បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម (Social Media) សម្រាប់ការទំនាក់ទំនងរបស់រដ្ឋាភិបាល ដោយស្វែងយល់ពីរបៀបដែលការគ្រប់គ្រងចំណេះដឹងអាចជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានជូនសាធារណជនឱ្យបានរហ័ស និងត្រឹមត្រូវ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈវិធីសាស្ត្របរិមាណ (Quantitative research) ដោយការប្រមូលទិន្នន័យពីមន្ត្រីនាយកដ្ឋានទំនាក់ទំនងសាធារណៈចំនួន ៤១០ នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Data & Information Management (DI) ការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ និងព័ត៌មាន (ការស្វែងរក និងរៀបចំទិន្នន័យឆៅ) |
ផ្តល់មូលដ្ឋានគ្រឹះច្បាស់លាស់ ងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរក ឯកសារយោង និងរៀបចំជាប្រព័ន្ធ។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការចម្រាញ់ទិន្នន័យឆៅ ហើយមិនទាន់អាចយកទៅអនុវត្តបានភ្លាមៗ។ | មានទំនាក់ទំនងជាវិជ្ជមានកម្រិតមធ្យមជាមួយការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការទំនាក់ទំនង (r=0.488 ដល់ 0.574)។ |
| Knowledge & Wisdom Application (KW) ការអនុវត្តចំណេះដឹង និងបញ្ញា (ការវិភាគ និងបំប្លែងព័ត៌មានទៅជាសកម្មភាព) |
ជំរុញការបង្កើតថ្មី និងការដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងបានលឿន ព្រមទាំងបង្កើនគុណភាពការងារ។ | ទាមទារមន្ត្រីដែលមានជំនាញ និងបទពិសោធន៍ខ្ពស់ក្នុងការវិភាគស៊ីជម្រៅ។ | មានទំនាក់ទំនងជាវិជ្ជមានកម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់ជាមួយការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពរួម (r=0.506 ដល់ 0.590)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការគ្រប់គ្រងចំណេះដឹងសម្រាប់ការទំនាក់ទំនងតាមបណ្តាញសង្គមទាមទារការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សជាប្រចាំ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខនៅក្នុងរដ្ឋបាលកណ្តាលនៃនាយកដ្ឋានទំនាក់ទំនងសាធារណៈរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ ដោយអ្នកចូលរួមភាគច្រើនមានអាយុលើសពី ៣០ ឆ្នាំ និងមានសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទការិយាធិបតេយ្យ ដែលវាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការប្រៀបធៀបជាមួយរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័នរដ្ឋ ប៉ុន្តែត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះភាពខុសគ្នានៃកម្រិតអក្ខរកម្មឌីជីថល (Digital Literacy) រវាងមន្ត្រីវ័យចំណាស់ និងមន្ត្រីវ័យក្មេង។
គំរូនៃការគ្រប់គ្រងចំណេះដឹងនេះពិតជាមានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មរដ្ឋបាល និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន។
