បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាអំពីកម្រិតមតិយោបល់ និងធ្វើការប្រៀបធៀបមតិរបស់ព្រះសង្ឃទាក់ទងនឹងភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ព្រះសង្ឃាធិការ ផ្អែកលើគោលការណ៍សប្បុរិសធម៌ទាំង ៧ នៅក្នុងស្រុកអរញ្ញប្រទេទ ខេត្តស្រះកែវ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈកម្រងសំណួរពីក្រុមគោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics (Mean, SD) ស្ថិតិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និងគម្លាតស្តង់ដារ) |
ងាយស្រួលក្នុងការបកស្រាយ និងផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពទូទៅយ៉ាងច្បាស់លាស់អំពីកម្រិតនៃការយល់ឃើញរបស់ក្រុមគោលដៅ។ | មិនអាចប្រើដើម្បីធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម ឬស្វែងរកទំនាក់ទំនងភាពខុសគ្នារវាងអថេរបានទេ។ | បានបង្ហាញថាកម្រិតមតិយោបល់ជារួមស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ (មធ្យមភាគ ២.៧៣) ដោយចំណុចធម្មញ្ញុតាខ្ពស់ជាងគេ។ |
| One-way ANOVA ការវិភាគវ៉ារ្យង់ឯកទិស (One-way ANOVA) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមគំរូច្រើនជាងពីរ ដើម្បីរកមើលភាពខុសគ្នាដែលមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិ។ | ទាមទារទិន្នន័យដែលមានការចែកចាយបែបធម្មតា (Normal Distribution) និងទំហំសំណាកធំគ្រប់គ្រាន់ទើបមានភាពសុក្រឹត។ | រកមិនឃើញមានភាពខុសគ្នាដែលមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិ (p > 0.05) លើមតិយោបល់របស់ព្រះសង្ឃផ្អែកលើកត្តាប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗឡើយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារការប្រមូលទិន្នន័យនៅទីវាល និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងស្រុកអរញ្ញប្រទេទ ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ ដែលជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសកម្ពុជា ដោយផ្តោតលើព្រះសង្ឃក្នុងតំបន់នេះប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ដោយសារប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងវប្បធម៌វត្តអារាមរវាងប្រទេសទាំងពីរមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាស្ទើរតែទាំងស្រុង។
វិធីសាស្ត្រ និងលទ្ធផលនៃការសិក្សានេះអាចយកមកអនុវត្តយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងស្ថាប័នសាសនានៅកម្ពុជា។
ការរួមបញ្ចូលគោលការណ៍សប្បុរិសធម៌ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ភាពជាអ្នកដឹកនាំ នឹងជួយសម្រួលដល់ការគ្រប់គ្រងធនធានវត្តអារាម និងរឹតចំណងទំនាក់ទំនងរវាងសហគមន៍ និងព្រះសង្ឃនៅកម្ពុជាបានកាន់តែល្អប្រសើរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Sapparisa Dhamma | គោលការណ៍ទាំង ៧ របស់សប្បុរស ឬអ្នកដឹកនាំល្អក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលជួយឱ្យការដឹកនាំ និងការគ្រប់គ្រងប្រព្រឹត្តទៅប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងមានធម៌។ | ដូចជាត្រីវិស័យទាំង ៧ ចំណុចដែលចង្អុលបង្ហាញផ្លូវឱ្យអ្នកបើកបរនាវា (អ្នកដឹកនាំ) អាចនាំនាវាទៅដល់ត្រើយដោយសុវត្ថិភាព។ |
