត្តិនិងស្នាដៃរបស់វិចិត្រករល្បីៗ (ដូចជា Leonardo da Vinci, Michelangelo, Rembrandt) ព្រមទាំងលំហាត់អនុវត្តន៍ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពភាសានិងចំណេះដឹងផ្នែកសិល្បៈ។
| គោលគំនិត (Concept) | ការពន្យល់ (Explanation) | ឧទាហរណ៍ (Example) |
|---|---|---|
| Renaissance Art & Humanism សិល្បៈសម័យនវុឌ្ឍិ និងទស្សនវិជ្ជាមនុស្សធម៌ (Renaissance Art & Humanism) |
ជាចលនាសិល្បៈដែលផ្តោតលើការរស់ឡើងវិញនូវតម្លៃសិល្បៈបុរាណរបស់ក្រិកនិងរ៉ូម ដោយយកចិត្តទុកដាក់លើសមាមាត្ររូបកាយ គណិតវិទ្យា ភាពប្រាកដនិយម និងការលើកតម្កើងតម្លៃមនុស្ស។ | ផ្ទាំងគំនូរ 'Mona Lisa' របស់ Leonardo da Vinci ដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកទេស sfumato (ការលាយពណ៌រលោងបញ្ចាំងពន្លឺស្រអាប់) ដើម្បីបង្កើតភាពរស់រវើកនិងអាថ៌កំបាំង។ |
| Baroque Art សិល្បៈបារ៉ូក (Baroque Art) |
ចលនាសិល្បៈនៅសតវត្សទី១៧ ដែលសង្កត់ធ្ងន់លើអារម្មណ៍ ចលនារស់រវើក ភាពអស្ចារ្យសំបូរបែប និងការប្រើប្រាស់ពន្លឺនិងស្រមោលយ៉ាងខ្លាំងក្លាដើម្បីទាក់ទាញទស្សនិកជន។ | ស្នាដៃរបស់វិចិត្រករ Rembrandt ដូចជា 'The Night Watch' ដែលប្រើបច្ចេកទេសពន្លឺនិងស្រមោល (chiaroscuro) ដើម្បីរំលេចរូបភាពតួអង្គចេញពីភាពងងឹត។ |
| Classicism (Neo-classicism) សិល្បៈក្លាស៊ីក (Classicism) |
រចនាបថសិល្បៈដែលកោតសរសើរនិងយកគំរូតាមភាពត្រឹមត្រូវ ភាពស្ងប់ស្ងាត់ សណ្តាប់ធ្នាប់ និងវីរភាពនៃសម័យបុរាណ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើបន្ទាត់គំនូរព្រាង (drawing) ជាងការលាបពណ៌។ | គំនូរ 'The Oath of the Horatii' របស់ Jacques-Louis David ដែលបង្ហាញពីភាពហ្មត់ចត់នៃបន្ទាត់គំនូរ និងប្រធានបទស្តីពីការលះបង់ដើម្បីជាតិមាតុភូមិ។ |
| Romanticism សិល្បៈរ៉ូមែនទិក (Romanticism) |
ចលនាសិល្បៈដែលកើតឡើងដើម្បីប្រឆាំងនឹងភាពតឹងរ៉ឹងនៃ Classicism ដោយងាកមកផ្តល់តម្លៃលើអារម្មណ៍ពិត ភាពអស្ចារ្យនៃធម្មជាតិ ការស្រមើស្រមៃ និងសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់សិល្បករ។ | ផ្ទាំងគំនូរ 'Liberty Leading the People' របស់ Eugene Delacroix ដែលបង្ហាញពីអារម្មណ៍ពុះកញ្ជ្រោល និងចលនាបដិវត្តន៍ដោយប្រើប្រាស់ពណ៌រស់រវើក។ |
| Descriptive Art Vocabulary វាក្យសព្ទពណ៌នាសិល្បៈ (Descriptive Art Vocabulary) |
ពាក្យបច្ចេកទេសជាភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការពិពណ៌នាអំពីលក្ខណៈនៃគំនូរ បច្ចេកទេស លាយពណ៌ និងការវិភាគទម្រង់សិល្បៈផ្សេងៗ។ | ការប្រើប្រាស់ពាក្យដូចជា 'brushstroke' (ស្នាមជក់), 'canvas' (ផ្ទាំងក្រណាត់គំនូរ), 'landscape' (គំនូរទេសភាព), និង 'masterpiece' (ស្នាដៃឯក)។ |
ការសិក្សាអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រសិល្បៈអឺរ៉ុប និងវាក្យសព្ទភាសាអង់គ្លេសឯកទេសនេះ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់និស្សិតកម្ពុជាក្នុងការបើកចក្ខុវិស័យសកល ពង្រឹងសមត្ថភាពទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងស្វែងយល់ពីការវិវត្តនៃសិល្បៈលោកខាងលិច។
សរុបមក ឯកសារនេះមិនត្រឹមតែជួយបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសកម្រិតខ្ពស់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តល់នូវចំណេះដឹងសកលផ្នែកប្រវត្តិសិល្បៈ ដែលជួយពង្រឹងសមត្ថភាពវិភាគ និងការយល់ដឹងពីវប្បធម៌ចម្រុះដល់និស្សិតកម្ពុជាផងដែរ។