ការធ្វើសមាហរណកម្មប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងចំណេះដឹង (KM) ទៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម នឹងជួយបង្កើនតម្លាភាព ភាពរហ័សរហួន និងប្រសិទ្ធភាពចំណាយសម្រាប់យុទ្ធសាស្ត្ររដ្ឋាភិបាលអេឡិចត្រូនិក (e-Government) របស់កម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| DIKW Model | ជាទ្រឹស្តីគ្រប់គ្រងចំណេះដឹងដែលពន្យល់ពីដំណើរការបំប្លែងទិន្នន័យឆៅ (Data) ទៅជាព័ត៌មាន (Information) បន្ទាប់មកទៅជាចំណេះដឹង (Knowledge) និងចុងក្រោយក្លាយជាបញ្ញាឬគតិបណ្ឌិត (Wisdom) សម្រាប់ធ្វើការសម្រេចចិត្តឬចាត់វិធានការ។ | ដូចជាការប្រមូលគ្រាប់ស្រូវ (ទិន្នន័យ) មកកិនជាអង្ករ (ព័ត៌មាន) ដាំជាបាយ (ចំណេះដឹង) និងញ៉ាំដើម្បីមានកម្លាំងធ្វើការ (បញ្ញា)។ |
| SECI Model | ជាគំរូនៃដំណើរការបង្កើតនិងផ្ទេរចំណេះដឹងវិលជុំជា៤ដំណាក់កាល រវាងចំណេះដឹងដែលលាក់កំបាំងក្នុងខ្លួន (Tacit) និងចំណេះដឹងដែលបានកត់ត្រាជាឯកសារ (Explicit) ដើម្បីបន្តបង្កើតចំណេះដឹងថ្មីៗប្រចាំស្ថាប័ន។ | ដូចជាចុងភៅម្នាក់បង្រៀនកូនសិស្សពីរបៀបភ្លក់រសជាតិផ្តាល់ (Tacit ទៅ Tacit) រួចកូនសិស្សសរសេរជារូបមន្តចូលសៀវភៅចែករំលែកបន្ត (Tacit ទៅ Explicit)។ |
| Tacit Knowledge | ជាប្រភេទចំណេះដឹងកប់ជ្រៅដែលស្ថិតនៅក្នុងខ្លួនបុគ្គលម្នាក់ៗ កើតចេញពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ ការអនុវត្ត ជំនាញ និងទេពកោសល្យ ដែលពិបាកនឹងសរសេរចងក្រងជាអក្សរដើម្បីពន្យល់អ្នកដទៃ។ | ដូចជាជំនាញជិះកង់ ឬហែលទឹក ដែលយើងចេះធ្វើវាដោយស្វ័យប្រវត្តិ ប៉ុន្តែពិបាកនឹងសរសេរពន្យល់ប្រាប់អ្នកដទៃឱ្យចេះតាមការអានសៀវភៅណាស់។ |
| Explicit Knowledge | ជាចំណេះដឹងដែលត្រូវបានរៀបចំជាប្រព័ន្ធ ច្បាស់លាស់ ងាយស្រួលក្នុងការបង្ហាញ ចងក្រង និងចែករំលែកទៅអ្នកដទៃក្នុងទម្រង់ជាសៀវភៅ ឯកសារណែនាំ របាយការណ៍ ឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រ។ | ដូចជាសៀវភៅរូបមន្តធ្វើម្ហូប ដែលអ្នកណាក៏អាចយកមកអាន និងធ្វើតាមការណែនាំមួយជំហានម្តងៗនោះបាន។ |
| One-way ANOVA | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ធ្វើតេស្តប្រៀបធៀបមើលភាពខុសគ្នានៃតម្លៃមធ្យមរវាងក្រុមមនុស្សចាប់ពី៣ក្រុមឡើងទៅ ថាតើវាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ ឬគ្រាន់តែដោយចៃដន្យ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបល្បឿនរត់របស់សិស្ស៣ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើថ្នាក់ទាំង៣នោះមានកម្រិតល្បឿនមធ្យមខុសគ្នាជារួមមែនឬទេ។ |
| Pearson correlation | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីរកមើលថាតើអថេរចំនួនពីរមានទំនាក់ទំនងគ្នាជាលីនេអ៊ែរដែរឬទេ (ឧទាហរណ៍៖ ការកើនឡើងនៃការគ្រប់គ្រងចំណេះដឹង ធ្វើឱ្យប្រសិទ្ធភាពការងារកើនឡើងតាម)។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់មើលថា តើកម្ពស់និងទម្ងន់របស់មនុស្សមានទំនាក់ទំនងគ្នាដែរឬទេ (បើសិនជាកម្ពស់កាន់តែកើន ទម្ងន់ក៏ច្រើនតែកើនតាមគ្នា)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