| Dhammannuta | ការស្គាល់ហេតុ ស្គាល់ច្បាប់ទម្លាប់ និងស្គាល់គោលការណ៍ច្បាស់លាស់ក្នុងការបំពេញការងារ ឬដោះស្រាយបញ្ហាអ្វីមួយ។ | ដូចជាជាងជួសជុលម៉ាស៊ីនដែលស្គាល់ពីតួនាទីនៃគ្រឿងបន្លាស់នីមួយៗ ទើបអាចដឹងពីមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យម៉ាស៊ីនខូច។ |
| Atthannuta | ការស្គាល់ផល ស្គាល់គោលដៅ និងអត្ថន័យនៃសកម្មភាព ឬការងារដែលខ្លួនកំពុងធ្វើថាតើវានឹងផ្តល់ប្រយោជន៍អ្វីខ្លះនៅទីបញ្ចប់។ | ដូចជាអ្នកបាញ់ព្រួញដែលសម្លឹងដឹងច្បាស់ពីទីតាំងផ្ទាំងស៊ីប មុននឹងទាញធ្នូបាញ់ចេញទៅ។ |
| Attannuta | ការស្គាល់ខ្លួនឯង ដឹងពីចំណេះដឹង សមត្ថភាព ឋានៈ និងតួនាទីរបស់ខ្លួន ដើម្បីអភិវឌ្ឍ និងប្រព្រឹត្តខ្លួនឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមកាលៈទេសៈ។ | ដូចជាអ្នករត់ម៉ារ៉ាតុងដែលដឹងពីកម្លាំងរបស់ខ្លួនឯង ទើបចេះបែងចែកល្បឿនរត់មិនឱ្យហត់ដួលមុនពេលដល់ទីព្រ័ត្រ។ |
| Mattannuta | ការដឹងប្រមាណ ការស្គាល់កម្រិតល្មម ឬភាពសន្សំសំចៃក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធាន និងថវិកាដោយមិនខ្ជះខ្ជាយ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការចាក់ទឹកចូលក្នុងកែវ ត្រូវដឹងថាកម្រិតណាពេញល្មម ដើម្បីកុំឱ្យទឹកហូរហៀរចោលឥតប្រយោជន៍។ |
| Kalannuta | ការស្គាល់កាលវេលា ចេះបែងចែកអាទិភាពការងារ និងគ្រប់គ្រងពេលវេលាឱ្យបានស័ក្តិសមក្នុងការបំពេញការងារនីមួយៗឱ្យទាន់សភាពការណ៍។ | ដូចជាកសិករដែលដឹងថាខែណាគួរភ្ជួររាស់ និងខែណាគួរព្រោះស្រូវ ទើបទទួលបានទិន្នផលល្អ។ |
| Parisannuta | ការស្គាល់សង្គម ឬសហគមន៍ យល់ពីទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី និងចេះរៀបចំខ្លួនឱ្យចុះចំណោម ឬប្រាស្រ័យទាក់ទងបានល្អជាមួយសហគមន៍។ | ដូចជាសត្វចង្រិតដែលចេះផ្លាស់ប្តូរពណ៌សម្បុរឱ្យចូលទៅនឹងបរិស្ថានជុំវិញខ្លួន ដើម្បីរស់រានមានជីវិត។ |
| Puggalannuta | ការស្គាល់បុគ្គល យល់ពីអត្តចរិត និងសមត្ថភាពរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដើម្បីអាចចាត់តាំងការងារឱ្យស័ក្តិសមនឹងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកបាល់ទាត់ដែលដឹងថាអ្នកណាគួរលេងតំណែងប្រយុទ្ធ ហើយអ្នកណាគួរលេងតំណែងការពារ។ |
| Buddhist ecclesiastical officials | ព្រះសង្ឃដែលទទួលបានការតែងតាំងឱ្យកាន់តួនាទីរដ្ឋបាលក្នុងការគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំកិច្ចការព្រះពុទ្ធសាសនានៅតាមវត្តអារាម ឬតំបន់ផ្សេងៗ (ព្រះសង្ឃាធិការ)។ | ដូចជានាយកសាលាដែលទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រងគ្រូបង្រៀន និងសិស្សានុសិស្សទាំងអស់នៅក្នុងសាលា។ |
| One-way ANOVA | វិភាគវ៉ារ្យង់ឯកទិស ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាដែលមានអត្ថន័យឬអត់ រវាងមធ្យមភាគនៃក្រុមគំរូចាប់ពី ៣ ឡើងទៅ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែប៉ោមមកពីចម្ការ ៣ ផ្សេងគ្នា ដើម្បីមើលថាតើទម្ងន់ជាមធ្យមរបស់វាខុសគ្នាច្បាស់ក្រឡែតដែរឬទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