លំហាត់ និងសកម្មភាពសិក្សាដើម្បីពង្រឹងការយល់ដឹង៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស (English) | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| sfumato | បច្ចេកទេសលាយពណ៌ ឬស្រមោលបញ្ចូលគ្នាឱ្យរលោងព្រិលៗ គ្មានបន្ទាត់ព្រំដែនច្បាស់លាស់ ដើម្បីបង្កើតភាពទន់ភ្លន់និងអាថ៌កំបាំង។ វិចិត្រករ Leonardo da Vinci តែងតែប្រើបច្ចេកទេសនេះ ដើម្បីធ្វើឱ្យគំនូរមើលទៅកាន់តែមានជីវិត។ | ដូចជាការផាត់មុខ (Makeup) ដែលគេវាសពណ៌បញ្ចូលគ្នាឱ្យរលោងចូលសាច់មើលទៅស្អាតបែបធម្មជាតិ មិនឱ្យឃើញស្នាមគូសបន្ទាត់ដាច់ៗ។ |
| chiaroscuro | បច្ចេកទេសសិល្បៈនៃការរៀបចំនិងលេងពន្លឺនិងស្រមោល (ភាពភ្លឺនិងភាពងងឹត) កាត់គ្នាខ្លាំងនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរ ដើម្បីបង្កើតភាពលេចធ្លោជារាងបីវិមាត្រ (3D) និងទាក់ទាញអារម្មណ៍អ្នកមើលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ (ឧទាហរណ៍ស្នាដៃរបស់ Rembrandt)។ | ដូចជាការថតរូបក្នុងបន្ទប់ងងឹត ដោយមានពន្លឺពិលចាំងផ្តោតតែទៅលើផ្ទៃមុខរបស់មនុស្សម្នាក់ ធ្វើឱ្យមុខនោះលេចធ្លោជាងអ្វីៗទាំងអស់នៅជុំវិញ។ |
| perspective | វិធីសាស្ត្រគំនូរដែលបង្កើតទិដ្ឋភាពជម្រៅ និងចម្ងាយ (ជិត-ឆ្ងាយ) លើប្លង់រាបស្មើ (2D) ដែលធ្វើឱ្យវត្ថុនៅជិតមើលទៅធំ ហើយវត្ថុនៅឆ្ងាយមើលទៅតូច តាមលក្ខណៈរូបសាស្ត្រដែលភ្នែកមនុស្សមើលឃើញជាក់ស្តែង។ | ដូចជាពេលយើងឈរមើលផ្លូវរថភ្លើងវែងអន្លាយ យើងឃើញផ្លូវដែកទាំងពីរខិតចូលគ្នាបន្តិចម្តងៗរហូតដល់រួមជាចំណុចមួយនៅឯជើងមេឃ។ |
| fresco | ការគូរគំនូរដោយប្រើពណ៌ទឹកលាបផ្ទាល់ទៅលើជញ្ជាំងឬពិដានដែលបូកកំបោរសើមៗ ធ្វើឱ្យពណ៌ជ្រាបចូលសាច់កំបោរ ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជញ្ជាំង និងអាចរក្សាទុកបានយូរអង្វែង (ឧទាហរណ៍ គំនូរលើពិដានវិហារ Sistine របស់ Michelangelo)។ | ដូចជាការចាក់សាក់លើស្បែក ដែលទឹកពណ៌ជ្រាបចូលទៅក្នុងសាច់ជារៀងរហូត មិនមែនគ្រាន់តែលាបពីលើស្បែកនោះទេ។ |
| still life | ប្រភេទគំនូរដែលគូរពីវត្ថុគ្មានជីវិត ឬវត្ថុនៅស្ងៀម (ដូចជា ផ្លែឈើ ផ្កា ដបទឹក ឬសៀវភៅ) ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងយ៉ាងប្រណីតដើម្បីបង្ហាញពីបច្ចេកទេសប្រើពណ៌ ពន្លឺ និងភាពលម្អិតនៃសាច់វត្ថុ។ | ដូចជាការរៀបចំចានម្ហូប ផ្លែឈើ ឬកាហ្វេយ៉ាងស្រស់ស្អាតដាក់លើតុ ដើម្បីថតរូបបង្ហោះបង្អួតមិត្តភក្តិនៅលើហ្វេសប៊ុក (Facebook) ឬអាំងស្តាក្រាម (Instagram)។ |
| portraiture | សិល្បៈនៃការគូររូបគំនូរមនុស្ស (ជាពិសេសផ្តោតលើផ្ទៃមុខនិងកាយវិការ) ដើម្បីបង្ហាញពីរូបរាង អត្តសញ្ញាណ លក្ខណៈសម្បត្តិ និងអារម្មណ៍របស់តួអង្គនោះ។ | ដូចជាការថតរូបកាត ឬរូបតាំងប្រវត្តិរូប (Profile picture) ដែលផ្តោតសំខាន់ទៅលើការបង្ហាញមុខមាត់ និងអត្តចរិតពិតប្រាកដរបស់អ្នក។ |
| landscape | ប្រភេទគំនូរដែលផ្តោតលើការបង្ហាញទិដ្ឋភាពធម្មជាតិទូលាយនៅខាងក្រៅ ដូចជា ភ្នំ ព្រៃឈើ ទន្លេ ជ្រលងភ្នំ និងមេឃ ជាដើម។ | ដូចជាការថតរូបទិដ្ឋភាពទេសភាពស្រុកស្រែចម្ការ ឬជួរភ្នំដ៏ស្រស់ស្អាត នៅពេលដែលយើងធ្វើដំណើរទៅដើរលេងកម្សាន្តតាមខេត្ត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
